Orzeczenie · 2026-03-25

IV KZ 44/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-25
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
skarga nadzwyczajnaSąd Najwyższynieuprawnienieterminkasacjapostępowanie karnekontrola instancyjna

Skarżący M.P. wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „skarga nadzwyczajna”, dotyczące postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2026 r. (sygn. IV KZ 44/25). Kwestionował on postanowienie, które nie uwzględniło jego zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 20 listopada 2025 r. Zarządzenie to odmówiło przyjęcia kasacji jako wniesionej po terminie i utrzymało ją w mocy. Dodatkowo, skarżący domagał się wyznaczenia mu obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu bez udziału stron, postanowił pozostawić skargę nadzwyczajną bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na art. 89 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, który wymienia zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej (m.in. Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich). Ponieważ skarżący M.P. nie należy do żadnej z tych kategorii, uznano go za nieuprawnionego do wniesienia tego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, w sprawach karnych stosuje się przepisy k.p.k. dotyczące kasacji. W myśl art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania kasację wniesioną przez osobę nieuprawnioną. Analogiczne zastosowanie ma to do skargi nadzwyczajnej wniesionej przez nieuprawniony podmiot. W konsekwencji, Sąd Najwyższy orzekł o pozostawieniu skargi bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady zamkniętego katalogu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej oraz konsekwencji jej wniesienia przez podmiot nieuprawniony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i skargi nadzwyczajnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba fizyczna, która nie posiada statusu podmiotu wymienionego w art. 89 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest uprawniona do wniesienia skargi nadzwyczajnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, tylko podmioty wskazane w art. 89 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym są uprawnione do wniesienia skargi nadzwyczajnej.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym zawiera zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej. Skarżący M.P. nie należy do żadnej z tych kategorii, co czyni go nieuprawnionym do jej wniesienia.

Jakie są konsekwencje wniesienia skargi nadzwyczajnej przez podmiot nieuprawniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga nadzwyczajna wniesiona przez podmiot nieuprawniony podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 95 pkt 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, w sprawach karnych stosuje się przepisy k.p.k. dotyczące kasacji. Art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k. stanowi, że kasacja wniesiona przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Ta sama zasada dotyczy skargi nadzwyczajnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie skargi nadzwyczajnej bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.P.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

u.SN art. 89 § § 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej jest zamknięty.

Pomocnicze

u.SN art. 95 § pkt 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

W sprawach karnych do skargi nadzwyczajnej stosuje się przepisy k.p.k. dotyczące kasacji.

k.p.k. art. 531 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania przyjętą kasację, jeżeli została ona wniesiona przez osobę nieuprawnioną.

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej. • Analogiczne stosowanie przepisów k.p.k. o kasacji do skargi nadzwyczajnej w sprawach karnych. • Skarga wniesiona przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Powyższy katalog jest zatem zamknięty i żaden inny podmiot, poza wymienionymi w nim, nie może zostać uznany za uprawniony do jej skutecznego wniesienia. • Z mocy art. 95 pkt 2 u.SN takie same konsekwencje wywołuje wniesienie skargi nadzwyczajnej przez osobę nieuprawnioną.

Skład orzekający

Krzysztof Wiak

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady zamkniętego katalogu podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nadzwyczajnej oraz konsekwencji jej wniesienia przez podmiot nieuprawniony."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i skargi nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy formalnych wymogów wniesienia skargi nadzwyczajnej, co jest istotne dla prawników, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kto może złożyć skargę nadzwyczajną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst