IV KZ 24/16

Sąd Najwyższy2016-04-26
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjadoręczenie wyrokuterminy procesowenieporadnośćprawo karneSąd NajwyższySąd OkręgowySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy uchylił zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, uznając, że skazany, ze względu na swoją nieporadność, powinien być traktowany z uwzględnieniem jego intencji.

Skazany H.K. złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, który został potraktowany jako bezskuteczny z powodu złożenia po terminie. Przewodniczący Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. odmówił przyjęcia wniosku. Sąd Najwyższy, uwzględniając nieporadność skazanego i jego trudności w rozumieniu przepisów, uchylił zaskarżone zarządzenie, uznając, że jego pismo z grudnia 2015 r. powinno być potraktowane jako wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony w terminie.

Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. w zakresie kary grzywny. Skazany H.K., nieobecny przy ogłoszeniu wyroku, otrzymał go z pouczeniem o możliwości wniesienia kasacji. Następnie złożył wniosek o przydzielenie adwokata z urzędu w celu napisania kasacji. Przewodniczący Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. uznał ten wniosek za bezskuteczny, ponieważ nie wpłynął wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, a termin na jego złożenie upłynął. Skazany złożył kolejne pismo, które zostało potraktowane jako wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, ale również odmówiono jego przyjęcia z powodu złożenia po terminie. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie skazanego, uznał je za zasadne. Podkreślono, że skazany jest osobą nieporadną prawnie i należy uwzględniać jego intencje przy interpretacji pism. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując potraktowanie pisma skazanego z grudnia 2015 r. jako wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożonego w terminie. Dodatkowo zasugerowano wezwanie skazanego w celu potwierdzenia jego woli i upewnienia się, że rozumie ograniczenia w możliwości wniesienia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pismo skazanego powinno być potraktowane jako wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, jeśli intencją skazanego było podważenie wyroku, a jego nieporadność prawna uzasadnia liberalną interpretację jego pism.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skazany jest osobą nieporadną prawnie i należy uwzględniać jego intencje przy interpretacji pism, zgodnie z art. 118 k.p.k. W przypadku pisma z grudnia 2015 r., mimo braku formalnego wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, należało je tak potraktować, biorąc pod uwagę kontekst i cel skazanego, jakim było podważenie wyroku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zarządzenia

Strona wygrywająca

skazany H. K.

Strony

NazwaTypRola
H. K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 118

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje odczytywanie pism sporządzanych przez strony z uwzględnieniem ich intencji, zwłaszcza w przypadku osób nieporadnych prawnie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 524 § § 1 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odmowy przyjęcia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

k.p.k. art. 125

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 523 § § 4 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany jest osobą nieporadną prawnie i należy uwzględniać jego intencje. Pismo z grudnia 2015 r. powinno być potraktowane jako wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Niespójność w traktowaniu pism skazanego przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem został złożony po terminie. Pismo skazanego z grudnia 2015 r. nie było formalnym wnioskiem o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

Godne uwagi sformułowania

skazanego z uwzględnieniem ich dosłownego oznaczenia, ale też uwzględnić intencje, którymi skazany się kierował nieporadność prawna nie dość uważne zapoznanie się z pouczeniem

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczania pism stronom nieporadnym prawnie w postępowaniu karnym, zasada uwzględniania intencji strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieporadności prawnej skazanego i interpretacji jego pism.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest elastyczność sądu w interpretacji pism stron, zwłaszcza gdy mają do czynienia z osobami nieporadnymi prawnie. Podkreśla znaczenie zasady pogłębiania informacji i intencji strony.

Sąd Najwyższy stanął w obronie nieporadnego skazanego: liczą się intencje, nie tylko litera prawa!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 24/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 kwietnia 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
H. K.
‎
skazanego z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 26 kwietnia 2016 r.,
‎
zażalenia skazanego
‎
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.z dnia 9 lutego 2016 r., odmawiające przyjęcia wniosku skazanego o doręczenie wyroku z uzasadnieniem
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Przewodniczącemu Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. w celu podjęcia dalszych czynności.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 18 listopada
2015 r., zmienił, ale tylko w zakresie orzeczenia o karze grzywny,
wyrok Sądu Rejonowego w B z dnia 18 maja 2015 r., skazujący H. K. za trzy przestępstwa. Wobec tego, ze skazany nie był obecny przy ogłoszeniu wyroku, w dniu 1 grudnia 2015 r. został mu doręczony, z pouczeniem o trybie, terminie i sposobie wniesienia kasacji (k. 470 akt sprawy).
W dniu 7 grudnia 2015 r. H.K. złożył w Sądzie Rejonowym w B. adresowany do Sądu Okręgowego w K. wniosek cyt. „o przydzielenie adwokata z urzędu (…), aby mi napisał kasację wyroku do Sądu Najwyższego w Warszawie” (k. 469).
Przewodniczący Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.
pismem datowanym 30 grudnia 2015 r., doręczonym adresatowi 18 stycznia 2016 r. (k. 473), zawiadomił skazanego, że wniosek ten został uznany za bezskuteczny i dołączony do akt sprawy, bowiem nie wpłynął wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, a termin do złożenia tego wniosku upłynął z dniem 7 grudnia 2015 r. (wypadałoby uznać, że z dniem 8 grudnia 2015 r.).
W dniu 2 lutego 2016 r. H. K. złożył w Sądzie Okręgowym w K., pismo adresowane do
Sądu Najwyższego, w którym deklaruje
, że wnosi skargę na Sąd Okręgowy K., ponieważ został ”niewinnie osądzony”. Stwierdził również, że błędnie przyjęto, iż nie dochował terminu do podjęcia czynności procesowej, bowiem cyt. „w poniedziałek wyrok odebrałem, a w drugi poniedziałek pismo złożyłem”. Pismo to
Przewodniczący Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. potraktował jako wniosek o doręczenie wyroku sądu odwoławczego w uzasadnieniem i zarządzeniem
z dnia 9 lutego 2016 r. na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. odmówił przyjęcia wniosku, wskazując, że został złożony po terminie.
Zażalenie na to zarządzenie złożył skazany H. K. Z treści sporządzonego przez niego pisma wynika, że uważa, iż zarządzenie jest błędne, bowiem niesłusznie przyjęto, że  czynność zmierzającą do wniesienia kasacji podjął po terminie, chociaż w rzeczywistości dochował przewidzianego prawem terminu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest zasadne. Skazany niewątpliwie jest człowiekiem mało obeznanym z przepisami prawa, mającym kłopoty z rozumieniem przekazywanych mu informacji i klarownym przedstawianiem swoich oczekiwań, co znajduje też odbicie w treści opinii sporządzonej na użytek procesu przez biegłych lekarzy psychiatrów. W tym stanie rzeczy należało, do czego zresztą zobowiązują przepisy art. 118 k.p.k., pisma sporządzane przez skazanego odczytywać nie tylko z uwzględnieniem ich dosłownego oznaczenia, ale też uwzględnić intencje, którymi skazany się kierował, przesyłając je do sądu. Przewodniczący właściwego wydziału postąpił tak w przypadku pisma, które skazany złożył w lutym 2016 r., uznając je,
chociaż nie było tak nazwane,
za
wniosek o doręczenie wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem. N
ie jest więc zrozumiałe, dlaczego w taki sam sposób nie potraktował pisma, które zainteresowany złożył w grudniu 2015 r., 6 dni po doręczeniu mu  wyroku  Sądu  odwoławczego. Było  wszak jasne, że  skazany nie zgadza się z tym wyrokiem i chce skorzystać z procedury zmierzającej do jego podważenia, a jedynie niezrozumienie, względnie nie dość uważne zapoznanie się z pouczeniem sprawiło, że od razu zwrócił się o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia kasacji, a nie o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Nie było zatem przeszkód, by z uwzględnieniem wspomnianego art. 118 k.p.k. pismo, które skazany 7 grudnia 2015 r.
złożył w Sądzie Rejonowym w B.,
uznać za
wniesiony w terminie (por. art. 125 k.p.k.) wniosek o doręczenie wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem, zamiast przyjmować, że „wniosek taki nie został do chwili obecnej złożony”
(k. 472).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy
uchylił zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazał w celu podjęcia dalszych czynności
Przewodniczącemu Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., który wspomniane pismo skazanego z 7 grudnia 2015 r. potraktuje jako wniosek, o którym mowa w art. 524 § 1 zd. 2 k.p.k. Jest faktem, że na pismo Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 grudnia 2015 r., skazany zareagował dopiero po upływie 15 dni od daty jego otrzymania, wypada jednak uwzględnić, że nie zawierało ono pouczenia co do ewentualnego kwestionowania podjętej decyzji.
Wobec słabego rozumienia przez skazanego udzielanych mu pouczeń, wydaje się celowe wezwanie go, by potwierdził wolę uzyskania wyroku z uzasadnieniem, po upewnieniu się, że zainteresowany pojmuje, iż skoro wymierzono mu karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, to poza wyjątkiem określonym w art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., wniesienie przez niego kasacji nie jest możliwe.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI