IV KZ 4/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie skazanego K.K. na postanowienie Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2026 r., które odmówiło przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego z powodu jego oczywistej bezzasadności. Skazany wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 16 marca 2023 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z 30 listopada 2021 r., skazujący go za przestępstwo oszustwa. Sąd Najwyższy, zamiast analizować zarzuty zażalenia dotyczące błędnego zastosowania art. 545 § 3 k.p.k. i naruszenia przepisów proceduralnych, uchylił zaskarżone postanowienie z powodu stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Przyczyną tą była nienależyta obsada sądu, wynikająca z faktu, że wniosek o wznowienie był rozpoznawany przez sędziego A.R., który został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy powołał się na uchwały składu połączonych Izb z 2020 r. i uchwałę siedmiu sędziów z 2022 r., które potwierdzają, że taka obsada sądu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. Dodatkowo, Sąd Najwyższy wskazał na wątpliwości konstytucyjne dotyczące powołania sędziego A.R. do orzekania w Izbie Karnej, podkreślając, że jego nominacja do Izby Dyscyplinarnej nie uprawniała go do orzekania w Sądzie Najwyższym bez spełnienia procedury określonej w art. 179 Konstytucji RP. Sprawa wniosku o wznowienie postępowania została przekazana Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nienależytej obsady sądu w Sądzie Najwyższym z uwagi na sposób powołania sędziego, a także kwestie konstytucyjne związane z powoływaniem sędziów.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformami Sądu Najwyższego i Krajowej Rady Sądownictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału w składzie sądu osoby powołanej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w trybie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postępowaniu o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nienależyta obsada sądu, wynikająca z udziału w składzie sądu osoby powołanej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w trybie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwały składu połączonych Izb z 2020 r. i uchwałę siedmiu sędziów z 2022 r., które jednoznacznie stwierdzają, że udział w składzie sądu osoby powołanej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi nienależytą obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Czy sędzia powołany na stanowisko sędziego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może orzekać w Izbie Karnej Sądu Najwyższego bez ponownego przejścia procedury określonej w art. 179 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia powołany na stanowisko sędziego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego w trybie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP nie może orzekać w Izbie Karnej Sądu Najwyższego bez ponownego przejścia procedury określonej w art. 179 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że akty nominacji na stanowiska w Izbie Dyscyplinarnej były podejmowane w ramach konkursu na stanowiska w tej Izbie, która nie była sądem. Przejście do Izby Karnej wymagało spełnienia procedury określonej w art. 179 Konstytucji RP, przewidującej określone kompetencje Krajowej Rady Sądownictwa oraz Prezydenta RP. Naruszenie tej procedury uzasadnia stwierdzenie braku dochowania instytucjonalnych i ustrojowych gwarancji zapewnienia bezstronności i niezawisłości sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.K. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu, w tym udział osoby powołanej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w trybie uznanym za niezgodny z Konstytucją RP, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Cięższe przestępstwa przeciwko mieniu.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Procedura powoływania sędziów Sądu Najwyższego.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.
Ustawa o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw art. 10
Ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. dotycząca przeniesienia sędziów z Izby Dyscyplinarnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu z uwagi na sposób powołania sędziego A.R. do orzekania w Sądzie Najwyższym.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skazanego dotyczące błędnego zastosowania art. 545 § 3 k.p.k. i naruszenia przepisów proceduralnych (nie były rozpatrywane merytorycznie z uwagi na uchylenie postanowienia z innej przyczyny).
Godne uwagi sformułowania
bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • nienależyta obsada sądu • osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • akt nominacji Prezydenta RP na stanowisko sędziego dokonywany jest w ramach określonego konkursu dotyczącego konkretnego rodzaju sądu. • nie jest uprawniona do orzekania w innym rodzaju sądu.
Skład orzekający
Andrzej Tomczyk
przewodniczący, sprawozdawca
Andrzej Stępka
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nienależytej obsady sądu w Sądzie Najwyższym z uwagi na sposób powołania sędziego, a także kwestie konstytucyjne związane z powoływaniem sędziów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z reformami Sądu Najwyższego i Krajowej Rady Sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych i konstytucyjnych związanych z funkcjonowaniem Sądu Najwyższego i niezawisłością sędziowską, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sąd Najwyższy uchyla własne postanowienie z powodu wadliwego składu sędziowskiego!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.