IV KS 60/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego R.K. na wyrok Sądu Okręgowego w K., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w K. uniewinniający oskarżonego od zarzutów popełnienia przestępstw z art. 228 § 4 k.k. i art. 231 § 2 k.k. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga obrońcy opierała się na trzech zarzutach: 1) naruszenie Konstytucji RP i EKPC przez udział w składzie sądu sędziego delegowanego, który nie korzystał z przymiotu sędziego niezależnego, w nawiązaniu do wyroku TSUE; 2) naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie było konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego; 3) naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku, podczas gdy należało go utrzymać w mocy, gdyż czyny nie mogły prima facie stanowić przestępstwa. Sąd Najwyższy oddalił skargę. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok TSUE nie ma retroaktywnego skutku w polskim porządku prawnym w odniesieniu do orzeczeń zapadłych przed jego wydaniem, a skarga nie wykazała konkretnych wadliwości sędziego delegowanego. Drugi zarzut uznano za nietrafny, ponieważ Sąd Okręgowy uchylił wyrok nie z powodu konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu dowodowego, ale z powodu stwierdzenia niesłuszności wyroku uniewinniającego i niemożności skazania oskarżonego przez sąd odwoławczy z uwagi na zakaz reformationis in peius. Trzeci zarzut uznano za niedopuszczalny, gdyż Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie jest uprawniony do oceny merytorycznej zasadności oskarżenia czy sposobu rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących sędziów delegowanych w kontekście prawa UE i polskiego prawa procesowego karnego, a także zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TSUE i jego zastosowaniem w polskim systemie prawnym, a także specyfiki postępowania skargowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy udział sędziego delegowanego, którego delegacja może być odwołana w każdej chwili przez Ministra Sprawiedliwości, narusza wymóg niezależności sądu wynikający z prawa krajowego, Konstytucji RP i prawa UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli skarga nie wykazuje konkretnych wadliwości sędziego i nie można zastosować retroaktywnego skutku wyroku TSUE do orzeczeń zapadłych przed jego wydaniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok TSUE dotyczący sędziów delegowanych nie ma retroaktywnego skutku w polskim porządku prawnym w odniesieniu do orzeczeń zapadłych przed jego wydaniem. Ponadto, skarga obrońcy nie wykazała konkretnych okoliczności wskazujących na brak niezależności lub bezstronności sędziego delegowanego.
Czy sąd odwoławczy, stwierdzając niesłuszność wyroku uniewinniającego i niemożność skazania oskarżonego z uwagi na zakaz reformationis in peius, prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, było to konieczne do prawidłowego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok uniewinniający, ponieważ doszedł do przekonania, że oskarżony powinien zostać skazany. Niemożność skazania przez sąd odwoławczy z powodu zakazu reformationis in peius nie wyklucza uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym może oceniać merytoryczną zasadność oskarżenia lub sposób rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kontroli odwoławczej ani merytorycznej zasadności oskarżenia.
Uzasadnienie
Postępowanie skargowe ma na celu jedynie stwierdzenie, czy sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w przepisach k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było konieczne. Ocena merytoryczna należy do sądów niższych instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 231 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 228 § § 4
Kodeks karny
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § § 1 i 3
Kodeks postępowania karnego
Konst. RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
u.o. Policji art. 58 § ust. 1
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 27 § ust. 1
Ustawa o Policji
Zarządzenie Komendanta Głównego Policji nr pf-634
Zarządzenie Komendanta Głównego Policji nr pf-(...)
Zarządzenie Komendanta Głównego Policji nr pf-(...)
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 77 § § 1 pkt 1 i § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak retroaktywnego skutku wyroku TSUE w polskim porządku prawnym w odniesieniu do orzeczeń zapadłych przed jego wydaniem. • Skarga nie wykazała konkretnych wadliwości sędziego delegowanego. • Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok uniewinniający z powodu stwierdzenia niesłuszności i niemożności skazania przez sąd odwoławczy z uwagi na zakaz reformationis in peius. • Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie jest uprawniony do oceny merytorycznej zasadności oskarżenia ani sposobu rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe obsadzenie sądu ze względu na udział sędziego delegowanego, który nie korzystał z przymiotu sędziego niezależnego. • Naruszenie przepisów postępowania karnego poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy nie było konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego. • Naruszenie przepisów postępowania karnego poprzez uchylenie wyroku, gdy należało go utrzymać w mocy.
Godne uwagi sformułowania
nie oznacza to jednak, że w realiach rozpoznawanej sprawy rzeczywiście zaistniała podnoszona w skardze bezwzględna przyczyna uchylenia wyroku • przyjmuje się, jako zasadę, że wyroki prejudycjalne Trybunału wywołują skutek ex tunc, co nie oznacza, że nie mogą istnieć ograniczenia zasady retroaktywności • prawo Unii Europejskiej nie zobowiązuje sądu danego Państwa członkowskiego do zaprzestania stosowania krajowych zasad proceduralnych, nadających powagę rzeczy osądzonej danemu orzeczeniu • w rozważanej sprawie skarga nie dotyczy orzeczenia, które nabrało mocy ostatecznej, jednak z podobnych względów, jak w wypadku powagi rzeczy osądzonej, trudno zaakceptować retroaktywność wyroku TSUE • przyjęcie retroaktywnego skutku wyroku TSUE, wobec powszechnego charakteru instytucji delegowania sędziego i olbrzymiej liczby orzeczeń wydanych z udziałem sędziów delegowanych, spowodowałoby zagrożenie dla pewności prawa i dezorganizację wymiaru sprawiedliwości • w realiach polskiego porządku prawnego, winien odnosić się do orzeczeń zapadłych po dacie jego wydania • skarżący wywodzi zaistnienie bezwzględnej przyczyny uchylenia wyroku wyłącznie z faktu zasiadania w składzie orzekającym przez sędziego delegowanego • nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości • wydanie innej treści wyroku przez Sąd Odwoławczy jest niedopuszczalne z uwagi na treść art. 454 § 1 k.p.k. • Sąd Najwyższy z uwagi na prawne uwarunkowania skargi z rozdziału 55a k.p.k. […]
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sędziów delegowanych w kontekście prawa UE i polskiego prawa procesowego karnego, a także zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyrokiem TSUE i jego zastosowaniem w polskim systemie prawnym, a także specyfiki postępowania skargowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia niezależności sądownictwa i roli sędziów delegowanych w kontekście orzecznictwa TSUE, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.
“Czy sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości może orzekać? Sąd Najwyższy rozstrzyga w świetle wyroku TSUE.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.