IV KS 31/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę wniesioną przez obrońcę P.P. na wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim uniewinniający oskarżonych P.P. i A.B. od zarzucanych im czynów i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga jest zasadna i uchylił wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Głównym zarzutem było naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 437 § 2 k.p.k. w związku z art. 454 § 1 k.p.k., polegające na uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji bez należytego wykazania przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy musi wykazać, iż gdyby nie stwierdzone uchybienie, to zapadłby wyrok skazujący, a jego wydanie nie jest dopuszczalne w instancji odwoławczej. W tej sprawie Sąd Okręgowy ograniczył się do stwierdzenia, że wystąpiły okoliczności opisane w art. 454 § 1 k.p.k., nie przeprowadzając jednak analizy, czy dowody z kontroli operacyjnej mogły być wykorzystane w sprawie i czy dostarczają podstaw do skazania. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzygnięcie kasatoryjne było przedwczesne. Sąd Najwyższy zarządził również zwrot opłaty od skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Wysokainterpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyroków kasatoryjnych w postępowaniu karnym, w szczególności art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k., a także kwestii wykorzystania dowodów z kontroli operacyjnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy uchylił wyrok uniewinniający, powołując się na regułę ne peius, ale nie wykazał wystarczająco przesłanek do takiego rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., uchylając wyrok sądu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, bez należytego wykazania przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie wykazał wystarczających podstaw do zastosowania reguły ne peius i nie zbadał, czy dowody z kontroli operacyjnej mogły być wykorzystane w sprawie, co czyni rozstrzygnięcie kasatoryjne przedwczesnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sąd odwoławczy musi wykazać, iż gdyby nie stwierdzone uchybienie, to zapadłby wyrok skazujący, a jego wydanie nie jest dopuszczalne w instancji odwoławczej. W tej sprawie sąd okręgowy ograniczył się do stwierdzenia wystąpienia okoliczności opisanych w art. 454 § 1 k.p.k., nie przeprowadzając analizy możliwości wykorzystania dowodów z kontroli operacyjnej.
Czy materiały uzyskane w ramach kontroli operacyjnej, na którą sąd wyraził zgodę w oparciu o konkretną ustawę, mogą być wykorzystane w sprawie dotyczącej przestępstwa, które nie znajduje się w katalogu przestępstw tej ustawy, ale sąd mógłby wyrazić zgodę na kontrolę operacyjną w tej sprawie?
Odpowiedź sądu
Tak, uzyskane zgodnie z przepisami materiały z kontroli operacyjnej mogą być wykorzystane po podjęciu decyzji przez właściwego prokuratora w sprawie każdego przestępstwa, co do którego sąd może wyrazić zgodę na kontrolę operacyjną, nie tylko przestępstwa znajdującego się w katalogu przestępstw danej ustawy, w oparciu o którą sąd wydał zgodę na zarządzenie kontroli operacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy przyjął interpretację art. 168b k.p.k., zgodnie z którą materiały z kontroli operacyjnej mogą być wykorzystane w każdej sprawie, w której sąd mógłby wyrazić zgodę na kontrolę operacyjną, a nie tylko w sprawach wymienionych w ustawie, na podstawie której wydano zgodę. Sąd Najwyższy nie zakwestionował tej interpretacji, ale uznał, że sąd okręgowy nie wykazał, jak ta interpretacja przekłada się na możliwość skazania oskarżonych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 271 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 18 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 286 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać je sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w ściśle określonych przypadkach (bezwzględne przyczyny odwoławcze, konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, naruszenie reguły ne peius).
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius - sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, jeśli sąd pierwszej instancji go uniewinnił, chyba że zachodzą określone wyjątki. W przypadku uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy musi wykazać, że gdyby nie stwierdzone uchybienie, to mógłby zapaść wyrok skazujący.
k.p.k. art. 539a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia skargi na wyrok kasatoryjny sądu odwoławczego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 168b
Kodeks postępowania karnego
Sąd Okręgowy zinterpretował przepis w sposób rozszerzający, dopuszczając wykorzystanie materiałów z kontroli operacyjnej w sprawach, które nie są bezpośrednio wymienione w ustawie, na podstawie której wydano zgodę na kontrolę.
k.p.k. art. 435
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539f
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zwrotu opłaty od skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy nie wykazał, że gdyby nie stwierdzone uchybienie, to mógłby zapaść wyrok skazujący. • Sąd Okręgowy nie zbadał, czy dowody z kontroli operacyjnej mogły być wykorzystane w sprawie. • Rozstrzygnięcie kasatoryjne było przedwczesne z powodu braku analizy wpływu interpretacji art. 168b k.p.k. na możliwość skazania.
Godne uwagi sformułowania
możliwość uchylenia wyroku uniewinniającego (…) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania związana z regułą ne peius (...) zachodzi dopiero wtedy, gdy sąd odwoławczy (...) stwierdza, że zachodzą podstawy do wydania wyroku skazującego czemu stoi na przeszkodzie zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. • Sąd Okręgowy zatrzymał się niejako w połowie drogi. • Sąd I instancji nie dokonywał oceny żadnego „materiału dowodowego”.
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Puszkarski
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja i stosowanie przepisów dotyczących wyroków kasatoryjnych w postępowaniu karnym, w szczególności art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k., a także kwestii wykorzystania dowodów z kontroli operacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy uchylił wyrok uniewinniający, powołując się na regułę ne peius, ale nie wykazał wystarczająco przesłanek do takiego rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym ograniczeń sądu odwoławczego w uchylaniu wyroków uniewinniających i wykorzystania dowodów z kontroli operacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie może uchylić wyroku uniewinniającego 'na ślepo'. Kluczowe znaczenie ma wykazanie przesłanek.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.