Orzeczenie · 2026-04-30

IV KZ 18/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-30
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
areszt tymczasowyśrodki zapobiegawczezażalenieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegokara pozbawienia wolnościprzebieg postępowania

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy oskarżonego R.S. na postanowienie o zastosowaniu wobec niego środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Obrońca zarzucił obrazę przepisów postępowania, twierdząc, że zastosowanie środka izolacyjnego nie jest uzasadnione, a wystarczające byłyby środki nieizolacyjne, takie jak dozór Policji czy zakaz opuszczania kraju. Podkreślał, że oskarżony odbył już znaczną część kary i nie ma podstaw do obawy utrudniania postępowania. Sąd Najwyższy nie podzielił tych argumentów. Stwierdził, że uchylenie wyroku Sądu Okręgowego przez Sąd Najwyższy nie niweczy ustaleń o dużym prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa, a wymierzona nieprawomocnie kara łączna 6 lat pozbawienia wolności stanowi szczególną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k. Sąd uznał, że tylko najsurowszy środek zapobiegawczy zabezpieczy prawidłowy przebieg postępowania, a perspektywa odbycia pozostałej części kary może potęgować motywację do utrudniania postępowania. Nie stwierdzono również okoliczności nakazujących odstąpienie od stosowania aresztu z uwagi na ciężkie skutki dla oskarżonego lub jego rodziny. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadku wymierzenia surowej, nieprawomocnej kary pozbawienia wolności, nawet po uchyleniu wyroku sądu okręgowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, ale utrzymał w mocy postanowienie o tymczasowym aresztowaniu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wymierzona nieprawomocnie kara łączna pozbawienia wolności, wynosząca 6 lat, stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania jako środka zapobiegawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wymierzona nieprawomocnie kara łączna 6 lat pozbawienia wolności stanowi szczególną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania zgodnie z art. 258 § 2 k.p.k., a tylko najsurowszy środek zapobiegawczy zabezpieczy prawidłowy przebieg postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że grożąca oskarżonemu surowa kara stanowi samodzielną podstawę szczególnej obawy utrudniania prawidłowego toku postępowania, a perspektywa odbycia kilkuletniej kary pozbawienia wolności może potęgować motywację do utrudniania postępowania.

Czy uchylenie wyroku sądu niższej instancji przez Sąd Najwyższy w wyniku kontroli kasacyjnej niweczy ustalenia o dużym prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa na potrzeby stosowania środków zapobiegawczych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie wyroku nie niweczy samoistnie ustaleń w zakresie wymaganego dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, które na obecnym etapie postępowania pozostaje nienaruszone.

Uzasadnienie

W obrocie prawnym nadal funkcjonuje wyrok sądu niższej instancji, na mocy którego oskarżony został nieprawomocnie skazany, co potwierdza wysokie prawdopodobieństwo popełnienia zarzucanych mu czynów.

Czy obawa utrudniania postępowania przez oskarżonego jest niezależna od jego dotychczasowych działań w tym zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, obawa ta jest niezależna od tego, czy oskarżony podejmował w przeszłości próby bezprawnego oddziaływania na bieg postępowania.

Uzasadnienie

Samo zagrożenie surową karą stwarza domniemanie istnienia obawy, że oskarżony może podejmować bezprawne działania utrudniające postępowanie, aby uniknąć dolegliwości związanej z karą.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia
Strona wygrywająca
Prokuratura Krajowa

Strony

NazwaTypRola
R.S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (13)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 538 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 249 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 536

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 258 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 257 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 78 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 259 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzona nieprawomocnie kara łączna 6 lat pozbawienia wolności stanowi szczególną podstawę do zastosowania tymczasowego aresztowania. • Tylko najsurowszy środek zapobiegawczy zabezpieczy prawidłowy przebieg postępowania. • Perspektywa odbycia pozostałej części kary może potęgować motywację do utrudniania postępowania. • Uchylenie wyroku sądu niższej instancji nie niweczy ustaleń o dużym prawdopodobieństwie popełnienia przestępstwa.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie środka o charakterze izolacyjnym nie jest uzasadnione okolicznościami sprawy. • Brak uzasadnionej obawy, że oskarżony będzie podejmował działania utrudniające postępowanie. • Wystarczające będzie zastosowanie środka o charakterze nieizolacyjnym. • Odbycie blisko połowy kary czyni dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania niecelowym.

Godne uwagi sformułowania

jedynie najsurowszy środek zapobiegawczy zabezpieczy prawidłowy przebieg postępowania • samo zagrożenie surową karą [...] stwarza domniemanie istnienia obawy, że oskarżony może podejmować bezprawne działania utrudniające postępowanie • perspektywa konieczności odbycia pozostałej części kilkuletniej kary pozbawienia wolności [...] może potęgować u oskarżonego motywację do utrudniania postępowania w celu uniknięcia ponownego osadzenia

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Dariusz Świecki

sprawozdawca

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania tymczasowego aresztowania w przypadku wymierzenia surowej, nieprawomocnej kary pozbawienia wolności, nawet po uchyleniu wyroku sądu okręgowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, ale utrzymał w mocy postanowienie o tymczasowym aresztowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy balansuje między prawem do obrony a koniecznością zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, nawet w sytuacji, gdy wyrok został uchylony.

Areszt tymczasowy mimo uchylenia wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy izolacja jest konieczna.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst