IV KZ 18/22

Sąd Najwyższy2022-10-26
SNKarnekoszty procesuŚrednianajwyższy
koszty procesuzażalenieterminy procesoweSąd NajwyższySąd Okręgowykodeks postępowania karnegowłaściwość sądu

Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu okręgowego odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.

Oskarżony L. P. złożył zażalenie na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach, które odmówiło przyjęcia jego zażalenia na postanowienie o kosztach procesu zawarte w wyroku. Prezes sądu uznał, że zażalenie zostało złożone po terminie. Oskarżony wniósł o uchylenie zarządzenia, kwestionując stanowisko prezesa sądu i wskazując na właściwość Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy stwierdził jednak swoją niewłaściwość do rozpoznania tego zażalenia, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania karnego, i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez oskarżonego L. P. na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 30 maja 2022 r. (sygn. akt II Ka 69/22). Zarządzenie to odmówiło przyjęcia zażalenia oskarżonego na postanowienie o kosztach procesu zawarte w punkcie III wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r. Prezes Sądu Okręgowego uznał, że zażalenie zostało złożone po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 460 k.p.k., mimo że obrońca oskarżonego złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie. Oskarżony zaskarżył to zarządzenie, domagając się jego uchylenia i przyjęcia do rozpoznania zażalenia na postanowienie o kosztach. W uzasadnieniu wskazał na utrwalone orzecznictwo dotyczące samodzielności działań procesowych oraz zakwestionował właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zgodził się z oskarżonym co do swojej niewłaściwości. Powołując się na art. 27 k.p.k. oraz inne przepisy Kodeksu postępowania karnego, stwierdził, że nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych w sprawach dotyczących kosztów procesu, które mają charakter incydentalny. Wskazał, że zgodnie z art. 466 § 2 k.p.k., właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego od postanowienia w przedmiocie kosztów jest ten sam sąd odwoławczy. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania takiego zażalenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych, a jego funkcje odwoławcze są ograniczone do przypadków wskazanych w ustawie. Sprawy dotyczące kosztów procesu, zwłaszcza incydentalne, nie należą do jego kognicji. Właściwym do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego od postanowienia w przedmiocie kosztów jest ten sam sąd odwoławczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzenie niewłaściwości i przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
L. P.osoba_fizycznaoskarżony
R. Ż.osoba_fizycznaoskarżycielka prywatna

Przepisy (14)

Główne

k.p.k. art. 466 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd właściwy do rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego jest właściwy również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia.

k.p.k. art. 466 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie w przedmiocie kosztów jest ten sam sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 35 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do stwierdzenia niewłaściwości sądu i przekazania sprawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 27

Kodeks postępowania karnego

Określa właściwość Sądu Najwyższego do rozpoznawania kasacji oraz środków odwoławczych i innych spraw w wypadkach określonych w ustawie.

k.p.k. art. 460

Kodeks postępowania karnego

Określa termin do wniesienia zażalenia (siedmiodniowy).

k.p.k. art. 429 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przypadków, w których Sąd Najwyższy jest uprawniony do orzekania.

k.p.k. art. 458

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy środków odwoławczych w sprawach o wykroczenia, ale w kontekście wykładni systemowej odnosi się do właściwości sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów procesu w postępowaniu przed sądem odwoławczym.

k.p.k. art. 629

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów procesu.

k.p.k. art. 628 § pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zwrotu wydatków.

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy zniewagi.

k.k. art. 217 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy naruszenia nietykalności cielesnej.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Dotyczy zbiegu przepisów ustawy.

k.p.k. art. 86 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy samodzielności działań procesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu okręgowego odmawiające przyjęcia zażalenia na postanowienie o kosztach procesu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja oskarżonego kwestionująca właściwość Sądu Najwyższego i wskazująca na jego kompetencje do rozpoznania zażalenia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych kwestii incydentalnej, której ustawa procesowa nie pozostawia w sferze orzeczniczej Sądu Najwyższego sąd właściwy do rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego właściwy jest również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia

Skład orzekający

Antoni Bojańczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu do rozpoznania zażalenia na zarządzenie prezesa sądu odwoławczego w przedmiocie kosztów procesu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z właściwością sądu i terminami, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy Sąd Najwyższy nie jest właściwy? Kluczowe zasady w sprawach o koszty procesu.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 18/22 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 26 października 2022 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Antoni Bojańczyk 
  
w sprawie L. P. 
oskarżonego o czyn z art. 216 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 
k.k.,  
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r.  
zażalenia oskarżonego  
na zarządzenie prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach  
z dnia 30 maja 2022 r., sygn. akt II Ka 69/22,  
w przedmiocie odmowy przyjęcia zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia 
zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego w przedmiocie kosztów procesu  
– wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika  
na podstawie art. 35 § 1 k.p.k.  
  
                           p o s t a n o w i ł:  
stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę do rozpoznania 
Sądowi Okręgowemu w Suwałkach.  
  
UZASADNIENIE 
Prezes Sądu Okręgowego w Suwałkach, zarządzeniem z dnia 30 maja 2022 
r., odmówił przyjęcia zażalenia oskarżonego L. P. na postanowienie o kosztach 
zawarte w pkt. III wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r., 
II Ka 69/22 – jako złożonego po terminie. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie na 
rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III ww. wyroku 
sądu odwoławczego, tj. 
postanowienie w przedmiocie kosztów procesu – zwrotu wydatków związanych z 
ustanowieniem przez oskarżycielkę prywatną R. Ż. pełnomocnika w postępowaniu 
odwoławczym, oskarżony złożył w dniu 18 maja 2022 r., a więc z przekroczeniem 

2 
 
siedmiodniowego terminu, określonego w art. 460 k.p.k. Dostrzegł wprawdzie 
Prezes Sądu Okręgowego w Suwałkach okoliczność złożenia w ustawowym 
terminie przez obrońcę oskarżonego wniosku o sporządzenie na piśmie oraz 
doręczenie uzasadnienia wyroku (w dniu 5 kwietnia 2022 r.) jednak uznał, że skoro 
w terminie siedmiodniowym od daty ogłoszenia wyroku oskarżony nie złożył ani ww. 
wniosku, ani w tym terminie – nie wnosząc o sporządzenie uzasadnienia wyroku – 
nie złożył zażalenia na postanowienie o kosztach zawartych w wyroku, to składając 
zażalenie w terminie przewidzianym do wniesienia apelacji, uchybił terminowi 
określonemu w art. 460 k.p.k. 
Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł oskarżony. Zaskarżył je w 
całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie do rozpoznania 
zażalenia na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. III wyroku Sądu 
Okręgowego w Suwałkach z dnia 29 marca 2022 r. W uzasadnieniu środka 
zaskarżenia – powołując się na utrwalone orzecznictwo – zakwestionował 
stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach zawarte w zaskarżonym 
zarządzeniu, wskazując na samodzielność działań procesowych oskarżonego i 
obrońcy statuowaną przepisem art. 86 § 2 k.p.k. Zakwestionował też właściwość 
Sądu Najwyższego do rozpoznania przedmiotowego zażalenia wskazując na treść 
art. 466 § 2 k.p.k. oraz wykładnię systemową art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Niezależnie 
od 
poglądów 
zaprezentowanych 
przez 
skarżącego 
w 
zwyczajnym środku odwoławczym co do kwestionowanych okoliczności należy się 
z nim zgodzić co do tego, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania 
przedmiotowego zażalenia. Właściwość funkcjonalną Sądu Najwyższego określa 
przepis art. 27 k.p.k., który stanowi, że rozpoznaje Sąd Najwyższy kasacje oraz 
środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie. Nie jest 
więc Sąd Najwyższy sądem odwoławczym w odniesieniu do sądów powszechnych, 
bowiem funkcje odwoławcze Sądu Najwyższego są ograniczone tylko do tych 
przypadków, które wymienia ustawa procesowa (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 
§ 1 k.p.k. i art. 459 § 1 k.p.k., art. 441 § 5 k.p.k., art. 530 § 3 k.p.k. art. 538 § 2 k.p.k. 
i art. 426 § 3 k.p.k.). Należy zaznaczyć, że zaskarżone zarządzenie nie zostało 

3 
 
wydane w tzw. postępowaniu okołokasacyjnym, ewentualnie w układzie 
procesowym, w którym Sąd Najwyższy byłby uprawniony do orzekania w 
przedmiocie wznowienia postępowania, bowiem rozpoznawana sprawa dotyczy 
wyłącznie kosztów procesu, a mianowicie – z uwagi na treść art. 634 k.p.k. w zw. z 
art. 629 k.p.k. i art. 628 pkt 1 k.p.k. oraz wynik procesu odwoławczego – zwrotu 
przez oskarżonego L. P. wydatków poniesionych przez oskarżycielkę prywatną R. Ż. 
związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym (pkt III 
wyroku), a zatem kwestii incydentalnej, której ustawa procesowa nie pozostawia w 
sferze orzeczniczej Sądu Najwyższego (zob. m. in. postanowienia SN: z dnia 23 
marca 2006 r., III KZ 8/06, OSNwSK 2006/1/637; z dnia 26 października 2007r., V 
KZ 66/07, OSNwSK 2007/1/2404; z dnia 25 maja 2010 r., III KZ 38/10, OSNKW 
2010/8/740). 
W tej sytuacji  ⎯ zgodnie z ogólną regułą, według której sąd właściwy do 
rozpoznania środka odwoławczego od orzeczenia merytorycznego właściwy jest 
również do rozpoznania zażalenia na zarządzenie o odmowie jego przyjęcia ( art. 
466 § 2 k.p.k.) ⎯ właściwym do rozpoznana przedmiotowego zażalenia jest Sąd 
Okręgowy w Suwałkach, jako sąd właściwy do rozpoznania zażalenia na 
postanowienie w przedmiocie kosztów (art. 426 § 2 zd. drugie k.p.k.). Systemowe 
powiązanie z art. 429 k.p.k. mogłoby prima vista prowadzić do wniosku, że ww. 
przepis odnosi się tylko do zarządzenia prezesa sądu pierwszej instancji, a nie 
prezesa sądu odwoławczego, to jednak wykładnia systemowa art. 429 k.p.k. w zw. 
z art. 458 k.p.k. pozwala sądzić, że przepis ten ma zastosowanie także do prezesa 
sądu odwoławczego. W związku z tym, gdy prezes tego sądu odwoławczego wyda 
zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na zaskarżalne postanowienie sądu 
odwoławczego, wówczas właściwy do jego rozpoznania, zgodnie z art. 466 § 2 
k.p.k., jest ten sam sąd odwoławczy. Oznacza to, że w analizowanej sytuacji 
procesowej przy odpowiednim zastosowaniu art. 426 § 2 zd. pierwsze k.p.k. w zw. 
z art. 466 § 1 i 2 k.p.k. i art. 429 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. właściwym do 
rozpoznania przedmiotowego zażalenia będzie Sąd Okręgowy w Suwałkach (por. 
m. in. postanowienie SN z dnia 25 września 2014 r., III KZ 45/14, LEX nr 1551521). 
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. 
[as]  
  

4

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI