Orzeczenie · 2024-07-11

IV KZ 15/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-07-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
zażalenieapelacjaterminprzywrócenie terminupełnomocnikoskarżyciel posiłkowygravamenSąd Najwyższypostępowanie karne

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenia oskarżycielki posiłkowej G. B. oraz jej pełnomocnika adw. E. M. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 lutego 2024 r., które odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia apelacji. Sprawa wywodziła się z postępowania karnego przeciwko J. R., które zostało wznowione po prawomocnym wyroku i zakończyło się umorzeniem z powodu śmierci oskarżonego. Oskarżycielka posiłkowa, reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, chciała wnieść apelację na korzyść zmarłego oskarżonego, domagając się jego uniewinnienia. Pełnomocnik złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, wskazując na trudności w kontakcie z klientką i chorobę, a do wniosku dołączyła apelację. Sąd Apelacyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy pełnomocnika, a nie z przyczyn od niej niezależnych. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, podkreślając, że uchybienie terminu przez pełnomocnika, nawet jeśli nie z winy strony, nie uzasadnia przywrócenia terminu. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na wadliwość postępowania od początku w Sądzie Apelacyjnym, wskazując, że oskarżycielka posiłkowa nie miała legitymacji do wniesienia apelacji na korzyść zmarłego oskarżonego z powodu braku 'gravamen', co oznacza brak interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia na korzyść strony przeciwnej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że oskarżyciel posiłkowy nie ma legitymacji do wniesienia apelacji na korzyść oskarżonego oraz że uchybienie terminu przez pełnomocnika z jego winy nie uzasadnia przywrócenia terminu dla strony.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznej sytuacji oskarżyciela posiłkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy uchybienie terminu do wniesienia apelacji przez pełnomocnika z urzędu, z przyczyn od niego zależnych, uzasadnia przywrócenie terminu dla strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienie terminu przez pełnomocnika z winy pełnomocnika nie uzasadnia przywrócenia terminu dla strony, nawet jeśli strona nie ponosi winy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo, stwierdził, że uchybienie terminu przez pełnomocnika traktowane jest jako czynność samej strony i nie uzasadnia restytucji terminu, nawet jeśli strona nie ponosi winy.

Czy oskarżyciel posiłkowy ma legitymację do wniesienia apelacji na korzyść zmarłego oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oskarżyciel posiłkowy nie ma legitymacji do wniesienia apelacji na korzyść oskarżonego z powodu braku 'gravamen'.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że oskarżyciel posiłkowy realizuje funkcję ścigania i może podejmować czynności procesowe jedynie na niekorzyść oskarżonego. Brak 'gravamen' oznacza brak uprawnienia do zaskarżenia orzeczenia na korzyść oskarżonego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Sąd Apelacyjny w Katowicach

Strony

NazwaTypRola
G. B.osoba_fizycznaoskarżycielka posiłkowa
E. M.innepełnomocnik oskarżycielki posiłkowej
J. R.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 84 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 126 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 425 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchybienie terminu przez pełnomocnika z jego winy nie uzasadnia przywrócenia terminu dla strony. • Oskarżyciel posiłkowy nie ma legitymacji do wniesienia apelacji na korzyść oskarżonego z powodu braku 'gravamen'.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik wykazała okoliczności uniemożliwiające dokonanie czynności procesowej z przyczyn od niej niezależnych. • Należało przywrócić termin do wniesienia apelacji.

Godne uwagi sformułowania

brak gravamen • oskarżyciel posiłkowy nie ma uprawnienia do zaskarżenia rozstrzygnięć zawartych w wyroku na korzyść oskarżonego • uchybienie terminowi zawitemu, 'które nastąpiło z winy pełnomocnika, nie uzasadnia restytucji terminu, chociażby ten, którego pełnomocnik reprezentuje, nie ponosił żadnej przy tym winy. Pokrzywdzony nie może więc domagać się skutecznie przywrócenia terminu uchybionego z winy jego przedstawiciela, którego zachowanie, przybierające także formę zaniechania, traktowane jest jako czynność samej strony'

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że oskarżyciel posiłkowy nie ma legitymacji do wniesienia apelacji na korzyść oskarżonego oraz że uchybienie terminu przez pełnomocnika z jego winy nie uzasadnia przywrócenia terminu dla strony."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych i specyficznej sytuacji oskarżyciela posiłkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważne kwestie procesowe dotyczące legitymacji stron w postępowaniu karnym oraz skutków uchybienia terminom przez pełnomocników, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy pełnomocnik może zepsuć sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice odpowiedzialności i legitymacji w procesie karnym.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst