IV KZ 17/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego M.O. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2025 r. (sygn. akt II AKa 29/24). Skazany argumentował, że sąd apelacyjny był nienależycie obsadzony z powodu obecności sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po zmianach niezgodnych z Konstytucją. Powołał się na orzecznictwo TSUE i uchwałę Sądu Najwyższego. Dodatkowo, w późniejszym piśmie, wskazał na brak odniesienia się sądu do wszystkich zarzutów apelacyjnych, zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz oparcie się na opiniach biegłych z innej sprawy. Sąd Najwyższy postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny i nie stwierdzając podstaw do wznowienia z urzędu, w szczególności nie dopatrzył się bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie, jeśli wynika z niego jego oczywista bezzasadność, bez merytorycznego badania zasadności wniosku. Sąd stwierdził, że skazany nie przedstawił żadnych nowych faktów ani dowodów, które nie były wcześniej znane, a jedynie kwestionował ocenę dowodów i ustalenia faktyczne dokonane przez sąd niższej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wadliwej obsady sądu i wymogów formalnych wniosku.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i nie stanowi ogólnej wykładni prawa dotyczącej wadliwości powoływania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu obecności tzw. „neo sędziego” powołanego po zmianach niezgodnych z Konstytucją, spełnia przesłanki do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki jest oczywiście bezzasadny i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut nienależytej obsady sądu nie spełnia przesłanek bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Ponadto, skazany nie przedstawił nowych faktów ani dowodów, które nie były wcześniej znane, a jedynie kwestionował ocenę dowodów i ustalenia faktyczne.
Czy sąd jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli jego treść wskazuje na oczywistą bezzasadność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odmawia przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeśli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., wniosek o oczywistej bezzasadności nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, a jedynie kontroli pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. O. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytej obsady sądu.
k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia się nowych faktów lub dowodów.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 65 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie nie przedstawiło argumentów wskazujących na błąd zaskarżonego postanowienia lub naruszenie prawa. • Wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnych ani merytorycznych. • Skazany nie przedstawił nowych faktów lub dowodów, które nie były wcześniej znane. • Skazany jedynie kwestionuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne sądu niższej instancji.
Odrzucone argumenty
Nienależyta obsada sądu z powodu obecności tzw. „neo sędziego”. • Brak odniesienia się przez Sąd Apelacyjny do wszystkich zarzutów apelacyjnych. • Zaniechanie podjęcia wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. • Oparcie się Sądu na opiniach biegłych w innej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
oczywista bezzasadność wniosku • nie doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu • nie wpisują się one w żadną z podstaw wznowienia postępowania, w szczególności z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż skazany nie przedstawił w piśmie takich nowych faktów lub dowodów, które ujawniły się po wydaniu prawomocnego orzeczenia, które nie były wcześniej znane zarówno stronie, jak i sądowi • jedynie kwestionuje on ocenę dowodów przeprowadzoną w sprawie i wyprowadzone na tej podstawie ustalenia faktyczne • wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Małgorzata Bednarek
członek
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wadliwej obsady sądu i wymogów formalnych wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i nie stanowi ogólnej wykładni prawa dotyczącej wadliwości powoływania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawem do rzetelnego procesu, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.
“Czy „neo sędzia” może być podstawą do wznowienia postępowania karnego? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.