IV KS 3/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę prokuratora na wyrok sądu odwoławczego, który uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy błędnie zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uznając konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że celem wprowadzenia skargi na wyrok sądu odwoławczego jest usprawnienie postępowania i ograniczenie pochopnego wydawania wyroków kasatoryjnych. W przypadku zaskarżenia orzeczenia wydanego w trybie konsensualnym (art. 335 § 2 k.p.k.), sąd odwoławczy, stwierdzając uchybienie, może dokonać zmiany wyroku na zasadach ogólnych, bez konieczności ponownego przeprowadzenia całego postępowania. Dotyczy to sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy prawa materialnego, jak w tym przypadku art. 37b k.k. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uwzględnienia przedstawionych argumentów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących skargi na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a k.p.k.) oraz możliwości reformatoryjnej zmiany wyroku przez sąd odwoławczy w sprawach prowadzonych w trybie konsensualnym (art. 335 k.p.k.).
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą na wyrok sądu odwoławczego i trybem konsensualnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy, stwierdzając uchybienie w wyroku sądu pierwszej instancji wydanym w trybie konsensualnym, ma obowiązek uchylić ten wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, czy też może dokonać reformatoryjnej zmiany wyroku na zasadach ogólnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd odwoławczy nie ma obowiązku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdzi uchybienie w wyroku sądu pierwszej instancji wydanym w trybie konsensualnym. Może dokonać reformatoryjnej zmiany wyroku na zasadach ogólnych, o ile nie narusza to zakazu reformationis in peius.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że celem skargi na wyrok sądu odwoławczego jest kontrola nad zasadnością orzekania kasatoryjnego. W przypadku zaskarżenia orzeczenia wydanego w trybie konsensualnym, sąd odwoławczy, stwierdzając uchybienie, może zmienić zaskarżone orzeczenie na zasadach ogólnych, bez konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego. Dotyczy to sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji błędnie zastosował przepisy prawa materialnego.
Czy naruszenie przepisu art. 37b k.k. przez sąd pierwszej instancji przy orzekaniu kary w trybie art. 335 § 2 k.p.k. uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisu art. 37b k.k. przez sąd pierwszej instancji przy orzekaniu kary w trybie art. 335 § 2 k.p.k. nie uzasadnia automatycznie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy może dokonać reformatoryjnej zmiany wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchybienie polegające na błędnym zastosowaniu art. 37b k.k. przez sąd pierwszej instancji przy orzekaniu w trybie konsensualnym nie wymagało uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy mógł dokonać korekty kary na zasadach ogólnych, respektując zakaz reformationis in peius.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Olsztynie | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (27)
Główne
u.p.n. art. 58 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
u.p.n. art. 59 § 1
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 37b
Kodeks karny
Sąd pierwszej instancji zastosował karę pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, co było niezgodne z limitem 3 miesięcy pozbawienia wolności przewidzianym w art. 37b k.k. dla występków zagrożonych karą pozbawienia wolności.
u.p.n. art. 62 § 3
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.p.k. art. 539a § 3
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub art. 439 § 1 k.p.k.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki obligujące sąd odwoławczy do wydania wyroku kasatoryjnego i przekazania sprawy do rozpoznania sądowi pierwszej instancji (bezwzględne przyczyny odwoławcze, konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego, zasada ne peius).
k.p.k. art. 437 § 2 zd. drugie
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki obligujące sąd odwoławczy do wydania wyroku kasatoryjnego i przekazania sprawy do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
k.p.k. art. 335 § 2
Kodeks postępowania karnego
Tryb wydania wyroku skazującego i orzeczenia uzgodnionych kar lub innych środków na posiedzeniu.
Pomocnicze
k.k. art. 57b
Kodeks karny
Sąd odwoławczy błędnie uznał, że niemożliwe było zastosowanie art. 37b k.k. w związku z art. 57b k.k.
k.k. art. 34 § 1 i § 1a pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 35 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 1 i § 3
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1 i § 5
Kodeks karny
u.p.n. art. 70 § 2
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.k. art. 44 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 45 § 1
Kodeks karny
u.p.n. art. 70 § 4a
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii
k.p.k. art. 539e § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 343 § 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438 § 1-2
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 37b § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 335 § 2 zd. pierwsze
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy błędnie przyjął konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. • W przypadku zaskarżenia orzeczenia wydanego w trybie konsensualnym, sąd odwoławczy może dokonać zmiany wyroku na zasadach ogólnych, bez konieczności ponownego przeprowadzenia całego postępowania. • Naruszenie art. 37b k.k. przez sąd pierwszej instancji nie wymagało uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
usprawnienie postępowania przez wprowadzenie kontroli nad zasadnością orzekania kasatoryjnego • ograniczenie zbyt pochopnego wydawania przez sądy odwoławcze rozstrzygnięć o charakterze kasatoryjnym • nie powinno się nadawać charakteru czysto formalnego • nie może zostać uznane za skutkujące koniecznością wydania orzeczenia kasatoryjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania • skorygowanie wadliwego rozstrzygnięcia odnośnie kary wymierzonej oskarżonemu M. G. za czyn zakwalifikowany z art. 58 ust. 1 w zb. z art. 59 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wcale nie wymaga w niniejszym układzie procesowym przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości • dopuszczalne było wyeliminowanie dostrzeżonego naruszenia prawa, przez wydanie orzeczenia reformatoryjnego odnośnie kary wymierzonej oskarżonemu M. G. • zakaz reformationis in peius (zakaz ten — jak słusznie przecież zuważa sąd ad quem — 'został ukształtowany jako instytucja o charakterze bezwzględnym. Oznacza to, że działa on niezależnie, niekiedy nawet wbrew wszystkim innym zasadom prawa karnego, zwłaszcza regule trafnej represji karnej oraz prawdzie materialnej').
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący
Antoni Bojańczyk
sprawozdawca
Stanisław Stankiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a k.p.k.) oraz możliwości reformatoryjnej zmiany wyroku przez sąd odwoławczy w sprawach prowadzonych w trybie konsensualnym (art. 335 k.p.k.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą na wyrok sądu odwoławczego i trybem konsensualnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w polskim prawie karnym, a mianowicie zakresu kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy nad orzeczeniami sądów odwoławczych oraz możliwości reformatoryjnej zmiany wyroku. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Sąd odwoławczy nie zawsze musi uchylać wyrok – kiedy możliwa jest zmiana orzeczenia?”
Sektor
prawo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.