IV Kz 5/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia pokrzywdzonych, uznając, że zadatek wpłacony w ramach umowy przedwstępnej nie stanowi naprawienia szkody.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpatrywał zażalenie obrońcy oskarżonego na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia pokrzywdzonych. Obrońca argumentował, że zabezpieczenie jest niezasadne, ponieważ wpłacona kwota stanowiła zadatek w ramach umowy przedwstępnej, a nie szkodę. Sąd odrzucił te argumenty, wskazując, że zadatek ma charakter gwarancyjny, a nie kompensacyjny, i nie prowadzi do automatycznego naprawienia szkody. Podkreślono również, że status pokrzywdzonego nie zmienia się niezależnie od czynności naprawczych.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając zażalenie obrońcy oskarżonego G. G. na postanowienie Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 19 listopada 2012 r. w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia, postanowił utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Sprawa dotyczyła przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., gdzie nieprawomocnym wyrokiem Sąd Rejonowy skazał oskarżonego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zobowiązał do naprawienia szkody w kwocie 60.000 złotych. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy zabezpieczył to roszczenie poprzez wpisanie zakazu zbywania i obciążania udziałów w nieruchomości. Obrońca oskarżonego wniósł zażalenie, zarzucając niezasadność zabezpieczenia z uwagi na brak pokrzywdzonych, gdyż wpłacone kwoty zostały zaliczone na poczet ceny nieruchomości w ramach umowy przedwstępnej. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że zabezpieczenie majątkowe może być zastosowane przed prawomocnym wyrokiem, a uchylenie nieprawomocnego wyroku nie stanowi przeszkody do utrzymania w mocy postanowienia o zabezpieczeniu. Sąd wyjaśnił, że w rozumieniu art. 49 k.p.k. pokrzywdzonym jest osoba, której dobro prawne zostało naruszone lub zagrożone przez przestępstwo, a status ten nie ulega zmianie niezależnie od czynności naprawczych. Odnosząc się do kwestii zadatku, sąd wskazał, że zadatek ma charakter gwarancyjny, a nie kompensacyjny, i nie prowadzi do automatycznego naprawienia szkody, zwłaszcza gdy umowa przedwstępna nie skutkuje przeniesieniem własności. W związku z tym, brak występowania szkody nie stanowił przesłanki do uchylenia zabezpieczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zadatek ma charakter gwarancyjny, a nie kompensacyjny, i nie prowadzi do automatycznego naprawienia szkody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zadatek służy gwarancji zawarcia umowy przyrzeczonej, a nie kompensacji szkody. Umowa przedwstępna nie skutkuje przeniesieniem własności, co jest warunkiem uznania szkody za naprawioną. Status pokrzywdzonego nie jest zależny od czynności naprawczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia
Strona wygrywająca
pokrzywdzeni
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M. J. | inne | Prokurator Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu |
| pokrzywdzeni | inne | pokrzywdzeni |
| M. W. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (w kontekście umowy przedwstępnej) |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 291 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zabezpieczenie majątkowe może zostać zastosowane w razie popełnienia przestępstwa, za które może zostać orzeczony obowiązek naprawienia szkody.
k.p.k. art. 49
Kodeks postępowania karnego
Definicja pokrzywdzonego.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
Pomocnicze
k.k. art. 46
Kodeks karny
Możliwość orzeczenia obowiązku naprawienia szkody.
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Możliwość zastosowania jako środek probacyjny.
k.k. art. 72 § § 2
Kodeks karny
Możliwość zastosowania jako środek probacyjny.
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zadatek ma charakter gwarancyjny, a nie kompensacyjny. Zawarcie umowy przedwstępnej nie skutkuje naprawieniem szkody. Status pokrzywdzonego nie ulega zmianie niezależnie od czynności naprawczych. Zabezpieczenie majątkowe może być stosowane przed prawomocnym wyrokiem, a jego uchylenie nie wpływa na możliwość utrzymania w mocy postanowienia o zabezpieczeniu.
Odrzucone argumenty
Zabezpieczenie jest niezasadne z uwagi na brak pokrzywdzonych, ponieważ wpłacone kwoty zostały zaliczone na poczet ceny nieruchomości w ramach umowy przedwstępnej. Szkoda została naprawiona przez wpłacenie zadatku w ramach umowy przedwstępnej.
Godne uwagi sformułowania
Z istoty zabezpieczenia majątkowego wynika, że może być ono zastosowane przed wydaniem prawomocnego wyroku W tym znaczeniu niezależne od przedsiębranych czynności, które mogą zmierzać do naprawienia szkody, status osób pokrzywdzonych nie uległ żadnej zmianie. Inaczej niż chce to widzieć skarżący, zadatek udzielony w ramach zawieranej umowy przedwstępnej nie pełni funkcji kompensacyjnej lecz gwarancyjną i to wyłącznie w zakresie obowiązku zawarcia umowy przyrzeczonej.
Skład orzekający
Grzegorz Szepelak
przewodniczący
Anna Bałazińska-Goliszewska
sędzia
Jerzy Menzel
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zadatku w kontekście naprawienia szkody w sprawach karnych oraz dopuszczalność zabezpieczenia majątkowego w toku postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej związanej z umową przedwstępną i zadatkiem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotną różnicę między zadatkiem a naprawieniem szkody, co jest częstym problemem w praktyce, szczególnie w kontekście postępowań karnych i cywilnych.
“Zadatek to nie naprawienie szkody – Sąd Okręgowy wyjaśnia kluczową różnicę.”
Dane finansowe
WPS: 60 000 PLN
naprawienie szkody: 60 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV Kz 5/13 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2013r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu IV Wydział Odwoławczy we W. w składzie: Przewodniczący SSO Grzegorz Szepelak Sędziowie SSO Anna Bałazińska-Goliszewska SSO Jerzy Menzel (spr) Protokolant: Aneta Malewska przy udziale M. J. Prokuratora Prokuratury Okręgowej we Wrocławiu w sprawie G. G. oskarżonego o przestępstwo z art.286§1kk zażalenia wniesionego przez obrońcę oskarżonego na postanowienie Sądu Rejonowego w Oleśnicy z dnia 19 listopada 2012r. w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia na podstawie art.437§1 kpk postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 8.05.2012 roku Sąd Rejonowy w Oleśnicy skazał G. G. za czyn z art.286§1kk na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz zobowiązał oskarżonego na podstawie art.72§2kk do naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych w kwocie 60.000 złotych. Postanowieniem z dnia 19.11.2012r. Sąd Rejonowy zabezpieczył roszczenie pokrzywdzonych o naprawienie szkody poprzez wpisanie w Księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Oleśnicy nr (...) zakazu zbywania i obciążania udziałów w nieruchomości położonej w O. przy ul. (...) , dla której Sąd Rejonowy w Oleśnicy prowadzi Księgę wieczystą nr (...) . Na postanowienie w dniu 3.12.2012 roku zażalenie złożył obrońca oskarżonego zarzucając, że podstawa rozstrzygnięcia jest niezasadna z uwagi na brak pokrzywdzonych, bowiem kwoty wpłacone przez pokrzywdzonych zostały zapłacone na poczet ceny nieruchomości, co do której strony zawarły umowę przedwstępną i wniósł o uchylenie postanowienia. Zażalenie jest niezasadne. Na wstępie należy zaznaczyć, że bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia jest fakt, że wymieniony na wstępie nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Oleśnicy został przez Sąd Okręgowy uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Zabezpieczenie majątkowe określone w art.291§1kpk może zostać zastosowane w razie popełnienia przestępstwa, za które może między innymi zostać orzeczony obowiązek naprawienia szkody. Z istoty zabezpieczenia majątkowego wynika, że może być ono zastosowane przed wydaniem prawomocnego wyroku, a zatem także po wydaniu nieprawomocnego wyroku, który następnie został uchylony. Aktualna sytuacja procesowa nie stanowi przeszkody do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. Z kolei wnosząc o zabezpieczenie obowiązku naprawienia szkody mieć należy na uwadze, że zabezpieczenie majątkowe może nastąpić w przypadku, gdy oskarżonemu zarzuca się popełnienie przestępstwa, za które może zostać orzeczony środek karny z art.46kk lub obowiązek obok kary ograniczenia wolności, czy też jako środek probacyjny na podstawie art.67§3kk lub 72 §2kk . W tym znaczeniu, skoro oskarżonemu zarzucono czyn z art.286§1kk , którym miał wyrządzić pokrzywdzonym szkodę w wysokości 60.000 złotych, zastosowanie zabezpieczenia majątkowego jest w pełni uzasadnione. Konstrukcja zarzutu powołanego w zażaleniu zmierza do podważenia decyzji Sądu Rejonowego z tego powodu, że pokrzywdzeni nie doznali szkody i nie są w rozumieniu prawa pokrzywdzonymi, bowiem zawarli umowę przedwstępną dotyczącą spornej nieruchomości, w której kwotę 60.000 złotych objętą zarzutem rozliczyli jako zadatek. Zgłoszony zarzut jest rzeczywiście bezzasadny. Po pierwsze zdaje się zupełnie nie dostrzegać skarżący, że w rozumieniu art.49kpk pokrzywdzonym jest ta osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. W tym znaczeniu niezależne od przedsiębranych czynności, które mogą zmierzać do naprawienia szkody, status osób pokrzywdzonych nie uległ żadnej zmianie. Odnosząc się do drugiego z przedstawionych argumentów, nie sposób podzielić stanowiska, że przez fakt zawarcia umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości i zadatkowania na poczet zawarcia umowy przyrzeczonej szkoda została naprawiona. W przedstawionej wraz z zażaleniem umowie przedwstępnej w jej §4 dokonano zapisu, że M. W. uiścił tytułem zadatku kwotę 60.000 złotych. Z treści umowy nie wynika jednak czy jest to kwota ponownie wpłacona przez pokrzywdzonego, czy też strony miały na uwadze tę samą wpłatę, która stanowi przedmiot zarzutu. Niezależnie jednak od sytuacji stron zwrócić wypada uwagę, że zawarcie umowy przedwstępnej nie rodzi skutku w postaci przeniesienia własności nieruchomości, a tylko taka sytuacja mogłaby prowadzić wprost do rozliczenia stron i uznania, że szkoda została naprawiona. Inaczej niż chce to widzieć skarżący, zadatek udzielony w ramach zawieranej umowy przedwstępnej nie pełni funkcji kompensacyjnej lecz gwarancyjną i to wyłącznie w zakresie obowiązku zawarcia umowy przyrzeczonej. Dlatego w ustalonym stanie rzeczy nie sposób podzielić poglądu, że brak występowania szkody stanowi ujemną przesłankę do zastosowania instytucji z art.291§1kpk , tym bardziej że z treści oprotestowanej decyzji wynika skutek w postaci czasowego ograniczenia rozporządzania nieruchomością lub jej udziałami. Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI