IV KZ 18/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu okręgowego odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.
Oskarżony L. P. złożył zażalenie na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach, które odmówiło przyjęcia jego zażalenia na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku. Prezes sądu uznał, że zażalenie zostało złożone po terminie. Oskarżony wniósł o uchylenie zarządzenia, kwestionując stanowisko prezesa sądu i wskazując na właściwość Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy stwierdził jednak swoją niewłaściwość do rozpoznania tego zażalenia, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania karnego, i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.
Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez oskarżonego L. P. na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 maja 2022 r. (sygn. akt II Ka 69/22). Zarządzenie to odmówiło przyjęcia zażalenia oskarżonego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie III wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że zażalenie zostało złożone po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 460 k.p.k., mimo że obrońca oskarżonego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie. Oskarżony zaskarżył to zarządzenie, domagając się jego uchylenia i przyjęcia do rozpoznania zażalenia na postanowienie o kosztach. W uzasadnieniu wskazał na utrwalone orzecznictwo dotyczące samodzielności działań procesowych oraz zakwestionował właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zgodził się z oskarżonym co do swojej niewłaściwości. Powołując się na art. 27 k.p.k. oraz inne przepisy Kodeksu postępowania karnego, stwierdził, że nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych w sprawach dotyczących kosztów procesu, które mają charakter incydentalny. Wskazał, że zgodnie z art. 466 § 2 k.p.k., właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego od postanowienia w przedmiocie kosztów jest ten sam sąd odwoławczy. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania takiego zażalenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych, a jego funkcje odwoławcze są ograniczone do przypadków wskazanych w ustawie. Sprawy dotyczące kosztów procesu, zwłaszcza incydentalne, nie należą do jego kognicji. Właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego od postanowienia w przedmiocie kosztów jest ten sam sąd odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzenie niewłaściwości i przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. Ż. | osoba_fizyczna | oskarżycielka prywatna |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 466 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd właściwy do rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego jest właściwy również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia.
k.p.k. art. 466 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów jest ten sam sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 27
Kodeks postępowania karnego
Określa właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznawania kasacji oraz środków odwoławczych i innych spraw w wypadkach określonych w ustawie.
k.p.k. art. 460
Kodeks postępowania karnego
Określa termin do wniesienia zażalenia (siedmiodniowy).
k.p.k. art. 429 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przypadków, w których Sąd Najwyższy jest uprawniony do orzekania.
k.p.k. art. 458
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy środków odwoławczych w sprawach o wykroczenia, ale w kontekście wykładni systemowej odnosi się do właściwości sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 634
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów procesu w postępowaniu przed sądem odwoławczym.
k.p.k. art. 629
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów procesu.
k.p.k. art. 628 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zwrotu wydatków.
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy zniewagi.
k.k. art. 217 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy naruszenia nietykalności cielesnej.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.
k.p.k. art. 86 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy samodzielności działań procesowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu okręgowego odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja oskarżonego kwestionująca właściwość Sądu Najwyższego i wskazująca na jego kompetencje do rozpoznania zażalenia.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych kwestii incydentalnej, której ustawa procesowa nie pozostawia w sferze orzeczniczej Sądu Najwyższego sąd właściwy do rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego właściwy jest również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego w przedmiocie kosztów procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i terminami, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy Sąd Najwyższy nie jest właściwy? Kluczowe zasady w sprawach o koszty procesu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KZ 18/22
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
w sprawie L. P.
oskarżonego o czyn z art. 216 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2
k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r.
zażalenia oskarżonego
na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach
z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt II Ka 69/22,
w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia
zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego w przedmiocie kosztów procesu
– wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika
na podstawie art. 35 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania
Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.
UZASADNIENIE
Prezes Sądu Okręgowego w Suwałkach, zarządzeniem z dnia 30 maja 2022
r., odmówił przyjęcia zażalenia oskarżonego L. P. na postanowienie o kosztach
zawarte w pkt. III wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r.,
II Ka 69/22 – jako złożonego po terminie. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie na
rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III ww. wyroku
sądu odwoławczego, tj.
postanowienie w przedmiocie kosztów procesu – zwrotu wydatków związanych z
ustanowieniem przez oskarżycielkę prywatną R. Ż. pełnomocnika w postępowaniu
odwoławczym, oskarżony złożył w dniu 18 maja 2022 r., a więc z przekroczeniem
2
siedmiodniowego terminu, określonego w art. 460 k.p.k. Dostrzegł wprawdzie
Prezes Sądu Okręgowego w Suwałkach okoliczność złożenia w ustawowym
terminie przez obrońcę oskarżonego wniosku o sporządzenie na piśmie oraz
doręczenie uzasadnienia wyroku (w dniu 5 kwietnia 2022 r.) jednak uznał, że skoro
w terminie siedmiodniowym od daty ogłoszenia wyroku oskarżony nie złożył ani ww.
wniosku, ani w tym terminie – nie wnosząc o sporządzenie uzasadnienia wyroku –
nie złożył zażalenia na postanowienie o kosztach zawartych w wyroku, to składając
zażalenie w terminie przewidzianym do wniesienia apelacji, uchybił terminowi
określonemu w art. 460 k.p.k.
Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł oskarżony. Zaskarżył je w
całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie do rozpoznania
zażalenia na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. III wyroku Sądu
Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r. W uzasadnieniu środka
zaskarżenia – powołując się na utrwalone orzecznictwo – zakwestionował
stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach zawarte w zaskarżonym
zarządzeniu, wskazując na samodzielność działań procesowych oskarżonego i
obrońcy statuowaną przepisem art. 86 § 2 k.p.k. Zakwestionował też właściwość
Sądu Najwyższego do rozpoznania przedmiotowego zażalenia wskazując na treść
art. 466 § 2 k.p.k. oraz wykładnię systemową art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niezależnie
od
poglądów
zaprezentowanych
przez
skarżącego
w
zwyczajnym środku odwoławczym co do kwestionowanych okoliczności należy się
z nim zgodzić co do tego, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania
przedmiotowego zażalenia. Właściwość funkcjonalną Sądu Najwyższego określa
przepis art. 27 k.p.k., który stanowi, że rozpoznaje Sąd Najwyższy kasacje oraz
środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Nie jest
więc Sąd Najwyższy sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych,
bowiem funkcje odwoławcze Sądu Najwyższego są ograniczone tylko do tych
przypadków, które wymienia ustawa procesowa (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545
§ 1 k.p.k. i art. 459 § 1 k.p.k., art. 441 § 5 k.p.k., art. 530 § 3 k.p.k. art. 538 § 2 k.p.k.
i art. 426 § 3 k.p.k.). Należy zaznaczyć, że zaskarżone zarządzenie nie zostało
3
wydane w tzw. postępowaniu okołokasacyjnym, ewentualnie w układzie
procesowym, w którym Sąd Najwyższy byłby uprawniony do orzekania w
przedmiocie wznowienia postępowania, bowiem rozpoznawana sprawa dotyczy
wyłącznie kosztów procesu, a mianowicie – z uwagi na treść art. 634 k.p.k. w zw. z
art. 629 k.p.k. i art. 628 pkt 1 k.p.k. oraz wynik procesu odwoławczego – zwrotu
przez oskarżonego L. P. wydatków poniesionych przez oskarżycielkę prywatną R. Ż.
związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym (pkt III
wyroku), a zatem kwestii incydentalnej, której ustawa procesowa nie pozostawia w
sferze orzeczniczej Sądu Najwyższego (zob. m. in. postanowienia SN: z dnia 23
marca 2006 r., III KZ 8/06, OSNwSK 2006/1/637; z dnia 26 października 2007r., V
KZ 66/07, OSNwSK 2007/1/2404; z dnia 25 maja 2010 r., III KZ 38/10, OSNKW
2010/8/740).
W tej sytuacji ⎯ zgodnie z ogólną regułą, według której sąd właściwy do
rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego właściwy jest
również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia ( art.
466 § 2 k.p.k.) ⎯ właściwym do rozpoznana przedmiotowego zażalenia jest Sąd
Okręgowy w Suwałkach, jako sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na
postanowienie w przedmiocie kosztów (art. 426 § 2 zd. drugie k.p.k.). Systemowe
powiązanie z art. 429 k.p.k. mogłoby prima vista prowadzić do wniosku, że ww.
przepis odnosi się tylko do zarządzenia prezesa sądu pierwszej instancji, a nie
prezesa sądu odwoławczego, to jednak wykładnia systemowa art. 429 k.p.k. w zw.
z art. 458 k.p.k. pozwala sądzić, że przepis ten ma zastosowanie także do prezesa
sądu odwoławczego. W związku z tym, gdy prezes tego sądu odwoławczego wyda
zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na zaskarżalne postanowienie sądu
odwoławczego, wówczas właściwy do jego rozpoznania, zgodnie z art. 466 § 2
k.p.k., jest ten sam sąd odwoławczy. Oznacza to, że w analizowanej sytuacji
procesowej przy odpowiednim zastosowaniu art. 426 § 2 zd. pierwsze k.p.k. w zw.
z art. 466 § 1 i 2 k.p.k. i art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. właściwym do
rozpoznania przedmiotowego zażalenia będzie Sąd Okręgowy w Suwałkach (por.
m. in. postanowienie SN z dnia 25 września 2014 r., III KZ 45/14, LEX nr 1551521).
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[as]
4Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI