IV KZ 55/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego o stwierdzeniu niewłaściwości rzeczowej, potwierdzając, że to Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania karnego wykonawczego.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego D. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o stwierdzeniu swojej niewłaściwości rzeczowej i przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Skazany zarzucał Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów dotyczących wszczęcia postępowania z urzędu w przypadku ujawnienia się bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zgodnie z art. 544 § 2 k.p.k., to on jest właściwy do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego orzeczenia Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że stwierdzenie niewłaściwości rzeczowej przez sąd niższej instancji jest samo w sobie bezwzględną przesłanką odwoławczą.
Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez skazanego D. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, który stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową w przedmiocie wznowienia postępowania karnego wykonawczego i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Skazany argumentował, że Sąd Apelacyjny powinien był z urzędu wznowić postępowanie ze względu na ujawnienie się bezwzględnej przesłanki odwoławczej (wadliwa obsada sądu), zamiast badać swoją właściwość rzeczową. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że zgodnie z art. 544 § 2 k.p.k., to Sąd Najwyższy jest właściwy do orzekania w sprawach wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że przepis art. 542 § 3 k.p.k. określa jedynie ramy działania sądu z urzędu w przypadku ujawnienia się bezwzględnych przesłanek odwoławczych, ale nie zwalnia sądu z obowiązku zbadania swojej właściwości rzeczowej. Sąd, do którego skierowano wniosek, jest zobowiązany do zbadania swojej właściwości z urzędu na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy zaznaczył, że rozpoznanie sprawy przez sąd niższej instancji, gdy sprawa należy do właściwości sądu wyższego rzędu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. W związku z tym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Sąd, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania, jest zobowiązany do zbadania swojej właściwości rzeczowej z urzędu. Dopiero sąd właściwy rzeczowo jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 542 § 3 k.p.k. określa ramy działania sądu z urzędu w przypadku ujawnienia się bezwzględnych przesłanek odwoławczych, ale nie zwalnia sądu z obowiązku zbadania swojej właściwości rzeczowej na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. Rozpoznanie sprawy przez sąd niższej instancji, gdy należy ona do właściwości sądu wyższego rzędu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (w kontekście potwierdzenia swojej właściwości)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. L. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd jest zobowiązany do zbadania swojej właściwości rzeczowej z urzędu.
k.p.k. art. 544 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednej z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 4 - skutkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, jest zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego orzeczenia Sądu Apelacyjnego na podstawie art. 544 § 2 k.p.k. Sąd jest zobowiązany do zbadania swojej właściwości rzeczowej z urzędu na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. Rozpoznanie sprawy przez sąd niższej instancji, gdy należy ona do właściwości sądu wyższego rzędu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny powinien był z urzędu wznowić postępowanie ze względu na ujawnienie się bezwzględnej przesłanki odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), zamiast badać swoją właściwość rzeczową.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 544§2 k.p.k. w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy. Zawarte w art. 542§3 k.p.k. sformułowanie, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439§1 k.p.k. nie rodzi po stronie Sądu, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, ani prawa ani obowiązku rozpoznania tego wniosku, jak podnosi skarżący. Zakreśla on natomiast ramy działania Sądu z urzędu. Niemniej, Sądem zobligowanym do wydania takiego rozstrzygnięcia jest zawsze Sąd właściwy rzeczowo – zgodnie z treścią art. 544 k.p.k., zaś Sąd, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania jest, na podstawie art. 35§1 k.p.k., zobowiązany do zbadania swojej właściwości z urzędu. Jest to o tyle ważkie, że skutkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, jest zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 4 k.p.k.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o wznowienie postępowania karnego wykonawczego, zwłaszcza gdy dotyczy to orzeczeń sądów wyższej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania karnego wykonawczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądu, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego. Wyjaśnia, jak należy postępować w przypadku stwierdzenia niewłaściwości rzeczowej sądu w kontekście wznowienia postępowania.
“Kto jest właściwy do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o właściwość.”
Sektor
inne
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt IV KZ 55/21 POSTANOWIENIE Dnia 11 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie D. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 stycznia 2022r. zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 listopada 2021r., sygn. akt II AKo […] , w przedmiocie stwierdzenia niewłaściwości rzeczowej na podstawie art. 437§1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE W dniu 26 października 2021r. do Sądu Apelacyjnego w […] wpłynął wniosek D. L. w przedmiocie wznowienia postępowania karnego wykonawczego z urzędu wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2021r., sygn. akt II AKo […] , Sąd Apelacyjny w […] , w oparciu o art. 35§1 k.p.k. w zw. z art. 544§2 k.p.k., stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i orzekł o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Zażalenie na to postanowienie wywiódł D. L., zarzucając uchybienie art. 542§3 k.p.k. w zw. z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 9§2 k.p.k. W uzasadnieniu zażalenia wskazał on na prymat normy wynikającej z art. 542§3 k.p.k. w zw. z art.9§2 k.p.k., tj. wszczęcia postępowania z urzędu w sytuacji ujawnienia się bezwzględnej przesłanki odwoławczej, nad badaniem swojej właściwości rzeczowej w trybie art. 35§1 k.p.k. Po zgłoszeniu się do sprawy obrońca skazanego, w piśmie z dnia 5 stycznia 2022r. przyłączył się do zażalenia D. L. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 544§2 k.p.k. w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego lub Sądu Najwyższego orzeka Sąd Najwyższy. Nie ulega wątpliwości, że złożony przez skazanego wniosek o wznowienie postępowania dotyczy orzeczenia Sądu Apelacyjnego w […] , odnosi się bowiem do wadliwej obsady tego Sądu podczas rozstrzygania w postępowaniu odwoławczym zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności. A zatem, stosownie do przytoczonego wyżej przepisu, sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tego wniosku jest wyłącznie Sąd Najwyższy. Zawarte w art. 542§3 k.p.k. sformułowanie, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439§1 k.p.k. nie rodzi po stronie Sądu, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, ani prawa ani obowiązku rozpoznania tego wniosku, jak podnosi skarżący. Zakreśla on natomiast ramy działania Sądu z urzędu. Tak więc, stwierdzenie przez Sąd rozpoznający wniosek wystąpienia, w podlegającym badaniu postępowaniu, jednej z bezwzględnych przesłanek odwoławczych określonych w art. 439§1 k.p.k., obliguje Sąd do wznowienia tego postępowania z urzędu, choćby w złożonym wniosku nie wskazano takiej podstawy. Niemniej, Sądem zobligowanym do wydania takiego rozstrzygnięcia jest zawsze Sąd właściwy rzeczowo – zgodnie z treścią art. 544 k.p.k., zaś Sąd, do którego skierowano wniosek o wznowienie postępowania jest, na podstawie art. 35§1 k.p.k., zobowiązany do zbadania swojej właściwości z urzędu. Jest to o tyle ważkie, że skutkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd niższego rzędu w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, jest zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 4 k.p.k. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia. Mając na względzie przedstawione względy, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę