IV KZ 21/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając, że termin ten biegnie od ogłoszenia wyroku, zgodnie z przepisami k.p.k.
Oskarżyciel prywatny złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, twierdząc, że został poinformowany o wyroku w późniejszym terminie. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy podkreślił, że termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku biegnie od daty jego ogłoszenia, zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k., a oskarżyciel był prawidłowo pouczony.
Sprawa dotyczyła zażalenia oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 października 2024 r. Oskarżyciel prywatny, M.G., został uniewinniony od zarzutu zniesławienia wyrokiem Sądu Rejonowego w Biskupcu, a następnie Sąd Okręgowy w Olsztynie utrzymał ten wyrok w mocy. Oskarżyciel prywatny, przebywający w areszcie, otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej i został pouczony o terminie na złożenie wniosku o uzasadnienie. Po rozprawie, na której nie był obecny, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, a następnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, argumentując, że został poinformowany o wyroku w późniejszym terminie. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy wskazał, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty ogłoszenia wyroku, zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., a oskarżyciel był prawidłowo pouczony o terminie i konsekwencjach niestawiennictwa. Argumentacja skarżącego, kwestionująca jednoznaczne brzmienie przepisów k.p.k., została uznana za niezasadną. Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od oskarżyciela.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Termin ten biegnie od daty ogłoszenia wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., wskazując, że termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku jest zawity i biegnie od ogłoszenia wyroku, a strona została prawidłowo pouczona o tej zasadzie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu Sądu Okręgowego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. J. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 422 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.
k.p.k. art. 457 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje kwestie związane z zaskarżaniem postanowień sądu odwoławczego, w tym stosowanie przepisów dotyczących apelacji do zażaleń.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Przepis, którego dotyczył zarzut w sprawie karnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty ogłoszenia wyroku zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. Oskarżyciel prywatny został prawidłowo pouczony o terminie i konsekwencjach niestawiennictwa. Argumentacja skarżącego oparta na własnej, sprzecznej z prawem interpretacji biegu terminu jest niezasadna. Brak wykazania przyczyn niezależnych od skarżącego, które uniemożliwiły dotrzymanie terminu.
Odrzucone argumenty
Termin do złożenia wniosku o uzasadnienie powinien biec od daty, w której strona została poinformowana o zapadnięciu orzeczenia i jego treści. Sam fakt wyznaczenia „posiedzenia” nie gwarantuje, że się odbędzie i zapadnie orzeczenie. Wykładnia przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu godzi w interes strony.
Godne uwagi sformułowania
„niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego lub jego pełnomocnika na rozprawie apelacyjnej nie tamuje rozpoznania spawy, chyba że jego udział jest obowiązkowy” „w terminie 7 dni od daty ogłoszenia oskarżyciel prywatny może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku” „w sprawie VII Ka 738/24 dot. R. J. został wyznaczony termin rozprawy odwoławczej na dzień 15.10.2024 r. godz. 9.00; o powyższym terminie został Pan poinformowany pismem z 19.09.2024 r., które osobiście Pan pokwitował w dniu 20.09.2024 r.” „oskarżyciel prywatny M. G. nie stawił się zawiadomiony prawidłowo k. – 191, przebywa w A.Ś. O., nie wnosił o doprowadzenie na rozprawę” „w [...] terminie 7 – dniowym zawitym terminie na złożenie przez oskarżyciela prywatnego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanego w dniu 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, biegł od daty ogłoszenia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści przepisu art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., o którego treści, oskarżyciel prywatny został wyraźnie pouczony.” „argumentacja skarżącego, życzącego sobie, by bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego ustalać według zaproponowanej przez niego reguły, sprzecznej z jednoznacznie brzmiącym przepisem Kodeksu postępowania karnego, w oczywisty sposób nie mogła zostać uznana za zasadną.”
Skład orzekający
Dariusz Kala
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji terminów procesowych w postępowaniu karnym, w szczególności terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących terminów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z terminami procesowymi, co jest istotne dla prawników, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KZ 21/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie R. J. uniewinnionej od popełnienia czynu z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 września 2025 r. zażalenia oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt VII Ka 738/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 184/22, Sąd Rejonowy w Biskupcu uniewinnił R. J. od popełnienia zarzuconego jej czynu z art. 212 § 1 k.k. Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez oskarżyciela prywatnego M.G.. Oskarżyciel prywatny (przebywający w Areszcie Śledczym w O.) otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, wyznaczonej na 15 października 2024 r., w dniu 20.09.2024 r. Wraz z zawiadomieniem doręczono mu pouczenie, w którym wyraźnie wskazano, że „niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego lub jego pełnomocnika na rozprawę apelacyjną nie tamuje rozpoznania spawy, chyba że jego udział jest obowiązkowy” oraz że „w terminie 7 dni od daty ogłoszenia oskarżyciel prywatny może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku” (k. 187 – 188; 191). Ponadto w dniu 14 października 2025 r. udzielono oskarżonemu odpowiedzi (na jego pismo datowane na 9 października 2025 r.), w której wskazano, że „w sprawie VII Ka 738/24 dot. R. J. został wyznaczony termin rozprawy odwoławczej na dzień 15.10.2024 r. godz. 9.00; o powyższym terminie został Pan poinformowany pismem z 19.09.2024 r., które osobiście Pan pokwitował w dniu 20.09.2024 r.” (k. 195). Oskarżyciel prywatny otrzymał tę odpowiedź w dniu 21 października 2024 r. (k. 200). Na rozprawie apelacyjnej, przeprowadzonej przed Sądem Okręgowym w Olsztynie w dniu 15 października 2024 r., w sprawie VII Ka 738/24, oskarżyciel prywatny nie był obecny. W protokole odnotowano: „oskarżyciel prywatny M. G. nie stawił się zawiadomiony prawidłowo k. – 191, przebywa w A.Ś. O., nie wnosił o doprowadzenie na rozprawę” (k. 198). Na ww. rozprawie Sąd Okręgowy w Olsztynie wydał wyrok, na mocy którego utrzymał wyrok sądu I instancji w mocy. Pismem z dnia 6 listopada 2024 r. M. G. zwrócił się o przesłanie mu do Aresztu Śledczego w O. akt przedmiotowej sprawy celem zapoznania się (k. 205). Z aktami sprawy oskarżyciel prywatny zapoznał się w dniu 25 listopada 2024 r. (k. 213). Pismem z dnia 13 listopada 2024 r. oskarżyciel prywatny wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, wskazując że wniosek dotyczy całości wyroku (k. 217). Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, zastępca Przewodniczącego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Olsztynie odmówił przyjęcia ww. wniosku jako złożonego po terminie. Po rozpoznaniu zażalenia wywiedzionego przez oskarżyciela prywatnego od powyższego zarządzenia, postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt IV KZ 4/25, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy. W dniu 16 grudnia 2024 r. oskarżyciel prywatny złożył w administracji Aresztu Śledczego w O. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku sądu odwoławczego, gdyż wyrok ten został mu „ogłoszony pisemnie w terminie późniejszym” (k. 228 - 229). Postanowieniem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt VII Ka 738/24, Sąd Okręgowy w Olsztynie odmówił M. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24 (k. 236). Od powyższego postanowienia oskarżyciel prywatny wywiódł w terminie zażalenie. W treści uzasadnienia zażalenia wskazał, że termin na złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku powinien biec o daty, w której strona została poinformowana o zapadnięciu orzeczenia i jego treści. Sam fakt wyznaczenia „posiedzenia” nie gwarantuje bowiem, że „posiedzenie się odbędzie” i że zapadnie na nim orzeczenie. Skarżący podniósł, że wykładania przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu godzi w interes strony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że 7 – dniowy zawity termin na złożenie przez oskarżyciela prywatnego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanego w dniu 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, biegł od daty ogłoszenia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści przepisu art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., o którego treści, oskarżyciel prywatny został wyraźnie pouczony. M. G. poinformowano również o terminie rozprawy apelacyjnej i konsekwencjach niestawiennictwa na niej. W tej sytuacji argumentacja skarżącego, życzącego sobie, by bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego ustalać według zaproponowanej przez niego reguły, sprzecznej z jednoznacznie brzmiącym przepisem Kodeksu postępowania karnego, w oczywisty sposób nie mogła zostać uznana za zasadną. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie dotknięte było uchybieniem nakazującym jego wzruszenie, a w szczególności tego, by niedotrzymanie terminu zawitego na złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W konsekwencji zaskarżone postanowienie – jako trafne – utrzymano w mocy. Z uwagi na powyższe, postanowiono jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI