IV KZ 1/15

Sąd Najwyższy2015-02-11
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaobrońca z urzęduzażalenieSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoTrybunał Konstytucyjnydopuszczalnośćskarżący

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania zażalenie na zarządzenie odmawiające wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania, uznając brak możliwości merytorycznego rozpoznania sprawy.

M. W. wniósł o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowe dowody. Przewodniczący Sądu Apelacyjnego odmówił, wskazując na wcześniejsze odmowy i brak wystarczających przesłanek. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.k. i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, uznał, że zażalenie nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego, a odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu w tym kontekście nie jest zaskarżalna.

Sprawa dotyczyła wniosku M. W. o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania karnego. Wnioskodawca wskazywał na nowe dowody, w tym fałszywą opinię biegłego i fałszywe zeznania policjanta, w sprawach których prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania z powodu przedawnienia. Przewodniczący Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego odmówił wyznaczenia obrońcy, powołując się na treść wcześniejszych rozstrzygnięć i brak podstaw do ponownego wyznaczenia obrońcy z urzędu. M. W. złożył zażalenie na to zarządzenie. Sąd Najwyższy, rozpoznając kwestię dopuszczalności zażalenia, stwierdził, że nie może ono zostać merytorycznie rozpoznane. Zgodnie z art. 545 § 1 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Analiza orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 30/11) wykazała, że niemożność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia adwokata w postępowaniu wznowieniowym nie wynika z braku zapisu w art. 81 § 1 k.p.k., lecz z faktu, że postępowanie to toczy się po uprawomocnieniu wyroku. W związku z tym, brak jest normatywnych podstaw do przyjęcia zaskarżalności takiej decyzji po prawomocnym rozstrzygnięciu o odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy, mając na uwadze, że zarządzenie o przyjęciu zażalenia zostało już wydane, postanowił pozostawić je bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym, po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, nie podlega zaskarżeniu, nawet w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić zażalenie bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania dla swojej prawnej skuteczności musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu, ale w kontekście sprawy nie podlega sądowej kontroli w postępowaniu wznowieniowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym po prawomocnym wyroku nie podlega zaskarżeniu.

Odrzucone argumenty

Zażalenie skarżącego M. W. podnoszące nowe dowody i zasadność wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie nie może zostać merytorycznie rozpoznane wniosek o wznowienie postępowania, dla swojej prawnej skuteczności musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego niemożność zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia adwokata w postępowaniu wznowieniowym nie wynika z braku stosownego zapisu w treści art. 81 § 1 k.p.k., ale lokuje się w obszarze postępowania toczącego się po uprawomocnieniu wyroku wydanego w postępowaniu karnym.

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność zaskarżenia odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony w postępowaniu karnym, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KZ 1/15
POSTANOWIENIE
Dnia 11 lutego 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie
M. W.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 11 lutego 2015 r.,
‎
kwestii dopuszczalności zażalenia
‎
na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 27 listopada 2014 r.,
o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 28 kwietnia 2009 r.,
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 marca 2009 r.,
p o s t a n o w i ł
pozostawić zażalenie bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 19 stycznia 2014 r. M. W. wniósł o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania karnego, zakończonego postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 marca 2009 r. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazał, że wznowienie postępowania jest konieczne z uwagi na złożenie fałszywej opinii przez biegłego R. P. i złożenie fałszywych zeznań przez policjanta S. K. Podniósł, że w obu tych sprawach prokuratura odmówiła wszczęcia postępowania z uwagi na przedawnienie karalności czynu.
Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2014 r., Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego, na podstawie art. 78 § 1 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k., przedmiotowego wniosku nie uwzględnił. W uzasadnieniu zarządzenia stwierdził, iż wobec treści dwóch wcześniejszych rozstrzygnięć Sądu Apelacyjnego w przedmiocie wniosków o wznowienie postępowania, złożonych przez obrońcę z urzędu wyznaczonego M. W., sam fakt przebywania wnioskodawcy w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w B., nie jest wystarczającą przesłanką by uznać, że w niniejszym przypadku należy po raz trzeci wyznaczyć mu obrońcę z urzędu do postępowania wznowieniowego.
W zażaleniu na to zarządzenie skarżący M. W. podniósł, że z uwagi na nowe dowody, które ujawniły się w chwili obecnej (bez bliższego skonkretyzowania o jakie dowody chodzi), wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania jest zasadny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie może zostać merytorycznie rozpoznane.
Stosownie do treści przepisu art. 545 § 1 k.p.k. w
niosek o wznowienie postępowania, dla swojej prawnej skuteczności musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.
Do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt K 30/11 (Dz. U. z dnia 29 października 2013 r., poz. 1262), w orzecznictwie przyjmowano, że odmowa ustanowienia obrońcy z urzędu nie podlega zaskarżeniu. Wspomnianym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 81 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 k.p.k., jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 i z art. 78 Konstytucji RP.
Analiza treści wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego pozwala jednakże na stwierdzenie, że niemożność
zaskarżenia decyzji o odmowie wyznaczenia adwokata w postępowaniu wznowieniowym nie wynika z braku stosownego zapisu w treści art. 81 § 1 k.p.k., ale lokuje się w obszarze postępowania toczącego się po uprawomocnieniu wyroku wydanego w postępowaniu karnym. Tym samym brak jest normatywnych racji dla przyjęcia zaskarżalności tego rodzaju decyzji, po tym jak zapadło już prawomocne orzeczenie rozstrzygające o odpowiedzialności karnej za przestępstwo (tak: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 grudnia 2014 r., III KZ 93/14, niepubl., z dnia 14 listopada 2014 r., III KZ 86/14, nie publ., z dnia 10 czerwca 2014 r., III KZ 27/14, nie publ.).
Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie zostało już wydane zarządzenie o przyjęciu złożonego przez M. W. zażalenia, należało postanowić jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI