IV KZ 14/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia skazanego J.S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Sosnowcu, które nie uwzględniło jego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. Skazany został pierwotnie ukarany grzywną przez Sąd Rejonowy w Jaworznie, a następnie Sąd Okręgowy w Sosnowcu zmienił wyrok w części. Termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego upłynął 23 lutego 2026 r. Skazany złożył wniosek o przywrócenie terminu 25 lutego 2026 r., twierdząc, że uchybienie nastąpiło z powodu "silnego wstrząsu emocjonalnego", który spowodował stan depresyjny, zaburzenia koncentracji i bezsenność, uniemożliwiając mu podjęcie czynności procesowych. Sąd Okręgowy uznał te okoliczności za niewystarczające i niezależne od strony. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że termin do złożenia wniosku o uzasadnienie jest terminem zawitym. Przywrócenie terminu jest możliwe tylko w przypadku, gdy niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony, a strona ma obowiązek to wykazać. Sąd Najwyższy stwierdził, że powołane przez skazanego okoliczności, jako subiektywne przeżycia, nie mogły być uznane za niezależne przyczyny, chyba że osiągnęłyby skrajną postać i zostały potwierdzone przez specjalistę (lekarza, psychologa). Samo oświadczenie strony nie jest wystarczające. W związku z tym Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przywrócenia terminu zawitego w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście wpływu stanu psychicznego strony na możliwość dokonania czynności procesowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie wyroku i wymaga obiektywnego potwierdzenia stanu psychicznego strony w przypadku powoływania się na niego jako przyczynę niezależną.
Zagadnienia prawne (1)
Czy subiektywne przeżycia emocjonalne, takie jak "silny wstrząs emocjonalny" i stan depresyjny, mogą stanowić przyczynę niezależną od strony, uzasadniającą przywrócenie terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, subiektywne przeżycia emocjonalne, nawet jeśli prowadzą do zaburzeń funkcjonowania, nie mogą być uznane za przyczynę niezależną od strony, jeśli nie osiągnęły skrajnej postaci i nie zostały potwierdzone obiektywnie przez specjalistę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że termin do złożenia wniosku o uzasadnienie jest terminem zawitym. Przywrócenie terminu wymaga wykazania, że niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od strony. Samo oświadczenie o wstrząsie emocjonalnym nie jest wystarczające; konieczne byłoby potwierdzenie przez lekarza lub psychologa, że stan psychiczny strony był na tyle poważny, iż uniemożliwił jej podjęcie czynności procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 126 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o przywrócenie terminu i obowiązku wykazania przyczyn niezależnych od strony.
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
k.k. art. 42 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 43a § 2
Kodeks karny
k.k. art. 44b § 1
Kodeks karny
k.k. art. 178a § 5
Kodeks karny
k.k. art. 44b § 1a
Kodeks karny
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 126 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Subiektywne przeżycia emocjonalne nie stanowią przyczyn niezależnych od strony, chyba że osiągną skrajną postać i zostaną obiektywnie potwierdzone.
Odrzucone argumenty
"Silny wstrząs emocjonalny" i stan depresyjny jako przyczyna niezależna od strony, uzasadniająca przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku.
Godne uwagi sformułowania
Powołane w piśmie z dnia 25 lutego 2026 r. okoliczności, określone przez skazanego jako „silny wstrząs emocjonalny” po zapadnięciu wyroku Sądu odwoławczego, będące subiektywnym przeżyciem strony, nie mogły być uznane za niezależną od strony przyczynę niedotrzymania terminu zawitego. • Dopiero gdyby osiągnęły one skrajną postać, co prowadziłoby do zaburzenia funkcjonowania skazanego, można by ewentualnie przyjąć istnienie związku przyczynowego między zaniechaniem złożenia wniosku a jego stanem psychicznym. • Samo oświadczenie strony, że doświadczyła wstrząsu psychicznego, całkowicie dezorganizującego jej funkcjonowanie, nie jest w tej mierze wystarczające.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu zawitego w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście wpływu stanu psychicznego strony na możliwość dokonania czynności procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzasadnienie wyroku i wymaga obiektywnego potwierdzenia stanu psychicznego strony w przypadku powoływania się na niego jako przyczynę niezależną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą terminów i ich przywracania, z silnym elementem ludzkim związanym ze stanem psychicznym skazanego. Pokazuje, jak sąd podchodzi do subiektywnych odczuć w kontekście wymogów formalnych.
“Czy "silny wstrząs emocjonalny" usprawiedliwi spóźnienie z wnioskiem o uzasadnienie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.