IV KZ 51/18

Sąd Najwyższy2018-12-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaniedopuszczalnośćoskarżyciel posiłkowywarunkowe umorzeniekodeks postępowania karnegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, wskazując na niedopuszczalność jej wniesienia przez oskarżycielki posiłkowe od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych. Kasacja dotyczyła wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie jest niedopuszczalna, chyba że zarzut oparty jest na bezwzględnych przyczynach odwoławczych. Ponieważ takich nie wskazano, kasacja była niedopuszczalna, a zarządzenie o jej odmowie zostało utrzymane w mocy.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie oskarżycielek posiłkowych i ich pełnomocnika na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia 22 sierpnia 2018 r., którym odmówiono przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego warunkowo umarzający postępowanie karne wobec K. P. o czyn z art. 190a § 1 k.k. i art. 193 k.k. Sąd Najwyższy zważył, że zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k. kasacja na niekorzyść może być wniesiona tylko w wypadku uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania, niezależnie od podstawy umorzenia. Strona oskarżycielska co do zasady nie jest uprawniona do wniesienia kasacji na niekorzyść od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne, chyba że w kasacji sformułuje zarzut oparty na uchybieniu z art. 439 § 1 pkt 1-8 k.p.k. W niniejszej sprawie autor kasacji nie wskazał na wystąpienie takich uchybień, co czyniło kasację niedopuszczalną. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, uznając je za merytorycznie słuszne, mimo że mogło być oparte na wadliwej podstawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, o ile nie zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 pkt 1-8 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 523 § 3 k.p.k. wyjaśnił, że kasacja na niekorzyść jest dopuszczalna tylko w przypadku uniewinnienia lub umorzenia postępowania. W przypadku wyroku warunkowo umarzającego, możliwość wniesienia kasacji przez oskarżyciela posiłkowego jest ograniczona do sytuacji wystąpienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie utrzymania zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaoskarżony
L. K.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
M. K.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
pełnomocnik oskarżycielek posiłkowychinnepełnomocnik

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji.

k.p.k. art. 523 § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki wniesienia kasacji na niekorzyść oskarżonego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 520 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy uprawnień strony oskarżycielskiej w kontekście zmiany lub uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 439 § 2

Kodeks postępowania karnego

Powiązanie bezwzględnych przyczyn odwoławczych z możliwością wniesienia kasacji.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy przyjęcia kasacji.

k.k. art. 190a § 1

Kodeks karny

Czyn objęty postępowaniem (stalking).

k.k. art. 193

Kodeks karny

Czyn objęty postępowaniem.

k.k. art. 12

Kodeks karny

Czyn objęty postępowaniem (wspólne działanie).

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

Czyn objęty postępowaniem (zbieg przepisów).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez oskarżycielki posiłkowe od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie jest niedopuszczalna, gdyż nie wskazano na wystąpienie bezwzględnych przyczyn odwoławczych.

Godne uwagi sformułowania

Zarówno organowi, który wydał zaskarżone zarządzenie, jak i autorom zażaleń uszło uwagi, że... kasacja na niekorzyść może być wniesiona tylko w wypadku uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania, niezależnie od podstawy umorzenia strona oskarżycielska co do zasady nie jest uprawniona złożyć kasację na niekorzyść od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne Niewątpliwie ewidentnie błędnym postąpieniem było domaganie się od oskarżycielek posiłkowych uiszczenia opłat kasacyjnych i oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niezapłaceniu przez osoby wezwane tych należności. Dlatego też zaskarżone zarządzenie, jako merytorycznie słuszne, należało utrzymać w mocy, mimo że oparte zostało na wadliwej podstawie.

Skład orzekający

Rafał Malarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności wniesienia kasacji przez oskarżyciela posiłkowego od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisów k.p.k. obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii procesowej w prawie karnym - dopuszczalności kasacji, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Kiedy oskarżyciel posiłkowy może zaskarżyć wyrok warunkowo umarzający? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 51/18
POSTANOWIENIE
Dnia 19 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Rafał Malarski
w sprawie
K. P.
oskarżonego z art. 190a § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 19 grudnia 2018 r.
zażalenia oskarżycielek posiłkowych i ich pełnomocnika
na zarządzenie Przewodniczącego V Wydziału Karnego Sądu Okręgowego
w G. Ośrodek Zamiejscowy w R.
o odmowie przyjęcia kasacji
z dnia 22 sierpnia 2018 r., sygn. akt V.2 Ka
[…]
– V.2 WKK
[…]
,
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Przewodniczący V Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R., zarządzeniem z 22 sierpnia 2018 r. wydanym na podstawie art. 530 § 2 k.p.k., odmówił przyjęcia kasacji pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych od wyroku Sądu Okręgowego w G. Ośrodek Zamiejscowy w R. z 26 lutego 2018 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w J. z 18 września 2017 r., którym warunkowo umorzono postępowanie karne na okres roku próby wobec K. P. o czyn z art. 190a § 1 k.k. i art. 193 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Zażalenie na wskazane zarządzenie wniosły oskarżycielki posiłkowe L. K. i M. K. oraz ich pełnomocnik.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zarówno organowi, który wydał zaskarżone zarządzenie, jak i autorom zażaleń uszło uwagi, że zgodnie z art. 523 § 3 k.p.k. kasacja na niekorzyść może być wniesiona tylko w wypadku uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania, niezależnie od podstawy umorzenia (taki stan prawny – według noweli z 11 marca 2016 r. – obowiązuje od 15 kwietnia 2016 r.). Zatem każdy oskarżyciel (a więc i posiłkowy) może wnieść kasację jedynie, gdy sąd odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok i oskarżonego uniewinnił lub gdy tenże wyrok uchylił i postępowanie umorzył (art. 520 § 2 k.p.k.) albo gdy sąd odwoławczy utrzymał w mocy wyrok uniewinniający lub umarzający postępowanie, wydany przez sąd pierwszej instancji. Oznacza to, że strona oskarżycielska co do zasady nie jest uprawniona złożyć kasację na niekorzyść od wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne; może to uczynić tylko wtedy, gdy w kasacji sformułuje zarzut oparty na uchybieniu z art. 439 § 1 pkt 1 – 8 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.), a to z uwagi na unormowanie z art. 439 § 2 k.p.k.
W niniejszej sprawie autor kasacji nie wskazał, aby
in concreto
wystąpiło jakiekolwiek bezwzględne uchybienie. Tym samym kasacja pełnomocnika oskarżycielek posiłkowych była niedopuszczalna i należało odmówić jej przyjęcia na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k.
Niewątpliwie ewidentnie błędnym postąpieniem było domaganie się od oskarżycielek posiłkowych uiszczenia opłat kasacyjnych i oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na niezapłaceniu przez osoby wezwane tych należności. Istota zagadnienia – co wyżej wykazano – tkwiła w czym innym.
Dlatego też zaskarżone zarządzenie, jako merytorycznie słuszne, należało utrzymać w mocy, mimo że oparte zostało na wadliwej podstawie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI