IV KZ 32/23

Sąd Najwyższy2023-10-25
SNKarnepostępowanie karneNiskanajwyższy
obrońca z urzęduprzywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoterminy procesowe

Sąd Najwyższy odmówił skazanej obrońcy z urzędu i utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając brak należytego wykazania ubóstwa i niezależnych przyczyn uchybienia terminowi.

Skazana L.P. wniosła o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz zaskarżyła postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia obrońcy, uznając wniosek za gołosłowny, gdyż skazana nie wykazała, że nie stać jej na obrońcę z wyboru, a nadto była wcześniej reprezentowana przez takiego obrońcę. Zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu również uznano za bezzasadne, wskazując, że skazana nie wykazała istnienia niezależnych od niej przyczyn uchybienia terminowi.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanej L. P. o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy uznał wniosek o obrońcę z urzędu za niezasadny, ponieważ skazana nie wykazała w należyty sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru. Twierdzenia o ubóstwie zostały uznane za gołosłowne, zwłaszcza w kontekście wcześniejszej reprezentacji przez obrońcę z wyboru. Ponadto, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że zażalenie skazanej jest oczywiście bezzasadne. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu zawitego wymaga wykazania przyczyn niezależnych od strony, a podnoszone przez skazaną okoliczności, takie jak problemy z kontaktem telefonicznym czy niezadowolenie z pomocy prawnej, nie stanowiły takich przyczyn. Skazana była pouczona o swoich prawach i terminach, a jej brak zadowolenia z wyroku nie usprawiedliwia uchybienia terminowi na złożenie wniosku o uzasadnienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skazana nie wykazała w należyty sposób, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru.

Uzasadnienie

Skazana nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej ubóstwo, a jej twierdzenia były gołosłowne. Ponadto, w toku postępowania odwoławczego była reprezentowana przez obrońcę z wyboru, co podważa jej obecne twierdzenia o braku środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
L. P.osoba_fizycznaskazana

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 78 § 1

Kodeks postępowania karnego

Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać wyznaczenia obrońcy z urzędu, jeżeli w należyty sposób wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Pomocnicze

k.p.k. art. 81

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 126

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi dotyczące przywrócenia terminu, w tym konieczność wykazania, że do niedotrzymania terminu doszło z przyczyn od strony niezależnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazana nie wykazała należycie swojej sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie obrońcy z urzędu. Podnoszone przez skazaną okoliczności nie stanowiły przyczyn niezależnych od niej, uniemożliwiających złożenie wniosku o uzasadnienie w terminie.

Odrzucone argumenty

Utrudniony kontakt z adwokatem z wyboru. Brak informacji z Sądu. Niezadowolenie z kontaktów z obrońcą z wyboru. Nie zgadzanie się z zapadłym wyrokiem.

Godne uwagi sformułowania

twierdzenia skazanej, iż pozostaje w ubóstwie i nie stać jej na ustanowienia obrońcy z wyboru jawią się jako całkowicie gołosłowne nie podjęła ona nawet próby wykazania ich prawdziwości Ewentualne przywrócenie terminu zawitego wymaga wykazania, że do jego niedotrzymania doszło z przyczyn od strony niezależnych.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania obrońcy z urzędu w przypadku braku należytego wykazania ubóstwa oraz odmowy przywrócenia terminu procesowego z powodu braku niezależnych przyczyn uchybienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanej odbywającej karę pozbawienia wolności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy rutynowych kwestii związanych z prawem do obrony i terminami procesowymi, co czyni ją mało interesującą dla szerszego grona odbiorców.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KZ 32/23
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie
L. P.
skazanej wyrokiem łącznym
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 25 października 2023 r.,
‎
wniosku skazanej o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz zażalenia skazanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sadu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23,
na podstawie art. 78 § 1 k.p.k., art. 81 k.p.k. i art. 437§ 1 k.p.k.
p o s t a no w i ł
1. odmówić skazanej L. P. wyznaczenia obrońcy z urzędu w zawisłej przed Sądem Najwyższym sprawie z zażalenia skazanej na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23,
2. utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23, Sąd Apelacyjny w Katowicach odmówił skazanej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 146/23. Orzeczenie to zaskarżone zostało zażaleniem skazanej, w którym zarzuciła, że uchybiła terminowi, ponieważ miała utrudniony kontakt z adwokatem, co wiązało się z ograniczeniem możliwości wykonywania rozmów telefonicznych, a gdy dodzwoniła się do Sądu, nie udzielono jej informacji na temat zapadłego orzeczenia. Wskazała nadto, że nie była zadowolona z kontaktów z obrońcą ustanowionym z wyboru, a nie zgadza się  zapadłym wyrokiem.
Pismem z dnia 21 września 2023 r. skazana wniosła o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu w postępowaniu zażaleniowym i wskazała, że odbywa karę pozbawienia wolności i nie posiada żadnego majątku, zatem nie stać jej na obrońcę z wyboru, przy czym na poparcie swych twierdzeń nie dołączyła żadnych dokumentów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności odnieść się należy do wniosku skazanej o wyznaczenie jej obrońcy z urzędu. Wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 78 § 1 k.p.k. oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w należyty sposób wykaże, że niej jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Twierdzenia skazanej, iż pozostaje w ubóstwie i nie stać jej na ustanowienia obrońcy z wyboru jawią się jako całkowicie gołosłowne, bowiem nie podjęła ona nawet próby wykazania ich prawdziwości, choćby pochodzącym z zakładu karnego zaświadczeniem o ewentualnych zasobach finansowych. Ponadto twierdzenia te pozostają w sprzeczności z faktem, że w toku postępowania odwoławczego skazana była reprezentowana przed Sądem Apelacyjnym przez obrońcę ustanowionego z wyboru. W świetle tych okoliczności przyjąć należy, że skazana nie wykazała należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia obrońcy z wyboru, zatem brak było podstaw do wyznaczenia jej obrońcy z urzędu na potrzeby postępowania zażaleniowego.
Zażalenie skazanej kwestionujące opisane wcześniej postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach jest oczywiście bezzasadne. Ewentualne przywrócenie terminu zawitego wymaga wykazania, że do jego niedotrzymania doszło z przyczyn od strony niezależnych. Sąd Apelacyjny w obszernych i bardzo starannych wywodach wykazał dlaczego nie można przyjąć, że wymagany przez art. 126 k.p.k. warunek został spełniony. Nie dostrzegając potrzeby powtarzania tej trafnej argumentacji należy wskazać, że:
- skazana była pouczona o przysługujących jej uprawnieniach procesowych,
- wiedziała o terminie rozprawy apelacyjnej, wiedziała też, że nie zostanie doprowadzona na rozprawę,
- z pouczenia wynikało, że wyrok nie zostanie doręczony jej z urzędu,
- na rozprawie była reprezentowana przez obrońcę ustanowionego z wyboru.
W świetle tych faktów nie zaistniała żadna, niezależna od skazanej przeszkoda, by w terminie zawitym siedmiu dni od wydania wyroku na rozprawie odwoławczej, złożyła wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia zapadłego orzeczenia. W szczególności za przeszkody takie nie można uznać rzekomych problemów z korzystaniem z usług telefgonicznych na terenie zakładu karnego, brak informacji z Sądu, czy też brak zadowolenia ze świadczonej przez adwokata z wyboru pomocy prawnej. Żadna z tych okoliczności nie uniemożliwiała przecież skazanej sporządzenia stosownego wniosku na piśmie i wysłania go do Sądu Apelacyjnego. Warto przy tym podkreślić, że skarżąca w zażaleniu nie powołuje się ani na błąd co do prawa, ani na fakt wprowadzenia jej w błąd przez zachowanie innych osób. Samo twierdzenie, że nie zgadza się z zapadłym wyrokiem nie mieci się w pojęciu niezależnej od niej przyczyny, która doprowadziła do uchybienia terminowi zawitemu.
Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie.
[SOP]
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI