IV KZ 16/17

Sąd Najwyższy2017-09-21
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
postępowanie karneterminy procesoweobrońca z urzęduuzasadnienie wyrokuSąd Najwyższyzażaleniekodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie uzasadnienia wyroku z powodu przekroczenia terminu, podkreślając rolę obrońcy w postępowaniu karnym.

Skazany P.J. złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku po terminie, co zostało odrzucone zarządzeniem Przewodniczącego Sądu Okręgowego. Skazany w zażaleniu argumentował, że dowiedział się o wyroku dopiero po jego doręczeniu. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k., uznał, że skazany, mając obrońcę z urzędu, powinien był złożyć wniosek w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku, a nie od daty jego doręczenia. Pomimo spóźnienia wniosku, sąd zobowiązał do doręczenia uzasadnienia.

Przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym było zażalenie skazanego P.J. na zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2017 r., które odmówiło przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2017 r. Zarządzenie opierało się na stwierdzeniu, że skazany, posiadając obrońcę, złożył wniosek po upływie ustawowego terminu 7 dni od wydania wyroku. Skazany w zażaleniu podniósł, że o treści wyroku dowiedział się dopiero po jego doręczeniu w dniu 16 maja 2017 r., a wniosek złożył już następnego dnia, zachowując tym samym termin. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę, odwołał się do art. 422 § 2a k.p.k., wskazując, że dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, termin biegnie od daty doręczenia wyroku. Jednakże w niniejszej sprawie P.J. posiadał obrońcę z urzędu. W związku z tym, nawet mimo niedoprowadzenia go na ogłoszenie wyroku, termin do złożenia wniosku o uzasadnienie rozpoczynał bieg od daty ogłoszenia wyroku. Sąd Najwyższy podkreślił, że obrońca z urzędu ma obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania i skorzystał z tego uprawnienia, składając wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w dniu 11 maja 2017 r. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek skazanego był spóźniony, ale mimo to zobowiązał do doręczenia mu odpisu wyroku z uzasadnieniem. Sąd Najwyższy zauważył również błąd w podstawie prawnej zarządzenia, wskazując, że należało powołać art. 422 § 3 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Termin 7 dni na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku przez skazanego pozbawionego wolności, który ma obrońcę z urzędu, a nie był obecny na ogłoszeniu wyroku, biegnie od daty ogłoszenia wyroku, a nie od daty jego doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z przepisami k.p.k., skazany posiadający obrońcę z urzędu, nawet jeśli nie był obecny na ogłoszeniu wyroku z powodu niedoprowadzenia, powinien złożyć wniosek o uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Inaczej byłoby tylko w sytuacji, gdyby skazany nie miał obrońcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Przewodniczący IX Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.

Strony

NazwaTypRola
P.J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 422 § § 2a

Kodeks postępowania karnego

Dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i – pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok – nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin 7 dni do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem biegnie od daty doręczenia mu wyroku nie zawierającego uzasadnienia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 422 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wskazany jako właściwy przepis do powołania przy odmowie przyjęcia wniosku.

k.p.k. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustanowienie obrońcy z urzędu uprawnia do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia.

k.p.k. art. 84 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Obrońca z urzędu ma obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania.

k.p.k. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Realizacja uprawnienia strony do doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany, mając obrońcę z urzędu, powinien złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku, a nie od daty jego doręczenia. Obrońca z urzędu ma obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania.

Odrzucone argumenty

Skazany dowiedział się o treści wyroku dopiero po jego doręczeniu i złożył wniosek o uzasadnienie w terminie 7 dni od tej daty, co jest zgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zważył: W myśl art. 422 § 2a k.p.k. W realiach niniejszej sprawy jest jednak istotne, że P.J. ma obrońcę wyznaczonego z urzędu. Nie ma więc racji autor zażalenia, gdy wywodzi, że zachował termin ustawowy do złożenia wniosku, wysyłając go w dniu następnym po doręczeniu mu wyroku. Obrońca wyznaczony z urzędu ma, zgodnie z art. 84 § 2 k.p.k., obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania... Stąd też zupełnie niezrozumiałe jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 czerwca 2017 r. na k. 661 o treści: „wstrzymać doręczenie uzasadnienia do czasu rozpoznania zażalenia przez SN”. Już tylko na marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że podstawa prawna odmowy przyjęcia wniosku, zamieszczona w treści skarżonego zarządzenia jest błędna. Przepisem, który należało powołać jest art. 422 § 3 k.p.k.

Skład orzekający

Henryk Gradzik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja terminów procesowych w postępowaniu karnym dotyczących wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zwłaszcza w kontekście posiadania obrońcy z urzędu przez skazanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skazanego z obrońcą z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną interpretację przepisów k.p.k. dotyczących terminów i roli obrońcy, choć dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.

Termin na uzasadnienie wyroku: kiedy liczy się od ogłoszenia, a kiedy od doręczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 16/17
POSTANOWIENIE
Dnia 21 września 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Gradzik
w sprawie
P.J.
‎
skazanego z art. 207 § 1 i 3 kk w zb. z art. 157 § 2 kk i art. 160 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 21 września 2017 r.,
‎
zażalenia skazanego
‎
na zarządzenie Przewodniczącego IX Wydziału Karnego-Odwoławczego Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt IX Ka (…)
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym zarządzeniem Przewodniczący Wydziału odmówił przyjęcia wniosku skazanego P.J. o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. IX Ka (…), wydanego w postępowaniu odwoławczym. W uzasadnieniu zarządzenia stwierdzono, że zgodnie z przepisami procedury karnej skazany, który miał w procesie obrońcę, powinien był złożyć taki wniosek w terminie 7 dni od wydania wyroku, także wtedy, gdy był pozbawiony wolności i nie został doprowadzony do sądu na ogłoszenie wyroku. Skoro zatem skazany złożył ów wniosek w administracji Zakładu Karnego w dniu 17 maja 2017 r., to z przekroczeniem ustawowego terminu. Podlegał on więc odmowie przyjęcia.
W zażaleniu skazany zarzucił, że zarządzenie jest nietrafne, gdyż o treści wyroku dowiedział się po jego doręczeniu w dniu 16 maja 2017 r, a już następnego dnia wysłał wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Uczynił to zatem w przewidzianym w ustawie terminie 7 dni.
Sąd Najwyższy zważył:
W myśl art. 422 § 2a k.p.k. dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i – pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok – nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin 7 dni do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem biegnie od daty doręczenia mu wyroku nie zawierającego uzasadnienia. W realiach niniejszej sprawy jest jednak istotne, że P.J. ma obrońcę wyznaczonego z urzędu. Zatem, mimo że nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku z powodu niedoprowadzenia z Zakładu Karnego, termin do złożenia przez niego wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem rozpoczynał bieg od dnia ogłoszenia wyroku. Inaczej byłoby tylko wtedy, gdyby Sąd nie zarządził doprowadzenia na ogłoszenie wyroku w sytuacji, gdy skazany nie miałby obrońcy. Wówczas bieg terminu 7 dniowego biegłby od daty doręczenia samego wyroku. Nie ma więc racji autor zażalenia, gdy wywodzi, że zachował termin ustawowy do złożenia wniosku, wysyłając go w dniu następnym po doręczeniu mu wyroku. Wszak ma obrońcę, który miał powinność poznać treść wyroku w chwili jego ogłoszenia i przekazać ją skazanemu.
Należy zauważyć, że obrońca wyznaczony z urzędu ma, zgodnie z art. 84 § 2 k.p.k., obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania, ale ustanowienie go w tej roli uprawnia do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia (art. 84 § 1 k.p.k.). Z tego właśnie unormowania skorzystał obrońca skazanego, gdy w dniu 11 maja 2017 r., a więc w trzecim dniu po ogłoszeniu prawomocnego wyroku, złożył wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku (K. 661-662). Czynność ta otwiera możliwość złożenia kasacji na korzyść skazanego w terminie 30 dni od doręczenia obrońcy wyroku z uzasadnieniem. Doręczenia wyroku należało dokonać niezwłocznie po sporządzeniu uzasadnienia. Stąd też zupełnie niezrozumiałe jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 czerwca 2017 r. na k. 661 o treści: „wstrzymać doręczenie uzasadnienia do czasu rozpoznania zażalenia przez SN”. Od daty doręczenia obrońcy odpisu wyroku z uzasadnieniem, czego należy dokonać, będzie się liczył termin do ewentualnego złożenia kasacji na korzyść skazanego.
Wniosek samego skazanego, aczkolwiek spóźniony i podlegający odmowie przyjęcia, wywołuje jednak ten skutek, że należy mu doręczyć odpis wyroku z uzasadnieniem w trybie art. 157 § 1 k.p.k., realizując uprawnienie strony unormowane w tym przepisie.
Już tylko na marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że podstawa prawna odmowy przyjęcia wniosku, zamieszczona w treści skarżonego zarządzenia jest błędna. Przepisem, który należało powołać jest art. 422 § 3 k.p.k.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI