IV KZ 21/25

Sąd Najwyższy2025-09-19
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
terminy procesoweuzasadnienie wyrokuzażalenieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoskarżyciel prywatny

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku, uznając, że termin ten biegnie od ogłoszenia wyroku, zgodnie z przepisami k.p.k.

Oskarżyciel prywatny złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, twierdząc, że został poinformowany o wyroku w późniejszym terminie. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy podkreślił, że termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku biegnie od daty jego ogłoszenia, zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k., a oskarżyciel był prawidłowo pouczony.

Sprawa dotyczyła zażalenia oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie, które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 października 2024 r. Oskarżyciel prywatny, M.G., został uniewinniony od zarzutu zniesławienia wyrokiem Sądu Rejonowego w Biskupcu, a następnie Sąd Okręgowy w Olsztynie utrzymał ten wyrok w mocy. Oskarżyciel prywatny, przebywający w areszcie, otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej i został pouczony o terminie na złożenie wniosku o uzasadnienie. Po rozprawie, na której nie był obecny, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, a następnie wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia, argumentując, że został poinformowany o wyroku w późniejszym terminie. Sąd Okręgowy odmówił przywrócenia terminu, a Sąd Najwyższy utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd Najwyższy wskazał, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty ogłoszenia wyroku, zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., a oskarżyciel był prawidłowo pouczony o terminie i konsekwencjach niestawiennictwa. Argumentacja skarżącego, kwestionująca jednoznaczne brzmienie przepisów k.p.k., została uznana za niezasadną. Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od oskarżyciela.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin ten biegnie od daty ogłoszenia wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., wskazując, że termin na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku jest zawity i biegnie od ogłoszenia wyroku, a strona została prawidłowo pouczona o tej zasadzie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w imieniu Sądu Okręgowego)

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznaoskarżona
M. G.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 422 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

k.p.k. art. 457 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Reguluje kwestie związane z zaskarżaniem postanowień sądu odwoławczego, w tym stosowanie przepisów dotyczących apelacji do zażaleń.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia.

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

Przepis, którego dotyczył zarzut w sprawie karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty ogłoszenia wyroku zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k. Oskarżyciel prywatny został prawidłowo pouczony o terminie i konsekwencjach niestawiennictwa. Argumentacja skarżącego oparta na własnej, sprzecznej z prawem interpretacji biegu terminu jest niezasadna. Brak wykazania przyczyn niezależnych od skarżącego, które uniemożliwiły dotrzymanie terminu.

Odrzucone argumenty

Termin do złożenia wniosku o uzasadnienie powinien biec od daty, w której strona została poinformowana o zapadnięciu orzeczenia i jego treści. Sam fakt wyznaczenia „posiedzenia” nie gwarantuje, że się odbędzie i zapadnie orzeczenie. Wykładnia przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu godzi w interes strony.

Godne uwagi sformułowania

„niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego lub jego pełnomocnika na rozprawie apelacyjnej nie tamuje rozpoznania spawy, chyba że jego udział jest obowiązkowy” „w terminie 7 dni od daty ogłoszenia oskarżyciel prywatny może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku” „w sprawie VII Ka 738/24 dot. R. J. został wyznaczony termin rozprawy odwoławczej na dzień 15.10.2024 r. godz. 9.00; o powyższym terminie został Pan poinformowany pismem z 19.09.2024 r., które osobiście Pan pokwitował w dniu 20.09.2024 r.” „oskarżyciel prywatny M. G. nie stawił się zawiadomiony prawidłowo k. – 191, przebywa w A.Ś. O., nie wnosił o doprowadzenie na rozprawę” „w [...] terminie 7 – dniowym zawitym terminie na złożenie przez oskarżyciela prywatnego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanego w dniu 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, biegł od daty ogłoszenia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści przepisu art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., o którego treści, oskarżyciel prywatny został wyraźnie pouczony.” „argumentacja skarżącego, życzącego sobie, by bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego ustalać według zaproponowanej przez niego reguły, sprzecznej z jednoznacznie brzmiącym przepisem Kodeksu postępowania karnego, w oczywisty sposób nie mogła zostać uznana za zasadną.”

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji terminów procesowych w postępowaniu karnym, w szczególności terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. dotyczących terminów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z terminami procesowymi, co jest istotne dla prawników, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KZ 21/25
POSTANOWIENIE
Dnia 19 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie
R. J.
uniewinnionej od popełnienia czynu z art. 212 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 września 2025 r.
zażalenia oskarżyciela prywatnego na postanowienie Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt VII Ka 738/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 184/22, Sąd Rejonowy w Biskupcu uniewinnił R. J. od popełnienia zarzuconego jej czynu z art. 212 § 1 k.k.
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacją przez oskarżyciela prywatnego M.G..
Oskarżyciel prywatny (przebywający w Areszcie Śledczym w O.) otrzymał zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, wyznaczonej na 15 października 2024 r., w dniu 20.09.2024 r. Wraz z zawiadomieniem doręczono mu pouczenie, w którym wyraźnie wskazano, że „niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego lub jego pełnomocnika na rozprawę apelacyjną nie tamuje rozpoznania spawy, chyba że jego udział jest obowiązkowy” oraz że „w terminie 7 dni od daty ogłoszenia oskarżyciel prywatny może złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku” (k. 187 – 188; 191).
Ponadto w dniu 14 października 2025 r. udzielono oskarżonemu odpowiedzi (na jego pismo datowane na 9 października 2025 r.), w której wskazano, że „w sprawie VII Ka 738/24 dot. R. J. został wyznaczony termin rozprawy odwoławczej na dzień 15.10.2024 r. godz. 9.00; o powyższym terminie został Pan poinformowany pismem z 19.09.2024 r., które osobiście Pan pokwitował w dniu 20.09.2024 r.” (k. 195). Oskarżyciel prywatny otrzymał tę odpowiedź w dniu 21 października 2024 r. (k. 200).
Na rozprawie apelacyjnej, przeprowadzonej przed Sądem Okręgowym w Olsztynie w dniu 15 października 2024 r., w sprawie VII Ka 738/24, oskarżyciel prywatny nie był obecny. W protokole odnotowano: „oskarżyciel prywatny M. G.  nie stawił się zawiadomiony prawidłowo k. – 191, przebywa w A.Ś. O., nie wnosił o doprowadzenie na rozprawę” (k. 198). Na ww. rozprawie Sąd Okręgowy w Olsztynie wydał wyrok, na mocy którego utrzymał wyrok sądu I instancji w mocy.
Pismem z dnia 6 listopada 2024 r. M. G.  zwrócił się o przesłanie mu do Aresztu Śledczego w O. akt przedmiotowej sprawy celem zapoznania się (k. 205). Z aktami sprawy oskarżyciel prywatny zapoznał się w dniu 25 listopada 2024 r. (k. 213).
Pismem z dnia 13 listopada 2024 r. oskarżyciel prywatny wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, wskazując że wniosek dotyczy całości wyroku (k. 217).
Zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, zastępca Przewodniczącego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Olsztynie odmówił przyjęcia ww. wniosku jako złożonego po terminie. Po rozpoznaniu zażalenia wywiedzionego przez oskarżyciela prywatnego od powyższego zarządzenia, postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt IV KZ 4/25, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.
W dniu 16 grudnia 2024 r. oskarżyciel prywatny złożył w administracji Aresztu Śledczego w O. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku sądu odwoławczego, gdyż wyrok ten został mu „ogłoszony pisemnie w terminie późniejszym” (k. 228 - 229).
Postanowieniem z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt VII Ka 738/24, Sąd Okręgowy w Olsztynie odmówił M. G. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku  Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24 (k. 236).
Od powyższego postanowienia oskarżyciel prywatny wywiódł w terminie zażalenie. W treści uzasadnienia zażalenia wskazał, że termin na złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku powinien biec o daty, w której strona została poinformowana o zapadnięciu orzeczenia i jego treści. Sam fakt wyznaczenia „posiedzenia” nie gwarantuje bowiem, że „posiedzenie się odbędzie” i że zapadnie na nim orzeczenie. Skarżący podniósł, że wykładania przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu godzi w interes strony.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy bezspornym jest, że 7 – dniowy zawity termin na złożenie przez oskarżyciela prywatnego wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanego w dniu 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24, biegł od daty ogłoszenia wyroku. Wynika to jednoznacznie z treści przepisu art. 422 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k., o którego treści, oskarżyciel prywatny został wyraźnie pouczony. M. G. poinformowano również o terminie rozprawy apelacyjnej i konsekwencjach niestawiennictwa na niej. W tej sytuacji argumentacja skarżącego, życzącego sobie,  by bieg terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego ustalać według zaproponowanej przez niego reguły, sprzecznej z jednoznacznie brzmiącym przepisem Kodeksu postępowania karnego, w oczywisty sposób nie mogła zostać uznana za zasadną.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał, by zaskarżone postanowienie dotknięte było uchybieniem nakazującym jego wzruszenie, a w szczególności tego, by niedotrzymanie terminu zawitego na złożenie wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VII Ka 738/24,  nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W konsekwencji zaskarżone postanowienie – jako trafne – utrzymano w mocy.
Z uwagi na powyższe, postanowiono jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI