IV KZ 39/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na wadliwy skład sądu orzekającego w poprzednim postępowaniu.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że w poprzednim postępowaniu wniosek był rozpoznawany przez sąd w wadliwym składzie, z udziałem sędziego powołanego z naruszeniem prawa. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego J.J. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2025 r., sygn. akt IV KO 46/25, którym odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu oczywistej bezzasadności. Skazany zarzucił, że nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności i naruszono przepisy. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił zaskarżone postanowienie, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skazanego. Stwierdzono, że wniosek o wznowienie postępowania był wcześniej rozpoznawany przez Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego, który został powołany na urząd sędziego SN z naruszeniem prawa, w tym wbrew postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymaniu wykonania uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. W związku z tym, że w składzie sądu orzekającego w poprzednim postępowaniu brała udział osoba powołana z naruszeniem prawa, zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sprawę przekazano Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie był prawidłowo obsadzony, ponieważ w jego składzie brał udział sędzia powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia, który rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania, został powołany do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego z naruszeniem prawa, w tym wbrew postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego o wstrzymaniu wykonania uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Taka sytuacja stanowi nienależną obsadę sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany J.J.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Pomocnicze
k.p.k. art. 545 § 3
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa art. 44 § 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie z powodu nienależytej obsady sądu w poprzednim postępowaniu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Argumenty skazanego dotyczące merytorycznej bezzasadności wniosku o wznowienie postępowania nie zostały rozstrzygnięte, gdyż sprawa została uchylona z przyczyn proceduralnych.
Godne uwagi sformułowania
z postanowieniem nie sposób się zgodzić, gdyż nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności doszło więc do oczywistego zignorowania prawomocnego orzeczenia sądowego przez Prezydenta RP, jak i przez Antoniego Bojańczyka nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Andrzej Stępka
członek
Andrzej Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wadliwości składu Sądu Najwyższego w sprawach, w których orzekał sędzia powołany z naruszeniem prawa, a także konsekwencje proceduralne wynikające z takiej wadliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziego SN w kontekście zmian w KRS i orzecznictwa NSA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z praworządnością, niezależnością sądownictwa i prawidłowością powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy uchyla własne postanowienie z powodu wadliwego składu sędziowskiego!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KZ 39/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący) SSN Andrzej Stępka SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca) w sprawie J. J. , po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu 12 lutego 2026 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z 13 listopada 2025 r., IV KO 46/25, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, postanowił uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę wniosku skazanego o wznowienie postępowania przekazać Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania. Andrzej Stępka Piotr Mirek Andrzej Tomczyk UZASADNIENIE J.J. wystąpił do Sądu Najwyższego z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 10 lutego 2023 r., II AKa 383/21, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z 21 maja 2019 r., V K 194/17. Postanowieniem z 13 listopada 2025 r., IV KO 46/25, wydanym w trybie art. 545 § 3 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany. Zaskarżając je podniósł, że „z postanowieniem nie sposób się zgodzić, gdyż nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności …”, które następnie wymieniał, wskazując mankamenty postępowania przed sądami powszechnymi w I i II instancji i naruszone przepisy. W podsumowaniu stwierdził, że jest niewinny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesione przez skazanego zażalenie spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia, ale nie z przyczyn opisanych w jego uzasadnieniu. Zauważyć bowiem należy, że wniosek skazanego o wznowienie postępowania rozpoznał Sąd Najwyższy w składzie jednego sędziego – sędziego SN Antoniego Bojańczyka. Sędzia ten został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego (pierwotnie do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych) przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem z dnia 10 października 2018 r., nr 1130.48.2018 (M.P. z 2018 r., poz. 1029), na skutek wydania uchwały nr 331/2018 z dnia 28 sierpnia 2018 r. przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3). Istotną okolicznością w sprawie jest również to, że Prezydent RP powołał Antoniego Bojańczyka do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego nie tylko pomimo zaskarżenia uchwały KRS 331/2018 obejmującej wniosek o jego powołanie i niezakończenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym do chwili powołania, ale również wbrew wcześniej wydanemu postanowieniu tego Sądu z 27 września 2018 r., w którym zostało wstrzymane wykonanie przedmiotowej uchwały (sygn. akt II GW 28/18). Wstrzymanie wykonania uchwały Krajowej Rady Sądownictwa było dodatkową okolicznością powodującą, że uchwała ta nie mogła stanowić skutecznego wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego w ujęciu art. 179 Konstytucji. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania uchwały, jako formalnie prawomocne, było wiążące dla uczestników postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, tego Sądu i dla innych sądów (chodzi między innymi o Sąd Najwyższy) oraz innych organów państwowych (obejmuje to także Krajową Radę Sądownictwa i Prezydenta RP) i organów administracji publicznej (art. 44 ust. 3 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa). Doszło więc do oczywistego zignorowania prawomocnego orzeczenia sądowego przez Prezydenta RP, jak i przez Antoniego Bojańczyka, który pomimo wydania tego postanowienia przyjął akt powołania, co – gdyby nie zastrzeżenie zawarte w pkt 11.2 uzasadnienia wyroku NSA z 21 września 2021 r. (II GOK 10/18) uchylającego uchwałę KRS w jej punkcie 1., podawałoby w wątpliwość skuteczność tego powołania w ogóle. Wniesione przez skazanego zażalenie musiało więc skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia, z uwagi na zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wynika to choćby z tezy 1. uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. - będącej zasadą prawną, czy z tezy 2. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22), w których wskazuje się, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. W konsekwencji, należało przekazać sprawę wniosku skazanego o wznowienie postępowania Sądowi Najwyższemu do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu tego wniosku niezbędne będzie niedopuszczenie do uchybienia, którym dotknięte było postępowanie zakończone uchylonym postanowieniem. [J.J.[ [a.ł] Andrzej Stępka Piotr Mirek Andrzej Tomczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI