IV KZ 27/22

Sąd Najwyższy2022-10-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przywrócenie terminuuzasadnienie wyrokuprawo do obronyobowiązek informowania sądumiejsce pobytuSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu okręgowego o nieuwzględnieniu wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, uznając, że skazany nie poinformował sądu o zmianie miejsca pobytu.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie skazanego A.N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku, które nie uwzględniło wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skazany twierdził, że nie otrzymał powiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej i został pozbawiony prawa do obrony. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skazany został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca pobytu i osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy. W związku z tym, sąd okręgowy słusznie nie stwierdził podstaw do przywrócenia terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego A.N. na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 5 września 2022 r., które nie uwzględniło wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. Skazany zarzucił w zażaleniu, że nie otrzymał powiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej, co pozbawiło go prawa do obrony, a także podniósł, że nie orientuje się w kwestii terminów do złożenia zażalenia. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania karnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zdekodowanie zakresu obowiązków strony i organu procesowego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.k., oskarżony ma obowiązek informowania sądu o każdej zmianie miejsca pobytu trwającej dłużej niż 7 dni. Skazany został prawidłowo pouczony o tym obowiązku na wstępie postępowania i osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej w dniu 18 marca 2022 r. W związku z tym, sąd okręgowy słusznie nie stwierdził podstaw do przywrócenia terminu, a pozbawienie możliwości korzystania z uprawnień było wynikiem postawy skazanego, a nie przyczyn obiektywnych. Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie powinien przywrócić terminu, jeśli skazany nie poinformował sądu o zmianie miejsca pobytu i nie wykazał istnienia przyczyn obiektywnych i niezależnych.

Uzasadnienie

Skazany ma obowiązek informowania sądu o zmianie miejsca pobytu. Jeśli nie dopełni tego obowiązku, a następnie nie może skorzystać z przysługujących mu uprawnień, nie może skutecznie usprawiedliwiać swojej niewiedzy. Doręczenie zawiadomienia o terminie rozprawy w miejscu ostatnio wskazanym przez skazanego jest skuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada na oskarżonego obowiązek informowania Sądu o każdej zmianie miejsca pobytu trwającego dłużej niż 7 dni.

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 100 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 132 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy doręczania korespondencji.

k.p.k. art. 126 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przyczyn obiektywnych i niezależnych uzasadniających przywrócenie terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca pobytu. Skazany osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej. Nie zachodziły przesłanki do przywrócenia terminu z powodu braku przyczyn obiektywnych i niezależnych.

Odrzucone argumenty

Skazany nie otrzymał powiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej. Skazany został pozbawiony prawa do obrony. Skazany nie orientuje się w kwestii terminów do złożenia zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

Kluczowe dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zdekodowanie zakresu obowiązków spoczywających na stronie oraz na organie procesowym. O jego treści skazany został prawidłowo pouczony już na wstępie toczącego się przeciwko niemu postępowania. Nie może obecnie skutecznie usprawiedliwiać niewiedzy o stopniu zaawansowania toczącego się przeciwko niemu procesu faktem przebywania w zakładzie karnym. W tej sytuacji ani nie materializowały się przesłanki do zastosowania na rozprawie odwoławczej art. 100 § 3 k.p.k., ani też nie zachodziły podstawy do kwestionowania uznania wysyłanej do skazanego korespondencji za doręczoną po myśli art. 132 § 1 k.p.k. Było to wynikiem wyłącznie przyjętej postawy skazanego, nie zaś przyczyn obiektywnych i niezależnych, o których mowa w art. 126 § 1 k.p.k.

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku informowania sądu o zmianie miejsca pobytu przez skazanego i konsekwencji jego niedopełnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje fundamentalne zasady postępowania karnego dotyczące obowiązków stron i skutków ich niedopełnienia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy pobyt w więzieniu zwalnia z obowiązku informowania sądu o zmianie adresu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KZ 27/22
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 października 2022 r.,
w sprawie z zażalenia
A. N.
(A. N.)
na postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt VIII Ka 1046/21, o nieuwzględnieniu wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Białymstoku w sprawie sygn. akt VIII Ka 1046/21,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 5 września 2022 r., sygn. akt VIII Ka 1046/21, nie uwzględniono wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Białymstoku w sprawie sygn. akt VIII K 1046/21,
Zażalenie na to zarządzenie złożył skazany A. N. - wskazując, że nie otrzymał powiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej i został pozbawiony prawa do obrony. Nadto skarżący podniósł, że nie orientuje się w kwestii terminów do złożenia zażalenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne, albowiem zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem określonych w środku odwoławczym przepisów postępowania karnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zdekodowanie zakresu obowiązków spoczywających na stronie oraz na organie procesowym. Działania Sądu Okręgowego były bowiem konsekwencją wywiązywania się przez skazanego z tychże właśnie obowiązków. Punktem wyjścia winna być treść art. 75 § 1 k.p.k., który to przepis prawa nakłada na oskarżonego obowiązek informowania Sądu o każdej zmianie miejsca pobytu trwającego dłużej niż 7 dni,
z pozbawieniem wolności włącznie
(podkreślenie SN). O jego treści skazany został prawidłowo pouczony już na wstępie toczącego się przeciwko niemu postępowania (protokół przesłuchania k. 58-59). Nie może obecnie skutecznie usprawiedliwiać niewiedzy o stopniu zaawansowania toczącego się przeciwko niemu procesu faktem przebywania w zakładzie karnym. Jak słusznie zauważył Sąd Okręgowy skazany osobiście odebrał zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej, które doręczono mu w dniu 18 marca 2022 r. (k. 292). Wbrew twierdzeniom skarżącego został on zatem należycie powiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej. W tej sytuacji ani nie materializowały się przesłanki do zastosowania na rozprawie odwoławczej art. 100 § 3 k.p.k., ani też nie zachodziły podstawy do kwestionowania uznania wysyłanej do skazanego korespondencji za doręczoną po myśli art. 132 § 1 k.p.k.
W świetle powyższych ustaleń, uznać należy, że skazany, mając świadomość toczącego się postępowania odwoławczego, nie sprostał ciążącemu na nim obowiązkowi poinformowania Sądu o aktualnym miejscu pobytu, czego skutkiem było pozbawienie się możliwości korzystania z przysługujących mu uprawnień. Było to wynikiem wyłącznie przyjętej postawy skazanego, nie zaś przyczyn obiektywnych i niezależnych, o których mowa w art. 126 § 1 k.p.k. Trafnie zatem Sąd nie stwierdził podstaw uzasadniających przywrócenie terminu.
W konsekwencji, nie znajdując argumentów przemawiających za uwzględnieniem zażalenia, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI