IV Kz 375/13

Sąd Okręgowy we WrocławiuWrocław2013-06-03
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚredniaokręgowy
zniesławienieart. 212 kkpostępowanie karnezażaleniesąd okręgowysąd rejonowyinteres procesowyodpowiedzialność karna

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie, uznając je za przedwczesne i nakazując dalsze badanie okoliczności.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu uchylił postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie z art. 212 kk. Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, uznając, że oskarżony nie był bezpośrednim sprawcą zniesławienia, gdyż pismo zawierające zarzuty sporządzili pełnomocnicy spółki. Sąd Okręgowy uznał jednak, że umorzenie było przedwczesne, ponieważ Sąd Rejonowy nie zbadał wystarczająco, czy oskarżony, jako prezes zarządu, był inicjatorem lub polecił sporządzenie pisma zawierającego zniesławiające sformułowania, ani jaki był jego cel.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając zażalenie oskarżyciela prywatnego, uchylił postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia o umorzeniu postępowania w sprawie o zniesławienie (art. 212 kk). Sąd Rejonowy umorzył postępowanie, opierając się na art. 17 pkt 2 kpk, stwierdzając, że oskarżony K. O. nie był bezpośrednim sprawcą czynu, ponieważ pismo zawierające zarzuty wobec oskarżyciela prywatnego sporządzili pełnomocnicy spółki z o.o. Ponadto, w postępowaniu gospodarczym, w ramach którego złożono pismo, stroną była spółka, a nie K. O. Sąd Okręgowy uznał jednak, że umorzenie było przedwczesne. Wskazał, że oskarżony K. O., będący prezesem zarządu spółki, znał treść pisma i zaakceptował ją, a nawet dostarczył pełnomocnikowi spółki dokumenty dotyczące pracy Z. H. w Służbie Bezpieczeństwa. Sąd Rejonowy nie zbadał jednak kluczowych kwestii: czy pismo procesowe sporządzono na polecenie oskarżonego, czy był on inicjatorem zawartego w nim sformułowania, ani jaki był jego cel. Sąd Okręgowy podkreślił, że legalność zarzutów podniesionych w toku procesu sądowego, nawet jeśli dotyczą one osoby, zależy od tego, czy działanie sprawcy zmierza do obrony własnego interesu, jest we właściwej formie i nie ma na celu wyłącznie poniżenia innej osoby. Kluczowe jest, aby oceny odnoszące się do osoby zniesławionej były podyktowane interesem procesowym, a nie stosowane automatycznie. Z tych względów Sąd Okręgowy uznał orzeczenie Sądu Rejonowego za przedwczesne i uchylił je.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale legalność takich zarzutów jest uzależniona od potrzeb wynikających z zagrożenia własnego prawa i konieczności wykazania niebezpieczeństwa dla własnych praw ze strony postępowania lub właściwości innej osoby lub podmiotu zbiorowego. Ocena musi być podyktowana interesem procesowym i nie może być automatyczna.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uchylił umorzenie, wskazując, że Sąd Rejonowy nie zbadał wystarczająco, czy oskarżony był inicjatorem zniesławiających sformułowań w piśmie procesowym i jaki był cel ich zawarcia, co jest kluczowe dla oceny, czy zarzuty były podyktowane interesem procesowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

oskarżyciel prywatny Z. H.

Strony

NazwaTypRola
K. O.osoba_fizycznaoskarżony
Z. H.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
spółka z o.o. (...) z siedzibą we W.spółkastrona w postępowaniu gospodarczym

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 212

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § pkt.2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umorzenie postępowania przez Sąd Rejonowy było przedwczesne, ponieważ nie zbadano wszystkich istotnych okoliczności dotyczących roli oskarżonego w powstaniu pisma zniesławiającego. Należy zbadać, czy zarzuty zawarte w piśmie procesowym były podyktowane interesem procesowym oskarżonego.

Godne uwagi sformułowania

nie stanowi zniesławienia zarzut podniesiony w toku procesu sądowego, pod warunkiem, że działanie sprawcy zmierza do obrony własnego interesu w sprawie oraz zarzut postawiony jest we właściwej formie i nie zmierza wyłącznie do poniżenia osoby, której został postawiony. legalność takich zarzutów uzależniona jest od potrzeb wynikających z zagrożenia własnego prawa i konieczności wykazania niebezpieczeństwa dla własnych praw ze strony postępowania lub właściwości innej osoby lub podmiotu zbiorowego. Dogłębnego rozważanie w tego typu sprawach wymaga zatem, czy oceny odnoszące się do osoby mającej zostać zniesławioną, a zawarte w piśmie złożonym w ramach postępowania sądowego były podyktowane interesem procesowym i niedopuszczalny w tej mierze jest żaden automatyzm.

Skład orzekający

Stanisław Jabłoński

przewodniczący

Krzysztof Głowacki

sędzia sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 212 kk w kontekście zarzutów podnoszonych w ramach postępowania sądowego i obrony własnego interesu procesowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony nie jest bezpośrednim autorem pisma, ale miał wpływ na jego treść i cel.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy granicy między obroną własnych interesów w procesie sądowym a przestępstwem zniesławienia, co jest częstym dylematem prawników.

Czy obrona własnych interesów w sądzie może być zniesławieniem? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV Kz 375/13 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący SSO Stanisław Jabłoński Sędziowie: SSO Krzysztof Głowacki (spr.) (...) P. W. Protokolant Bernadetta Kuśnierz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2013 r. w sprawie K. O. oskarżonego o czyn z art.212 kk . zażalenia wniesionego przez oskarżyciela prywatnego Z. H. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Śródmieścia z dnia 22 marca 2013 r., sygn. akt II K 560/12 w przedmiocie umorzenia postępowania na mocy art. 437 § 1 kpk p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Rejonowy umarzając postępowanie na podstawie art.17 pkt.2 kpk wskazał, że oskarżony nie był sprawcą bezpośrednim, albowiem pismo, w treści którego miano pomówić oskarżyciela prywatnego sporządzili pełnomocnicy spółki z o.o. (...) z siedzibą we W. , nie zaś K. O. . W postępowaniu gospodarczym, w ramach którego złożone zostało wyżej wskazane pismo stroną była natomiast spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie K. O. , co również w ocenie Sądu Rejonowego wyklucza, by zachowanie oskarżonego mogło nosić znamiona czynu zabronionego. W świetle powyższego wskazać należy, iż w krytycznym czasie oskarżony miał być prezesem zarządu spółki z o.o. U. z siedzibą we W. . Nadto, jak wynika z oświadczenia oskarżonego zawartego w protokole posiedzenia z dnia 4 stycznia 2013 r. (k.153), K. O. znał treść pisma, w którym miało zostać zawarte zniesławiające Z. H. sformułowanie i zaakceptował jego treść, uprzednio samemu dostarczając pełnomocnikowi spółki dokument mający świadczyć o pracy Z. H. w Służbie Bezpieczeństwa (protokół posiedzenia z dnia 12 grudnia 2012 r.). Sąd Rejonowy nie ustalił jednak, czy wskazane pismo procesowe sporządzone zostało na polecenie oskarżonego, czy to on był inicjatorem zawartego w nim sformułowania dotyczącego pracy Z. H. w Służbie Bezpieczeństwa, ani jaki był ewentualny cel zawarcia tam owej informacji. Sąd I instancji ograniczył się w tej mierze jedynie to stwierdzenia, że wymienione okoliczności nie wynikają z oświadczenia oskarżonego. Zgodzić trzeba się z tezą Sądu Najwyższego zawartą w wyroku z dnia 12 lipca 2007 r. sygn. akt IV KK 75/07, a przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że nie stanowi zniesławienia zarzut podniesiony w toku procesu sądowego, pod warunkiem, że działanie sprawcy zmierza do obrony własnego interesu w sprawie oraz zarzut postawiony jest we właściwej formie i nie zmierza wyłącznie do poniżenia osoby, której został postawiony. Istotnym jest jednak, że legalność takich zarzutów uzależniona jest od potrzeb wynikających z zagrożenia własnego prawa i konieczności wykazania niebezpieczeństwa dla własnych praw ze strony postępowania lub właściwości innej osoby lub podmiotu zbiorowego (por. A. Zoll [w:] B. Bogdan, K. Buchała, Z. Ćwiąkalski, M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, J. Majewski, M. Rodzynkiewicz, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Zakamycze 1999, t. II, s. 660). Dogłębnego rozważanie w tego typu sprawach wymaga zatem, czy oceny odnoszące się do osoby mającej zostać zniesławioną, a zawarte w piśmie złożonym w ramach postępowania sądowego były podyktowane interesem procesowym i niedopuszczalny w tej mierze jest żaden automatyzm. Mając na względzie powyższe, zaskarżone orzeczenie uznać należy za przedwczesne, co obligowało Sąd Okręgowy do uchylenia postanowienia Sądu Rejonowego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI