IV KZ 30/12

Sygn. akt IV KZ 30/12 
 
P O S T A N O W I E N I E 
Dnia 30 maja 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
 
              SSN Dorota Rysińska  
 
w sprawie A. K. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 maja 2012 r. 
zażalenia skazanej na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego 
Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 10 kwietnia 2012 r. odmawiające 
przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie IX Ka …/97 
Sądu Okręgowego w K. 
p o s t a n a w i a: 
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
W przytoczonym wyżej zarządzeniu odmówiono przyjęcia wniosku 
A. K. o wznowienie postępowania we wskazanej sprawie, po stwierdzeniu 
braku formalnego tego wniosku, polegającego na jego niesporządzeniu i 
niepodpisaniu przez adwokata. W zarządzeniu stwierdzono przy tym, że w 
postępowaniu wznowieniowym został ustanowiony obrońca z urzędu, 
który wyraził opinię o braku podstaw prawnych do sporządzenia takiego 
wniosku, a to stanowisko nie stwarza przesłanki do wyznaczenia skazanej 
kolejnego adwokata z urzędu.  
W zażaleniu złożonym na przytaczane zarządzenie A. K. zarzuca 
naruszenie jej prawa do obrony i domaga się uchylenia zaskarżonego 
zarządzenia oraz wyznaczenia jej z urzędu nowego adwokata, który 
sporządzi wniosek. Zdaniem skarżącej, wyznaczony dotąd obrońca nie 

 
2
wywiązał się należycie ze swojego obowiązku, samo zaś przekazanie 
adwokatom uprawnień do oceny podstaw występowania z wnioskami o 
wznowienie jest sprzeczne z art. 78 Konstytucji RP.   
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.  
Wnioskodawczyni umyka podstawowa dla niniejszego postępowania 
kwestia, która łączy się ze stwierdzeniem, że wniosek o wznowienie jest 
nadzwyczajnym 
środkiem 
zaskarżenia, 
służącym 
wzruszeniu 
prawomocnego już orzeczenia sądowego. Z tej to przyczyny do owego 
wznowienia na wniosek strony, może dojść tylko w wypadku wskazania 
jednej z rygorystycznie określonych podstaw prawnych takiego wniosku, to 
zaś z kolei stanowi uwarunkowanie dla regulacji art. 545 § 2 i art. 84 § 3 
k.p.k. Ich treść podyktowania jest założeniem, że wiedza fachowa i 
zawodowe umiejętności adwokata (radcy prawnego) – którymi nie 
dysponuje pomiot nieprofesjonalny – gwarantują, z jednej strony, 
występowanie z tym nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia w sytuacjach 
rzeczywiście uzasadnionych ściśle uregulowanymi przesłankami prawnymi 
i faktycznymi, z drugiej zaś, zapewnienie stronie, która nie jest w stanie 
ponieść kosztów ustanowienia adwokata, skutecznej pomocy prawnej. 
Zgodnie z treścią art. 84 § 3 k.p.k., obrońca wyznaczony z urzędu w 
postępowaniu o wznowienie ma uprawnienie zarówno do sporządzenia 
wniosku wszczynającego postępowanie w tym przedmiocie, jak i do 
wyrażenia stanowiska, że nie stwierdził podstaw do wniesienia takiego 
wniosku. W żadnej mierze nie oznacza to jednak, jak wywodzi w zażaleniu 
skarżąca, że postąpienie adwokata zależy tylko i wyłącznie od jego 
„widzimisię”, czy podejmie się działania na dobro swojego klienta oraz, że 
taki model czynności zastępuje wymierzanie sprawiedliwości. Obrońca 
istotnie, jak podnosi skarżąca, nie jest organem niezawisłym, ale też nie 
rozstrzyga on sprawy, tylko ocenia podstawy do wystąpienia z wnioskiem 

 
3
do sądu. Zawsze też ciąży na nim obowiązek (także ustawowy) działania 
na korzyść klienta, co stanowi kolejną gwarancję zapewnienia właściwej 
pomocy prawnej. Godzi się przy tym podkreślić, że zabezpieczenie w tym 
względzie stanowi także obarczająca sąd powinność kontrolowania, czy 
gwarantowana przez państwo, udzielona z urzędu pomoc prawna nosi 
cechę pomocy udzielonej w sposób efektywny. Oczywiste jest, że 
przeprowadzając tę kontrolę sąd nie dokonuje merytorycznej weryfikacji 
stanowiska obrońcy, lecz bada, czy owej pomocy prawnej udzielono w 
sposób rzeczywisty, a więc z zachowaniem niezbędnej staranności. 
Pozytywna w tym względzie ocena nie daje podstaw do spełnienia żądania 
strony o wyznaczenie następnego, a być może jeszcze kolejnego obrońcy z 
urzędu, który sporządzi oczekiwany przez tę stronę wniosek.  
W przedstawionym świetle nie ma żadnych podstaw do podważenia 
toku i sposobu podjęcia w niniejszej sprawie poszczególnych czynności 
procesowych, a ostatecznie do zakwestionowania słuszności zaskarżonego 
zarządzenia. Kwestia skuteczności udzielonej pomocy prawnej była 
przedmiotem kontroli poprzedzającej wydanie tegoż zarządzenia a jej 
wyniku nie da się podważyć. Wyznaczony obrońca z urzędu z całą 
dbałością wykonał nałożony nań obowiązek, składając obszerną opinię 
prawną, 
którą 
poprzedził 
badaniem 
akt 
sprawy, 
konsultacją 
z 
wnioskodawczynią, a także analizą przedłożonych przez nią dokumentów, 
jak 
również 
badaniem 
stanu 
prawnego. 
Fakt, 
że 
stanowisko 
wnioskodawczyni w kwestii wystąpienia z wnioskiem nie zostało przez 
obrońcę podzielone, nie uzasadnia stwierdzenia o nieefektywności 
udzielonej przez niego pomocy prawnej, a dalej wyznaczenia jej innego 
obrońcy z urzędu.  
 
Z tych zatem wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na 
wstępie.