IV KZ 1212/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy zażalenia prokuratora na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 7 grudnia 2017 roku, które zastosowało tymczasowe aresztowanie wobec podejrzanego P. C. na okres 2 miesięcy, z zastrzeżeniem możliwości zmiany tego środka w przypadku wpłacenia poręczenia majątkowego w kwocie 70.000 złotych do dnia 20 grudnia 2017 roku. Prokurator zaskarżył to postanowienie w części dotyczącej uzależnienia uchylenia aresztu od wpłacenia poręczenia, wnosząc o jego wyeliminowanie. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając zażalenie prokuratora, postanowił pozostawić je bez rozpoznania. Uzasadnienie opiera się na interpretacji przepisów Kodeksu postępowania karnego (art. 426 § 1 i § 2 kpk). Sąd stwierdził, że przepisy wskazane przez prokuratora (art. 252 § 1 kpk i art. 459 § 2 kpk) nie mogą stanowić podstawy do uznania zażalenia za dopuszczalne, ponieważ odnoszą się do środków zaskarżenia od orzeczeń sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 426 § 2 kpk, od postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydanego na skutek zażalenia przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu sądu odwoławczego, ale tylko w określonych sytuacjach i głównie w interesie podejrzanego. Sąd przyjął wykładnię celowościową, wskazując, że celem przepisu jest zapewnienie gwarancji procesowych podejrzanemu, a nie prokuratorowi, który już uzyskał aprobatę dla swojego wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Dalsze zaskarżanie przez prokuratora prowadziłoby do sytuacji, w której podejrzany nie miałby możliwości zaskarżenia pierwszego faktycznego orzeczenia o tymczasowym aresztowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 426 § 2 kpk w kontekście prawa prokuratora do zaskarżania postanowień sądu odwoławczego o tymczasowym aresztowaniu, podkreślenie znaczenia wykładni celowościowej i gwarancji procesowych podejrzanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy prokurator sam zainicjował postępowanie o zastosowanie tymczasowego aresztowania, a następnie próbuje zaskarżyć postanowienie sądu odwoławczego, które uwzględniło jego wniosek w części.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prokuratorowi przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, wydane na skutek zażalenia prokuratora?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prokuratorowi nie przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie sądu odwoławczego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, jeśli działa ono na jego korzyść, a środek ten został zastosowany na skutek jego własnego zażalenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy kpk dotyczące środków zaskarżenia od orzeczeń sądu odwoławczego, w tym art. 426 § 2 kpk, należy interpretować celowościowo. Celem tych przepisów jest zapewnienie gwarancji procesowych podejrzanemu, a nie prokuratorowi. Dalsze zaskarżanie przez prokuratora prowadziłoby do naruszenia tych gwarancji, uniemożliwiając podejrzanemu skuteczne zaskarżenie pierwszego faktycznego orzeczenia o tymczasowym aresztowaniu.
Jak należy interpretować przepis art. 426 § 2 kpk w kontekście zażalenia prokuratora na postanowienie sądu odwoławczego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis art. 426 § 2 kpk, który stanowi o możliwości zaskarżenia postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydanego przez sąd odwoławczy na skutek zażalenia, powinien być interpretowany rozszerzająco i celowościowo, uwzględniając gwarancje procesowe podejrzanego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do wykładni celowościowej, wskazując na potrzebę zapewnienia podejrzanemu prawa do zaskarżenia pierwszego orzeczenia o tymczasowym aresztowaniu, zgodnie z zaleceniami Trybunału Konstytucyjnego. Interpretacja ta wyklucza możliwość ponownego zaskarżania przez prokuratora, gdy działa to na niekorzyść podejrzanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 426 § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten, dotyczący możliwości zaskarżenia postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wydanego przez sąd odwoławczy na skutek zażalenia, należy interpretować rozszerzająco i celowościowo, uwzględniając gwarancje procesowe podejrzanego. Nie przyznaje on prawa do zaskarżenia prokuratorowi, gdy działa to na jego korzyść.
Pomocnicze
k.p.k. art. 426 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 252 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 459 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 263 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 249 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2
k.p.k. art. 257 § 2
Kodeks postępowania karnego
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność zażalenia prokuratora na postanowienie sądu odwoławczego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, gdy działa ono na jego korzyść. • Wykładnia celowościowa art. 426 § 2 kpk, mająca na celu ochronę gwarancji procesowych podejrzanego. • Systemowe ujęcie prawa do zaskarżenia wynikające z Konstytucji RP.
Odrzucone argumenty
Możliwość zaskarżenia przez prokuratora postanowienia sądu odwoławczego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, nawet jeśli działa ono na jego korzyść. • Stosowanie wykładni językowej art. 426 § 2 kpk bez uwzględnienia celu przepisu.
Godne uwagi sformułowania
przepisy nie mogą stanowić podstawy do uznania wymienionego środka zaskarżenia za dopuszczalny • tak rozszerzająca interpretacja zwrotu „o zastosowaniu tymczasowego aresztowania” nastąpiła wskutek przyjęcia wykładni celowościowej • konieczność przyjęcia wykładni celowościowej względem rozpatrywanego tu przepisu wynika już choćby bowiem z uwagi na okoliczności towarzyszące uchwaleniu tegoż przepisu • wprowadzenie powyższego przepisu służyło nadaniu podejrzanemu gwarancji, iż każde pierwsze rozstrzygnięcie sądu (w tym również sądu odwoławczego) o tymczasowym aresztowaniu powoduje powstanie po stronie podejrzanego prawa do odwołania się do sądu wyższej instancji lub co najmniej do innego składu tegoż sądu • takie uprawnienie nie konstytuuje się po stronie prokuratora, o ile nie działa na korzyść podejrzanego • prowadziłoby to ad absurdum • wyznaczona przepisem art. 426 § 2 kpk in principio gwarancja procesowa podejrzanego nie byłaby zatem realną i miałaby jedynie postać gwarancji fasadowej
Skład orzekający
Tomasz Karwacki
przewodniczący
Ryszard Małachowski
sędzia
Maciej Kawałko
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 426 § 2 kpk w kontekście prawa prokuratora do zaskarżania postanowień sądu odwoławczego o tymczasowym aresztowaniu, podkreślenie znaczenia wykładni celowościowej i gwarancji procesowych podejrzanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdy prokurator sam zainicjował postępowanie o zastosowanie tymczasowego aresztowania, a następnie próbuje zaskarżyć postanowienie sądu odwoławczego, które uwzględniło jego wniosek w części.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy subtelnej, ale ważnej kwestii proceduralnej w polskim prawie karnym – prawa do zaskarżenia postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Pokazuje, jak wykładnia celowościowa może wpływać na prawa stron postępowania.
“Czy prokurator może zaskarżyć areszt, który sam wywalczył? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.