IV KZ 25/15

Sąd Najwyższy2015-05-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaobrońca z urzęduzażalenieniedopuszczalnośćSąd NajwyższyKodeks postępowania karnegoTrybunał Konstytucyjny

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie skazanego na postanowienie odmawiające wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, uznając je za niedopuszczalne.

Skazany K.O. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które odmówiło mu wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając to zażalenie, uznał je za niedopuszczalne z mocy prawa i pozostawił bez rozpoznania. Sąd wskazał, że przepisy k.p.k. wyłączają możliwość zaskarżania decyzji o odmowie ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu „okołokasacyjnym” oraz w postępowaniu wznowieniowym, które toczy się po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego K.O. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II AKo 222/14, którym odmówiono skazanemu wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie skazanego jest niedopuszczalne z mocy prawa i pozostawił je bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Najwyższy wielokrotnie rozpatrywał możliwość odwołania się od decyzji odmawiającej wyznaczenia obrońcy z urzędu, również w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., K 30/11. Podkreślono jednak, że wyrok TK dotyczył niekonstytucyjności art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie braku sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy dla oskarżonego składającego wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k., ale nie dotyczył art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., który wyłącza zaskarżanie decyzji o odmowie ustanowienia obrońcy w postępowaniu „okołokasacyjnym”. Ponadto, orzeczenie TK nie może być bezpośrednio odniesione do postępowania wznowieniowego, które ma szczególny charakter, gdyż toczy się po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego. Sąd Najwyższy stwierdził brak normatywnych podstaw do przyjęcia zaskarżalności decyzji procesowych o odmowie ustanowienia obrońcy z urzędu, jeśli zapadła ona po prawomocnym rozstrzygnięciu o odpowiedzialności karnej. W konsekwencji, zażalenie skazanego zostało pozostawione bez rozpoznania na podstawie art. 429 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 466 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie takie jest niedopuszczalne z mocy prawa.

Uzasadnienie

Przepisy k.p.k., w szczególności art. 528 § 1 pkt 2 k.p.k., wyłączają zaskarżanie decyzji o odmowie ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu „okołokasacyjnym”. Postępowanie wznowieniowe, toczące się po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, ma podobny charakter, a wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący art. 81 § 1 k.p.k. nie ma zastosowania do tego typu sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie zażalenia bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Katowicach

Strony

NazwaTypRola
K. O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 528 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten wprost wyłącza dopuszczalność zaskarżania decyzji o odmowie ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu „okołokasacyjnym”.

Pomocnicze

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 429 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia zażalenia bez rozpoznania jako niedopuszczalnego.

k.p.k. art. 466 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zaskarżania postanowień.

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący niedopuszczalności środka zaskarżenia.

k.p.k. art. 530

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący postępowania wznowieniowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie odmawiające wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym z uwagi na charakter tego postępowania i przepisy k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie skazanego należało pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalne z mocy prawa przepis ten wszak wprost wyłącza dopuszczalność zaskarżania decyzji o odmowie ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu „okołokasacyjnym” postępowanie toczy się (tak jak kasacyjne) już po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zażalenia na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym, a mianowicie dopuszczalności zaskarżania odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy można zaskarżyć odmowę przyznania obrońcy z urzędu w sprawie o wznowienie postępowania? SN odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 25/15
POSTANOWIENIE
Dnia 26 maja 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie z wniosku skazanego
K. O.
‎
o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnie wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt VII Ka 743/12
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Mysłowicach
z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II K 995/11
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 26 maja 2015 r.,
‎
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt II AKo 222/14
p o s t a n o w i ł:
pozostawić zażalenie skazanego bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Katowicach odmówił skazanemu K.O.  wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania w powyżej wskazanej sprawie.
Zażalenie na to postanowienie wniósł skazany, w którym to piśmie procesowym przedstawił on powody pozwalające - według niego - w jego sprawie wznowić postępowanie.
To pismo skazanego uznano za zażalenie na wspomniane postanowienie i nadano mu stosowny bieg.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W stwierdzonych w sprawie okolicznościach – zażalenie skazanego należało pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalne z mocy prawa.
W licznych już orzeczeniach Sąd Najwyższy rozpatrywał możliwość odwołania się od decyzji organu procesowego odmawiającego wyznaczenia obrońcy z urzędu dla sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, bądź też stwierdzenia braku ku temu podstaw i czynił to także w kontekście treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., K 30/11 (OTK-A 2013/7/98).
Sąd Najwyższy rozpoznający niniejszą sprawę wyrażone w tych rozstrzygnięciach przekonanie, o tym, że wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygnął o niekonstytucyjności art. 81 § 1 k.p.k., ale wyłącznie w zakresie w jakim ten przepis nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który to złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k. Orzeczenie Trybunału z pewnością bowiem, nie dotyczyło art. 528 § 1 pkt. 2 k.p.k.. Przepis ten wszak wprost wyłącza dopuszczalność zaskarżania decyzji o odmowie ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu „okołokasacyjnym’’. Wspomniane rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego nie może też być bezpośrednio odniesione do postępowania toczącego się, w ramach innego przewidzianego karną ustawą procesową nadzwyczajnego środka zaskarżenia, to jest postępowania wznowieniowego. Przede wszystkim z uwagi na ten (wspomniany) szczególny charakter tego postępowania, wynikający stąd, iż toczy się ono (tak jak kasacyjne) już po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 marca 2014 r., V KZ 7/14, 10 czerwca 2014 r., III KZ 27/14, Lex nr 1469145; 11 lutego 2015 r., IV KZ 1/15, Lex nr 1628957).
Zważywszy na te zaszłości Sąd Najwyższy nie dostrzega zatem żadnych normatywnych podstaw do przyjęcia zaskarżalności decyzji procesowych o odmowie ustanowienia w oparciu o art. 81 § 1 k.p.k. obrońcy z urzędu, o ile zapadła ona już po prawomocnym rozstrzygnięciu o odpowiedzialności karnej za przestępstwo, jak również odpowiedzialności karnej za wykroczenie. Stąd też i na taką decyzję procesową dotyczącą złożonego w tym trybie, wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu dla sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, bądź poinformowania sądu o braku ku temu podstaw prawnych, zażalenie nie przysługuje, także i osobie, która ten wniosek złożyła.
W konsekwencji tegoż przekonania należało zażalenie skazanego pozostawić bez rozpoznania, jako niedopuszczalne z mocy prawa (art.429 § 1 i 2 k.p.k. i art. 466 § 1 k.p.k. w zw. z art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 k.p.k.).
Z tych to względów postanowiono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI