Orzeczenie · 2025-06-18

IV KZ 17/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-06-18
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższysędziakonstytucjaeuropejska konwencja praw człowiekaneo sędziakpkapelacjaskazany

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego M.O. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 stycznia 2025 r. (sygn. akt II AKa 29/24). Skazany argumentował, że sąd apelacyjny był nienależycie obsadzony z powodu obecności sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po zmianach niezgodnych z Konstytucją. Powołał się na orzecznictwo TSUE i uchwałę Sądu Najwyższego. Dodatkowo, w późniejszym piśmie, wskazał na brak odniesienia się sądu do wszystkich zarzutów apelacyjnych, zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz oparcie się na opiniach biegłych z innej sprawy. Sąd Najwyższy postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. odmówił przyjęcia wniosku, uznając go za oczywiście bezzasadny i nie stwierdzając podstaw do wznowienia z urzędu, w szczególności nie dopatrzył się bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany złożył zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy w niniejszym postanowieniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając zażalenie za niezasadne. Podkreślono, że zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie, jeśli wynika z niego jego oczywista bezzasadność, bez merytorycznego badania zasadności wniosku. Sąd stwierdził, że skazany nie przedstawił żadnych nowych faktów ani dowodów, które nie były wcześniej znane, a jedynie kwestionował ocenę dowodów i ustalenia faktyczne dokonane przez sąd niższej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wadliwej obsady sądu i wymogów formalnych wniosku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i nie stanowi ogólnej wykładni prawa dotyczącej wadliwości powoływania sędziów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu obecności tzw. „neo sędziego” powołanego po zmianach niezgodnych z Konstytucją, spełnia przesłanki do wznowienia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest oczywiście bezzasadny i nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut nienależytej obsady sądu nie spełnia przesłanek bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Ponadto, skazany nie przedstawił nowych faktów ani dowodów, które nie były wcześniej znane, a jedynie kwestionował ocenę dowodów i ustalenia faktyczne.

Czy sąd jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania, jeśli jego treść wskazuje na oczywistą bezzasadność?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odmawia przyjęcia wniosku bez wzywania do usunięcia braków formalnych, jeśli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., wniosek o oczywistej bezzasadności nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, a jedynie kontroli pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytej obsady sądu.

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia się nowych faktów lub dowodów.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie nie przedstawiło argumentów wskazujących na błąd zaskarżonego postanowienia lub naruszenie prawa. • Wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnych ani merytorycznych. • Skazany nie przedstawił nowych faktów lub dowodów, które nie były wcześniej znane. • Skazany jedynie kwestionuje ocenę dowodów i ustalenia faktyczne sądu niższej instancji.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu z powodu obecności tzw. „neo sędziego”. • Brak odniesienia się przez Sąd Apelacyjny do wszystkich zarzutów apelacyjnych. • Zaniechanie podjęcia wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. • Oparcie się Sądu na opiniach biegłych w innej sprawie.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność wniosku • nie doszło do zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu • nie wpisują się one w żadną z podstaw wznowienia postępowania, w szczególności z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., gdyż skazany nie przedstawił w piśmie takich nowych faktów lub dowodów, które ujawniły się po wydaniu prawomocnego orzeczenia, które nie były wcześniej znane zarówno stronie, jak i sądowi • jedynie kwestionuje on ocenę dowodów przeprowadzoną w sprawie i wyprowadzone na tej podstawie ustalenia faktyczne • wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

przewodniczący, sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Stanisław Stankiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących wadliwej obsady sądu i wymogów formalnych wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i nie stanowi ogólnej wykładni prawa dotyczącej wadliwości powoływania sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawem do rzetelnego procesu, co jest interesujące dla prawników i osób zainteresowanych praworządnością.

Czy „neo sędzia” może być podstawą do wznowienia postępowania karnego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst