IV KZ 20/25

Sąd Najwyższy2025-08-06
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjasąd najwyższyprzesłanka odwoławczaart. 439 k.p.k.niedopuszczalnośćskarżenie zarządzeniabłąd brakuprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji, uznając, że podniesiony zarzut nie spełnia wymogów bezwzględnej przesłanki odwoławczej.

Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego, kwestionując brak nałożenia na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody lub orzeczenia nawiązki. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut ten nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., która dotyczy orzeczenia kary lub środka nieznanego ustawie, a nie błędu braku. W konsekwencji, kasacja została uznana za niedopuszczalną, a zaskarżone zarządzenie utrzymane w mocy.

Sąd Najwyższy rozpatrywał zażalenie pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego na zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w Olsztynie, które odmówiło przyjęcia kasacji od wyroku skazującego. Pełnomocnik argumentował, że kasacja dotyczy bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., wskazując na niekompletność kary orzeczonej wobec oskarżonego, a konkretnie na brak nałożenia obowiązku naprawienia szkody lub orzeczenia nawiązki. Sąd Najwyższy, analizując treść przepisu, stwierdził, że przesłanka ta dotyczy sytuacji, gdy orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie. W niniejszej sprawie skarżący zarzucał jedynie błąd braku, czyli nieorzeczenie obligatoryjnych środków kompensacyjnych, a nie orzeczenie sankcji nieprzewidzianej prawem. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że zarzut podniesiony w kasacji nie wyczerpuje znamion bezwzględnej przesłanki odwoławczej. Kasacja oparta na względnych przesłankach odwoławczych, w tym układzie procesowym, mogłaby być wywiedziona jedynie przez określone podmioty. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak nałożenia obowiązku naprawienia szkody lub orzeczenia nawiązki nie stanowi bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie. Zarzut braku orzeczenia obligatoryjnych środków kompensacyjnych jest błędem braku, a nie orzeczeniem sankcji nieprzewidzianej prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w Olsztynie

Strony

NazwaTypRola
K.H.inneoskarżony
A.P.inneoskarżyciel posiłkowy
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowegoinnepełnomocnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sytuacji, gdy orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie. Nie obejmuje błędu braku.

Pomocnicze

k.p.k. art. 521

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzut podniesiony w kasacji nie wyczerpuje znamion bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k., gdyż dotyczy błędu braku, a nie orzeczenia sankcji nieznanej ustawie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, że brak obowiązku naprawienia szkody lub nawiązki stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

„orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie” Jest to zatem błąd braku, nie zaś orzeczenia kar czy środków nieznanych ustawie.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. w kontekście błędów braku w orzekaniu środków kompensacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z niedopuszczalnością kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesualistów ze względu na precyzyjną wykładnię przepisów dotyczących kasacji i przesłanek odwoławczych, choć może być mniej zrozumiała dla szerszej publiczności.

Kiedy brak kary to nie to samo co zła kara: Sąd Najwyższy o granicach kasacji.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
IV KZ 20/25
POSTANOWIENIE
Dnia 6 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
K.H.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 6 sierpnia 2025r.
zażalenia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
na zarządzenie upoważnionego sędziego Wydziału VII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 7 marca 2025r., sygn. akt VII Ka 741/24, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 29 listopada 2024r. w sprawie
VII Ka 741/24.
na podstawie art. 437§1 k.p.k.
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego A.P.
złożył w Sądzie Okręgowym w Olsztynie kasację od wyroku tego Sądu z dnia
29 listopada 2024r. w sprawie
VII Ka 741/24.
Upoważniony sędzia
Wydziału VII Karnego Odwoławczego Sądu
Okręgowego w Olsztynie
zarządzeniem z dnia 7 marca 2025r., sygn. akt VII Ka 741/24, na podstawie art. 530§2 k.p.k. w zw. z art. 429§1 k.p.k.  odmówił przyjęcia tej kasacji jako niedopuszczalnej z mocy ustawy.
Pełnomocnik oskarżyciela prywatnego zaskarżył to zarządzenie podnosząc, że w wydanym zarządzeniu błędnie zinterpretowana jego intencje, gdyż niesłusznie przypisano mu chęć kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie, gdy jego intencją było podniesienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439§1 pkt 5 k.p.k. – „kwestionuje jedynie niekompletność kary orzeczonej wobec oskarżonego” poprzez brak nałożenia na niego obowiązku naprawienia szkody albo orzeczenia nawiązki.
Zarzuty podniesiony w zażaleniu nie jest zasadny i to niezależnie od poprawności argumentacji przedstawionej w zaskarżonym zarządzeniu, która rzeczywiści nasuwa wątpliwości co do swej trafności.
Rzecz jednak w tym, że skarżący jednoznacznie wskazuje, że nie kwestionuje tego, iż w realiach niniejszej sprawy, w kasacji strony, możliwe było jedynie podniesienie zarzutu z art. 439 k.p.k. i jego intencją było zarzucenie wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z ar 439§1 pkt 5 k.p.k. Skarżący dostrzega ją w niekompletności określenia kary orzeczonej wobec oskarżonego, w orzeczeniu warunkowo umarzającym postępowanie brak jest bowiem nałożenia na oskarżonego obowiązku naprawienia szkody albo orzeczenia nawiązki.
Nie kwestionując powyższego zauważyć jednak trzeba, że przesłankę z art. 439§1 pkt 5 k.p.k. wyczerpuje jedynie sytuacja, gdy „
orzeczono karę, środek karny, środek kompensacyjny lub środek zabezpieczający nieznane ustawie
”. A więc, gdy skazanemu wymierzono sankcję, której orzeczenia nie przewidują obowiązujące ustawy. W niniejszej sprawie natomiast skarżący zarzuca, że wobec oskarżonego nie orzeczono obligatoryjnych środków kompensacyjnych, a więc obrazę prawa materialnego. Jest to zatem błąd braku, nie zaś orzeczenia kar czy środków nieznanych ustawie.
Skarżący zatem nie stawia w kasacji zarzutu wyczerpującego znamiona bezwzględnej przesłanki odwoławczej.
Kasację natomiast opartą na względnych przesłankach odwoławczych, w zaistniałym układzie procesowym, wywieść może jedynie jeden z podmiotów szczególnych wskazanych w art. 521 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI