IV KZ 11/22

Sąd Najwyższy2022-05-10
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjaterminy procesowedoręczeniaSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoobrońcaprzywrócenie terminu

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia kasacji, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn zależnych od obrońcy.

Obrońca skazanego G. D. złożył zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia kasacji. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie było skuteczne, ponieważ nastąpiło na niewłaściwy adres. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, podkreślając, że obrońca był obecny na ogłoszeniu wyroku, sam wnioskował o sporządzenie uzasadnienia, a odpis wyroku z uzasadnieniem został mu skutecznie doręczony na adres, który sam wskazywał w korespondencji i pełnomocnictwie.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie obrońcy skazanego G. D. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które nie uwzględniło wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji od wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. Obrońca zarzucił sądowi okręgowemu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na bezzasadnym przyjęciu, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem było skuteczne, mimo doręczenia na adres inny niż wskazany przez obrońcę jako adres kancelarii. Sąd Najwyższy uznał jednak zażalenie za niezasadne. Przypomniano sekwencję zdarzeń: obecność skazanego i obrońcy na rozprawie odwoławczej, wniosek obrońcy o sporządzenie uzasadnienia, a następnie skuteczne doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w dniu 4 stycznia 2022 r. na adres, który obrońca sam wskazywał w korespondencji i pełnomocnictwie, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Sąd Najwyższy podkreślił, że od tej daty rozpoczął bieg 30-dniowy termin do wniesienia kasacji, którego obrońca uchybił. Powołano się na art. 142 k.p.k. (domniemanie doręczenia w przypadku oświadczenia o odbiorze) oraz art. 126 § 1 k.p.k. (konieczność istnienia przyczyn niezależnych od strony do usprawiedliwienia niedotrzymania terminu). Sąd uznał, że obrońca nie wykazał istnienia takich przyczyn, a jego twierdzenie o nieskuteczności doręczenia nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie jest skuteczne, jeśli nastąpiło na adres wskazany przez stronę (lub jej pełnomocnika) w korespondencji, a strona potwierdziła odbiór, nawet jeśli nie jest to formalny adres kancelarii.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że obrońca otrzymał skutecznie odpis wyroku z uzasadnieniem na adres, który sam wskazywał w korespondencji i pełnomocnictwie, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Od tej daty rozpoczął bieg termin do wniesienia kasacji, którego obrońca uchybił. Sąd powołał się na przepisy k.p.k. dotyczące domniemania doręczenia i konieczności istnienia przyczyn niezależnych od strony do usprawiedliwienia niedotrzymania terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
G. D.osoba_fizycznaskazany
obrońca skazanegoinneobrońca

Przepisy (4)

Główne

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii art. 62 § ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 1

Pomocnicze

k.p.k. art. 457 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 142

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Wprowadza domniemanie doręczenia pisma procesowego osobie w przypadku jej oświadczenia, że pismo to otrzymała.

k.p.k. art. 126 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania karnego

Wymaga istnienia przyczyn niezależnych od strony do usprawiedliwienia niedotrzymania terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 4 stycznia 2022 r. na adres wskazany przez obrońcę. Obrońca potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki po jej dwukrotnym awizowaniu. Uchybienie terminu do wniesienia kasacji nastąpiło z przyczyn zależnych od obrońcy. Nie istniały przyczyny niezależne od obrońcy, które uniemożliwiłyby wniesienie kasacji w terminie.

Odrzucone argumenty

Doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie było skuteczne, ponieważ nastąpiło na adres inny niż adres kancelarii obrońcy. Błąd w ustaleniach faktycznych sądu okręgowego dotyczący skuteczności doręczenia.

Godne uwagi sformułowania

odbiór błędnie nadanego pisma nie może być poczytany za jego skuteczne doręczenie domniemanie doręczenia pisma procesowego osobie w przypadku jej oświadczenia, że pismo to otrzymała niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skuteczności doręczeń w postępowaniu karnym oraz zasad przywracania terminów procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej ze wskazaniem adresu przez obrońcę i jego późniejszym kwestionowaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, takich jak skuteczne doręczenia i terminy, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy adres w piśmie procesowym staje się pułapką? Sąd Najwyższy o skutkach doręczeń w sprawach karnych.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KZ 11/22
POSTANOWIENIE
Dnia 10 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 10 maja 2022 r.
w sprawie G. D. skazanego za czyny z art. 62 ust. 2 w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in.,
‎
zażalenia obrońcy skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w K.
z dnia 9 marca 2022 r., sygn. akt XXIII WKK
[…]
p o s t a n o w i ł
utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w K., sygn. akt XXIII WKK
[…]
nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego G. D. o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji od wyroku tego Sądu z dnia 23 listopada 2021 r., wydanego w sprawie XXIII Ka
[…]
.
Zażalenie na to postanowienie wniósł obrońca skazanego, z tym, że w części wstępnej tego środka odwoławczego wadliwie wskazał datę wydania wyroku przez Sąd Okręgowy, którego kasacja o przywrócenie terminu do złożenia której wystąpił dotyczy, podając, iż było to w dniu 9 marca 2022 r, podczas, gdy wyrok ten został wydany w dniu 23 listopada 2021 r. Skarżący zarzucił temu orzeczeniu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, a mogący mieć wpływ na jego treść, poprzez bezzasadne przyjęcie, że skoro obrońca zapoznał się niejako przypadkiem z treścią uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego w niniejszym czasie Sąd uznał, że okoliczność ta oznacza skuteczne doręczenia obrońcy wyroku
wraz z uzasadnieniem, gdy tymczasem wyraźnie z pisma obrońcy wynikało, że doręczenie powinno nastąpić pod adres kancelarii przy ul. F.
[…]
,
[…]
K., a nie pod adres ul. F.
[X.]
,
[Y.]
K.- odbiór błędnie nadanego pisma nie może być poczytany za jego skuteczne doręczenie , a tego typu domniemanie stanowi przerzucenie odpowiedzialności za prawidłowe doręczenie pisma z nadawcy na odbiorcę, który przecież mógł zwrócić nadaną przesyłkę jako błędnie doręczoną, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie i wniósł o zmianę zaskarżonego zarządzenia (tak określił skarżone przez siebie orzeczenie) poprzez przywrócenie terminu do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt XXIII Ka
[…]
wraz z ponownym wniesieniem kasacji w niniejszej sprawie.
S
ąd Najwyższy zważył, co następuje.
Za
żalenie nie jest zasadne.
Podniesiony w nim zarzut jest w sposób oczywisty niesłuszny. Wykazanie powodów takiej jego oceny należy poprzedzić przypomnieniem sekwencji zdarzeń (faktycznych i procesowych), które poprzedziły złożenie przez obrońcę skazanego przedmiotowego wniosku. Dopiero bowiem w ich świetle należy rozważać zasadność zawartych w nim twierdzeń i – w konsekwencji – trafność, czy jej brak - zaskarżonego postanowienia. Nie ulega zatem wątpliwości, że G. D. był obecny wraz ze swoim obrońcą radcą prawnym M. T. na rozprawie odwoławczej w dniu 23 listopada 2021 r. na której Sąd Okręgowy ogłosił wyrok, utrzymujący w mocy wyrok Sądu I instancji i został „pouczony o treści art. 457 § 2 k.p.k”. W dniu 1 grudnia 2021 r. do tego Sądu wpłynął wniosek obrońcy M. T. o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 23 listopada 2021 r. zapadłego w sprawie skazanego. W dniu 27 grudnia 2021 r. do Sądu Rejonowego w K. wpłynął wniosek radcy prawnego M. T. o wstrzymanie wykonania kary pozbawienia wolności wobec skazanego do czasu rozpoznania wniosku o odroczenie wykonania kary roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. W piśmie tym w nagłówku obrońca wskazał jako adres dla doręczeń
[Y.]
K., ul. F.
[X.]
, zaś w dalszej treści tego pisma podał, że G. D. jest reprezentowany przez obrońcę radcę prawnego M. T.  z Kancelarii Prawniczej  T. i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych ul. F.
[…]
,
[…]
K. (k.189). W dniu 4 stycznia 2022 r. Sąd Rejonowy wysłał na adres F.
[X.]
wezwanie dla radcy M. T. do usunięcia braków formalnych wniosku o odroczenie wykonania kary. Pismem z dnia 24 stycznia 2022 r. obrońca braki te uzupełnił, pismo to zawiera takie same wskazanie adresu dla doręczeń jak to poprzednie, przy czym w każdym następnym do obrońcy na ten adres wysyłanym ten adres dla doręczeń tak był wskazany (por.k.221,231,235,237,242,260,275,291).Równocześnie z dowodu w postaci elektronicznego pokwitowania odbioru przesyłki (k.297) wynika, że wysłano radcy prawnemu M. T., Kancelaria Adwokacka ul F.
[X.] [Y.]
K. odpis wyroku Sądu Okręgowego z uzasadnieniem, który to osobiście mu doręczono (po dwukrotnym jego awizowaniu) w dniu 4 stycznia 2022 ), co on potwierdził własnoręcznym, pełnym i czytelnym podpisem (k.297).Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że od tej daty rozpoczął swój bieg 30 - to dniowy termin do wniesienia kasacji od wspomnianego wyroku Sądu Okręgowego, któremu obrońca uchybił wnosząc kasację do Sądu Okręgowego nazwana skargą w dniu 8 lutego 2022 r. Dodać przy tym należy, iż także w tym piśmie procesowym jest wskazany jako adres do doręczeń: ul F.
[X.]
, a więc ten na który wysłano obrońcy odpis wyroku z uzasadnieniem i które mu (po dwukrotnym awizowaniu, co też znamienne) na ten adres doręczono. Nadto sam obrońca w pełnomocnictwie, od G. D., które przedłożył do akt sprawy jako adres do doręczeń wskazał ul. F.
[X.]
(k.146) (podobnie jak i w apelacji – k.163), a we wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wprost tego adresu do odbioru korespondencji nie odwołał, co więcej niewątpliwie w tym okresie nadal z niego korzystał.  Przy tak stwierdzonych okolicznościach brak jest więc racjonalnych i normatywnych. podstaw do podważania słuszności wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu stanowiska o tym, że uchybienie przez obrońcę zawitego terminu do złożenia kasacji nastąpiło z przyczyn od niego zależnych. Poza sporem jest wszak to, że doręczono mu odpis wyroku sądu odwoławczego z
uzasadnieniem w dniu 4 stycznia 2022 r. i była to czynność procesowo skuteczna, skoro sam ją potwierdził. Autor zażalenia w swoich rozważaniach nadto pomija dwie kwestie, które też nie są bez znaczenia dla oceny prezentowanego przez niego stanowiska. Po pierwsze to, że przepis art. 142 k.p.k. wprowadza domniemanie doręczenia pisma procesowego osobie w przypadku jej oświadczenia, że pismo to otrzymała. To oświadczenie osoby, dla której pismo było przeznaczone, jest równoznaczne z doręczeniem, mimo że nie zostały zachowane przepisy ustawy. Po drugie, uregulowanie zawarte w § 1 art. 126 k.p.k. wymaga istnienia przyczyn usprawiedliwiających dokonanie przez stronę czynności procesowej po upływie terminu. Do przyczyn tych przepis zalicza wystąpienie okoliczności „niezależnych” od strony, a więc takich, których strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie. Ocena, czy „niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych”, powinna opierać się na kryteriach obiektywnych. Dokonując jej w ten sposób nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż
in concreto
tak rzeczywiście było, Gdyby faktycznie niedochowanie przez niego terminu do złożenia kasacji (pomijając okoliczności przywołane wyżej) wynikało tylko z tego, że nie uznał on skuteczności doręczenia mu w dniu 4 stycznia 2022 r. odpisu wyroku sądu odwoławczego z uzasadnieniem, to przecież świadomy zaistnienia tych wszystkich zaszłości (w tym własnoręcznego potwierdzenia doręczenia mu tej przesyłki po jej wcześniejszym dwukrotnym awizowaniu), które wystąpiły, a także konsekwencji związanych z tym faktem doręczenia  dla określenia terminu w ciągu którego mógł on wnieść kasację, niezwłocznie zakwestionowałby w sądzie tą czynność doręczenia i możliwość traktowania tej daty w której nastąpiła, jako  początku
biegu  terminu do złożenia kasacji
.
Maj
ąc powyższe na uwadze Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, nie znajdując podstaw do jego zmiany
.
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI