Orzeczenie · 2026-03-12

IV KZ 1/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
kasacjaśmierć skazanegoprawo do obronykoszty postępowaniaSąd NajwyższySąd Apelacyjnybrak formalnypełnomocnictwo

Sąd Apelacyjny w Katowicach odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. C., ponieważ nie uzupełniono braków formalnych, takich jak opłata od kasacji i pełnomocnictwo, w wyznaczonym terminie. Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnictwo wygasło z dniem śmierci skazanego, która nastąpiła przed wniesieniem kasacji. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie obrońcy, uchylił zaskarżone postanowienie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było zastosowanie art. 529 k.p.k., który stanowi, że wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie jego śmierć. Sąd Najwyższy podkreślił, że śmierć skazanego nie wyklucza możliwości rozpoznania kasacji na jego korzyść, a w takiej sytuacji koszty postępowania kasacyjnego obciążają Skarb Państwa, a nie obrońcę. Sąd Najwyższy uznał również, że obrońca był nadal umocowany do działania w sprawie na podstawie udzielonego wcześniej pełnomocnictwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Rozpoznawanie kasacji na korzyść skazanego po jego śmierci, kwestia kosztów postępowania w takich przypadkach, zakres umocowania obrońcy po śmierci klienta.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania karnego i specyficznej sytuacji śmierci skazanego przed lub w trakcie postępowania kasacyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy śmierć skazanego przed wniesieniem kasacji wyklucza możliwość jej rozpoznania na jego korzyść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć skazanego nie stoi na przeszkodzie wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na jego korzyść.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 529 k.p.k., wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie jego śmierć. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie nawet jeśli śmierć nastąpiła przed wniesieniem kasacji.

Kto ponosi koszty postępowania kasacyjnego w przypadku śmierci skazanego, gdy kasacja jest rozpoznawana na jego korzyść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Koszty postępowania kasacyjnego obciążają Skarb Państwa.

Uzasadnienie

W przypadku rozpoznania kasacji na korzyść skazanego po jego śmierci, obowiązek uiszczenia opłaty od kasacji wygasa z chwilą śmierci zobowiązanego i nie należy do spadku. Koszty te obciążają Skarb Państwa.

Czy pełnomocnictwo obrońcy wygasa z chwilą śmierci klienta w postępowaniu karnym, gdy kasacja jest wnoszona na jego korzyść?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone do reprezentowania w całej sprawie, obejmuje także czynności po prawomocnym zakończeniu postępowania, a śmierć klienta nie powoduje jego wygaśnięcia w kontekście kasacji na jego korzyść.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że błędne jest stosowanie przepisów k.p.c. o wygaśnięciu pełnomocnictwa po śmierci strony, gdy przepisy k.p.k. (art. 529 k.p.k.) dopuszczają rozpoznanie kasacji na korzyść skazanego po jego śmierci. Obrońca był nadal umocowany do działania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
skazany M. C. (poprzez obrońcę)

Strony

NazwaTypRola
M. C.osoba_fizycznaskazany
M. P.osoba_fizycznaobrońca

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 120 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi, że wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie jego śmierć, wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 42 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 84 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 84 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.c. art. 96

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 922 § 2

Kodeks cywilny

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 25 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 120 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć skazanego nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu kasacji na jego korzyść (art. 529 k.p.k.). • Koszty postępowania kasacyjnego po śmierci skazanego obciążają Skarb Państwa. • Pełnomocnictwo obrońcy nie wygasło z dniem śmierci skazanego w kontekście kasacji na jego korzyść. • Błędne było stosowanie przepisów k.p.c. zamiast k.p.k. w kwestii wygaśnięcia pełnomocnictwa.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo obrońcy wygasło z dniem śmierci skazanego. • Brak uzupełnienia braków formalnych (opłata, pełnomocnictwo) skutkuje odmową przyjęcia kasacji. • Konieczność uiszczenia opłaty od kasacji przez obrońcę.

Godne uwagi sformułowania

wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie [...] jego śmierć • koszty procesu należą do obowiązków zmarłego ściśle związanych z jego osobą i jako takie nie należą do spadku • nie można domagać się wniesienia tej opłaty od obrońcy, skoro przepis stanowi wyraźnie, iż to „strona dołącza dowód uiszczenia opłaty sądowej” • przepis ten stałby się normą połowicznie pustą

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Rozpoznawanie kasacji na korzyść skazanego po jego śmierci, kwestia kosztów postępowania w takich przypadkach, zakres umocowania obrońcy po śmierci klienta."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania karnego i specyficznej sytuacji śmierci skazanego przed lub w trakcie postępowania kasacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym, która ma istotne znaczenie praktyczne dla obrońców i ich klientów, a także wyjaśnia zasady dotyczące kosztów postępowania po śmierci strony.

Czy śmierć skazanego zamyka drogę do kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst