IV KZ 28/17

Sąd Najwyższy2017-10-19
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaprzywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuskład sądubezwzględna przyczyna uchyleniakodeks postępowania karnegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku z powodu udziału tego samego sędziego w obu postępowaniach.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego na postanowienie sądu okręgowego, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając bezwzględną przyczynę uchylenia z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Okazało się, że sędzia, który orzekał w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, brał wcześniej udział w wydaniu wyroku, którego dotyczył wniosek.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego M.K. na postanowienie Sądu Okręgowego w G., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skazany nie uczestniczył w rozprawie odwoławczej, a odpis wyroku doręczono jego domownikowi. Obrońca skazanego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, argumentując, że skazany nie wiedział o konieczności spełnienia tego wymogu. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek, uznając, że niedotrzymanie terminu było wynikiem zaniedbań skazanego. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, stwierdził bezwzględną przyczynę uchylenia zaskarżonego postanowienia, określoną w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Okazało się, że sędzia, który orzekał w sprawie wniosku o przywrócenie terminu, brał wcześniej udział w wydaniu wyroku, którego dotyczył wniosek. Zgodnie z dominującym poglądem Sądu Najwyższego, sędzia taki nie może orzekać co do wniosku lub kasacji, a postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego jest objęte tym zakazem. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia taki nie może orzekać w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na art. 40 § 3 k.p.k. oraz dominujący pogląd orzeczniczy, zgodnie z którym pojęcie 'co do kasacji' obejmuje również rozstrzygnięcia blokujące dostęp do tego środka zaskarżenia, w tym postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznaskazany
I.K.osoba_fizycznadomownik

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 40 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji. Pojęcie 'co do kasacji' obejmuje również rozstrzygnięcia blokujące dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, w tym postanowienia odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje na bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, w tym orzekanie przez osobę nieuprawnioną lub z naruszeniem przepisów o wyłączeniu sędziego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi odwoławczemu uwzględnić z urzędu bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia orzekający w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku brał wcześniej udział w wydaniu tego wyroku, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna uchylenia zaskarżonego postanowienia określona w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Nie ma przy tym znaczenia niepodniesienie stosownego zarzutu przez skarżącego, skoro przepis art. 433 § 1 k.p.k. fakt zaistnienia wspomnianej przyczyny nakazuje sądowi odwoławczemu uwzględnić z urzędu pojęcie 'co do kasacji' odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie merytorycznej zasadności kasacji, czy orzeczeń decydujących o jej dopuszczalności, ale też rozstrzygnięć pozostających z nimi w ścisłym związku, które blokują dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 40 § 3 k.p.k. w kontekście postanowień dotyczących przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego oraz stosowania art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje istotny błąd proceduralny, który może zablokować dostęp do środka zaskarżenia, podkreślając znaczenie prawidłowego składu sądu i interpretacji przepisów kodeksu postępowania karnego.

Sąd Najwyższy uchyla decyzję sądu okręgowego z powodu błędu w składzie orzekającym – kluczowa interpretacja przepisów k.p.k.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 28/17
POSTANOWIENIE
Dnia 19 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
M.K.
‎
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 października 2017 r.,
‎
zażalenia obrońcy skazanego
‎
na postanowienie Sądu Okręgowego w G., Ośrodek Zamiejscowy w R.
‎
z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt V. Ka (…)
w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G., Ośrodek Zamiejscowy w R.  z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt V. Ka (…)
postanowił:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G., Ośrodek Zamiejscowy w R..
UZASADNIENIE
Skazanemu M.K., który nie uczestniczył w rozprawie odwoławczej, przesłano odpis wyroku Sądu Okręgowego w G., Ośrodek Zamiejscowy w R. (Wydział V Karny Sekcja Odwoławcza) z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt V. Ka (…), wraz ze stosowanym pouczeniem. Z pokwitowania odbioru przesyłki wynika, że doręczono ją w dniu 17 marca 2016 r. dorosłemu domownikowi – I.K. (k. 384 akt sprawy). W tym samym dniu wspomniany dokument wpłynął do kancelarii obrońcy z urzędu skazanego (k. 385).
W dniu 28 lipca 2016 r. do Sądu Rejonowego w W., który orzekał w pierwszej instancji, wpłynął wniosek M.K. o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji. Zarządzeniem z dnia 16 marca 2017 r. wniosek ten uwzględniono, zaś wyznaczony obrońca wystąpił do
Sądu Okręgowego w G., Ośrodek Zamiejscowy w R. z
wnioskiem o przywrócenie M.K. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wspomnianego wyroku z dnia 14 marca 2016 r., zarazem składając taki wniosek. Obrońca twierdził, że „skazany nie zachował terminu 7-dniowego bez swej winy. Nie wiedział, iż taki wymóg musi spełnić”.
Sąd Okręgowy w G., Ośrodek Zamiejscowy w R.  postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt V. Ka (…) nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Uznał bowiem, że niedotrzymanie tego terminu było efektem zaniechań skazanego, który wykazał brak zainteresowania toczącym się postępowaniem i zapadłym wyrokiem.
Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyjęcie, iż skazany nie zachował terminu do złożenia przedmiotowego wniosku z przyczyn zależnych wyłącznie od siebie. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G.,
Ośrodek Zamiejscowy w R.
z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt V. Ka (…).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Należało odstąpić od badania zasadności zażalenia, bowiem analiza zaistniałych okoliczności każe przyjąć, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna uchylenia zaskarżonego postanowienia określona w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Nie ma przy tym znaczenia niepodniesienie stosownego zarzutu przez skarżącego, skoro przepis art. 433 § 1 k.p.k. fakt zaistnienia wspomnianej przyczyny nakazuje sądowi odwoławczemu uwzględnić z urzędu
W składzie orzekającym Sądu Okręgowego, który wydał wyrok w sprawie M.K. uczestniczyła (jako sprawozdawca) sędzia K.G.G. i ta sędzia
jednoosobowo tworzyła Sąd, który rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Art. 40 § 3 k.p.k. stanowi, że sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że zawarte w art. 40 § 3 k.p.k. pojęcie „co do kasacji” odnosi się nie tylko do orzekania w przedmiocie merytorycznej zasadności kasacji, czy orzeczeń decydujących o jej dopuszczalności, ale też rozstrzygnięć pozostających z nimi w ścisłym związku, które blokują dostęp do tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Wskazuje się również, że takim rozstrzygnięciem jest m.in. postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego (zob. np. postanowienia: z dnia 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16, LEX nr 2188627; z dnia 24 sierpnia 2016 r., IV KZ 38/16, LEX nr 2141441; z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KZ 1/14, LEX nr 1425024; z dnia 28 października 2013 r., III KZ 65/13, LEX nr 1388389; z dnia 24 października 2013 r., III KZ 59/13, LEX nr 1385687). W takim razie, skoro zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sędziego, która wcześniej wzięła udział w wydaniu wobec M. Konarskiego wyroku w instancji odwoławczej, jest ono dotknięte wspomnianym uchybieniem, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Nakazywało to uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy właściwemu sądowi w celu ponownego rozpoznania wniosku złożonego przez obrońcę skazanego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI