IV KZ 1/15

Sąd Najwyższy2015-02-11
SAOSKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaobrońca z urzęduzażalenieSąd Najwyższypostępowanie karneskarżącyKodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na zarządzenie odmawiające wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, uznając brak możliwości zaskarżenia takiej decyzji po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

M. W. wniósł o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, powołując się na fałszywe zeznania biegłego i policjanta. Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówił wyznaczenia obrońcy, uznając, że trzeci wniosek w tej sprawie nie jest uzasadniony. M. W. złożył zażalenie, argumentując potrzebę wyznaczenia obrońcy z powodu nowych dowodów. Sąd Najwyższy pozostawił jednak zażalenie bez rozpoznania, wskazując, że wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, a odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu w tym trybie nie podlega zaskarżeniu po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

Sprawa dotyczyła wniosku M. W. o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego. Jako podstawę wznowienia wskazał złożenie fałszywej opinii przez biegłego oraz fałszywe zeznania policjanta, w sprawach których prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania z powodu przedawnienia. Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówił wyznaczenia obrońcy z urzędu, powołując się na wcześniejsze postanowienia sądu i stwierdzając, że pobyt wnioskodawcy w ośrodku psychiatrycznym nie jest wystarczającą przesłanką do ponownego wyznaczenia obrońcy. M. W. złożył zażalenie, podnosząc, że ujawniły się nowe dowody. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, postanowił je pozostawić bez rozpoznania. Uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 545 § 1 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Sąd wskazał również, że orzecznictwo, w tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. (sygn. akt K 30/11), nie zmienia faktu, że odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym, po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, nie podlega zaskarżeniu. Sąd Najwyższy powołał się na własne wcześniejsze postanowienia w podobnych sprawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie jest dopuszczalne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu w tym trybie, po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, nie podlega zaskarżeniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie zażalenia bez rozpoznania

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznawnioskodawca
Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnegoinstytucjaorgan wydający zarządzenie

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania dla swojej prawnej skuteczności musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości zaskarżenia zarządzenia o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

Odrzucone argumenty

Zażalenie na zarządzenie o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu jest zasadne z uwagi na nowe dowody.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wznowienie postępowania, dla swojej prawnej skuteczności musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego niemożność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia adwokata w postępowaniu wznowieniowym nie wynika z braku stosownego zapisu w treści art. 81 § 1 k.p.k., ale lokuje się w obszarze postępowania toczącego się po uprawomocnieniu wyroku wydanego w postępowaniu karnym.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności zaskarżenia zarządzeń o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego i odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację przepisów dotyczących zaskarżalności zarządzeń w postępowaniu karnym i kwestii obrony z urzędu.

Kiedy nie można zaskarżyć odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 1/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie M. W. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 lutego 2015 r., kwestii dopuszczalności zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2014 r., o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2009 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 marca 2009 r., p o s t a n o w i ł pozostawić zażalenie bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 19 stycznia 2014 r. M. W. wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania karnego, zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 marca 2009 r. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, że wznowienie postępowania jest konieczne z uwagi na złożenie fałszywej opinii przez biegłego R. P. i złożenie fałszywych zeznań przez policjanta S. K. Podniósł, że w obu tych sprawach prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania z uwagi na przedawnienie karalności czynu. 2 Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2014 r., Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego, na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k., przedmiotowego wniosku nie uwzględnił. W uzasadnieniu zarządzenia stwierdził, iż wobec treści dwóch wcześniejszych rozstrzygnięć Sądu Apelacyjnego w przedmiocie wniosków o wznowienie postępowania, złożonych przez obrońcę z urzędu wyznaczonego M. W., sam fakt przebywania wnioskodawcy w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w B., nie jest wystarczającą przesłanką by uznać, że w niniejszym przypadku należy po raz trzeci wyznaczyć mu obrońcę z urzędu do postępowania wznowieniowego. W zażaleniu na to zarządzenie skarżący M. W. podniósł, że z uwagi na nowe dowody, które ujawniły się w chwili obecnej (bez bliższego skonkretyzowania o jakie dowody chodzi), wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania jest zasadny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie może zostać merytorycznie rozpoznane. Stosownie do treści przepisu art. 545 § 1 k.p.k. wniosek o wznowienie postępowania, dla swojej prawnej skuteczności musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt K 30/11 (Dz. U. z dnia 29 października 2013 r., poz. 1262), w orzecznictwie przyjmowano, że odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu nie podlega zaskarżeniu. Wspomnianym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k., jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 i z art. 78 Konstytucji RP. Analiza treści wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego pozwala jednakże na stwierdzenie, że niemożność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia adwokata w postępowaniu wznowieniowym nie wynika z braku stosownego zapisu w treści art. 81 § 1 k.p.k., ale lokuje się w obszarze postępowania toczącego się po uprawomocnieniu wyroku wydanego w postępowaniu karnym. Tym samym brak jest normatywnych racji dla przyjęcia zaskarżalności tego rodzaju decyzji, po tym jak zapadło już prawomocne orzeczenie rozstrzygające o odpowiedzialności karnej 3 za przestępstwo (tak: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 grudnia 2014 r., III KZ 93/14, niepubl., z dnia 14 listopada 2014 r., III KZ 86/14, nie publ., z dnia 10 czerwca 2014 r., III KZ 27/14, nie publ.). Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie zostało już wydane zarządzenie o przyjęciu złożonego przez M. W. zażalenia, należało postanowić jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI