IV KZ 25/20

Sąd Najwyższy2020-07-01
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjapostępowanie karnesąd najwyższyograniczenie prawa do kasacjiart. 523 k.p.k.uniewinnienieczynkwalifikacja prawnaoskarżyciel posiłkowy

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na brak przesłanek z art. 523 § 3 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku uniewinniającego oskarżonego od zarzutu z art. 211 k.k. Sąd Najwyższy uznał, że zmiana opisu czynu i kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy nie stanowi uniewinnienia w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k., a zatem kasacja była niedopuszczalna.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. z dnia 15 maja 2020 r., sygn. akt VII Ka (...), dotyczące odmowy przyjęcia kasacji. Kasacja została wniesiona od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 stycznia 2020 r., VII Ka (...), którym oskarżony J. K. został uniewinniony od zarzutu z art. 211 k.k. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie nie jest zasadne, a zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji było słuszne. Podstawą odmowy było ograniczenie z art. 523 § 3 k.p.k., zgodnie z którym strona postępowania może wnieść kasację na niekorzyść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania, chyba że zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że w niniejszej sprawie nie podniesiono zarzutu naruszenia prawa o charakterze jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, a ponadto nie zapadł wyrok uniewinniający w rozumieniu tego przepisu. Zmiana opisu czynu i wyeliminowanie z kwalifikacji prawnej przepisu art. 211 k.k. przez sąd odwoławczy nie jest równoznaczne z wydaniem wyroku uniewinniającego. Sąd Najwyższy wskazał, że jeśli oskarżyciele posiłkowi uważają, że wyrok zapadł z rażącym naruszeniem prawa, powinni sygnalizować potrzebę wniesienia kasacji podmiotom wymienionym w art. 521 k.p.k., których ograniczenie z art. 523 § 3 k.p.k. nie dotyczy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana opisu czynu i kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy, która nie skutkuje stwierdzeniem wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., nie może być utożsamiana z wydaniem wyroku uniewinniającego w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania karnego jest czyn jako zdarzenie historyczne, a nie jego kwalifikacja prawna. Zmiany w kwalifikacji prawnej, które nie prowadzą do stwierdzenia braku karalności czynu, nie są równoznaczne z uniewinnieniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
S. R.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
E. M.osoba_fizycznaoskarżyciel posiłkowy
J. K.osoba_fizycznaoskarżony
pełnomocnik oskarżycieli posiłkowychinnepełnomocnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 523 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Strona postępowania – poza przypadkiem kasacji wnoszonej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. – może wnieść kasację na niekorzyść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania. Zmiana opisu czynu i kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy, która nie skutkuje stwierdzeniem wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., nie stanowi uniewinnienia oskarżonego w rozumieniu tego przepisu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 211

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych jest niedopuszczalna z uwagi na brak spełnienia przesłanek z art. 523 § 3 k.p.k. Zmiana opisu czynu i kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy nie stanowi uniewinnienia w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k. Argumentacja sądu pierwszej instancji jest zbieżna z ugruntowaną linią orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji powinno zostać uchylone. Wyrok sądu odwoławczego, od którego wniesiono kasację, stanowi wyrok uniewinniający oskarżonego od zarzutu z art. 211 k.k.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem postępowania karnego nie jest kwalifikacja prawna lecz czyn, rozumiany jako zdarzenie historyczne same zmiany w zakresie oceny prawnej tego zdarzenia, wyrażające się modyfikacji opisu czynu i kwalifikacji prawnej, które nie skutkują jednak stwierdzeniem wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., nie stanowią uniewinnia oskarżonego w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k. To, że Sąd odwoławczy, orzekając reformatoryjnie, zmienił opis czynu przypisanego oskarżanemu i wyeliminował z kwalifikacji prawnej przepis art. 211 k.k. w żadnym wypadku nie może być utożsamiane z wydaniem wyroku uniewinniającego.

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 523 § 3 k.p.k. w kontekście zmiany opisu czynu i kwalifikacji prawnej przez sąd odwoławczy; rozróżnienie między uniewinnieniem a zmianą kwalifikacji prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznych sytuacji procesowych związanych z wnoszeniem kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne rozróżnienie między uniewinnieniem a zmianą kwalifikacji prawnej w postępowaniu karnym, co ma znaczenie dla możliwości wniesienia kasacji. Jest to kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Kiedy zmiana kwalifikacji prawnej nie jest uniewinnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w prawie karnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KZ 25/20
POSTANOWIENIE
Dnia 1 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2020 r.,
zażalenia pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.  z dnia 15 maja 2020 r., sygn. akt VII Ka (…),
w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem
Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.  odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych – S. R.  i E. M.  od wyroku Sądu Okręgowego w K.  z dnia 31 stycznia 2020 r., VII Ka (…), gdyż stwierdzono, że jest ona niedopuszczalna.
Zażalenie na to zarządzenie złożył pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych.  Domagając się jego uchylenia, skarżący podniósł, że z treści wyroku, od którego została wniesiona kasacja wynika, że oskarżony J. K.  został przez Sąd odwoławczy uniewinniony od zarzutu z art. 211 k.k.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne. Zaskarżonym zarządzeniem słusznie odmówiono przyjęcia kasacji.
Z uwagi na ograniczenie z art. 523 § 3 k.p.k. strona postępowania – poza przypadkiem kasacji wnoszonej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. – może wnieść kasację na niekorzyść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania.
Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zachodzi – w kasacji nie podniesiono zarzutu naruszenia prawa o charakterze jednej z bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 k.p.k. Wbrew zapatrywaniom skarżącego w sprawie, w której wniesiono kasację, nie zapadł wyrok uniewinniający. Kwestia ta została wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia i wystarczającym wydaje się odesłanie skarżącego do przedstawionej tam argumentacji, którą Sąd Najwyższy podziela i która jest zbieżna z ugruntowaną linią jego orzecznictwa. Dla zobrazowania wadliwości poglądu skarżącego zauważyć jedynie można, że przedmiotem postępowania karnego nie jest kwalifikacja prawna lecz czyn, rozumiany jako zdarzenie historyczne, mogące wyczerpywać - zgodnie z dyspozycją art. 11 § 2 k.k. znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej. Stąd też same zmiany w zakresie oceny prawnej tego zdarzenia, wyrażające się modyfikacji opisu czynu i kwalifikacji prawnej, które nie skutkują jednak stwierdzeniem wystąpienia okoliczności wymienionych w art. 17 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., nie stanowią uniewinnia oskarżonego w rozumieniu art. 523 § 3 k.p.k.
To, że Sąd odwoławczy, orzekając reformatoryjnie, zmienił opis czynu przypisanego oskarżanemu i wyeliminował z kwalifikacji prawnej przepis art. 211 k.k. w żadnym wypadku nie może być utożsamiane z wydaniem wyroku uniewinniającego.
Jeżeli w przekonaniu oskarżycieli posiłkowych wyrok Sądu odwoławczego zapadł z rażącym naruszeniem prawa, to w realiach procesowych sprawy mogą jedynie sygnalizować potrzebę wniesienia kasacji podmiotom wymienionym w art. 521 k.p.k., których ograniczenie z art. 523 § 3 k.p.k. nie dotyczy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI