Orzeczenie · 2026-07-01

IV KS 26/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-01
SNKarneprzestępstwa gospodarczeWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd NajwyższySąd ApelacyjnySąd Okręgowyne peiusnienależyta obsada sąduKRSfaktury VATpranie pieniędzy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego T.Ż. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Sosnowcu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga opierała się na zarzutach naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. (uchylenie wyroku mimo braku podstaw) oraz art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu z uwagi na sposób powołania sędziego). Sąd Najwyższy oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślono, że podstawą skargi kasacyjnej w tym trybie są wyłącznie naruszenia określone w art. 437 k.p.k. lub bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował regułę ne peius, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ materiał dowodowy wskazywał na możliwość skazania, czemu stał na przeszkodzie zakaz reformationis in peius. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzut nienależytej obsady sądu, wskazując, że sposób powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie są wiążące.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, w szczególności stosowania reguły ne peius oraz kwalifikacji nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji) i kwestii proceduralnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy nie usunięto uchybień przemawiających za uznaniem winy, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował regułę ne peius, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji z uwagi na uchybienia w ocenie dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, podstawą są wyłącznie naruszenia art. 437 k.p.k. lub bezwzględne przyczyny odwoławcze z art. 439 k.p.k. Sąd Apelacyjny wykazał uchybienia w ocenie dowodów, które uniemożliwiły skazanie w instancji odwoławczej z uwagi na zakaz reformationis in peius.

Czy nienależyta obsada sądu z uwagi na sposób powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej po zmianach z 2017 r. stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sposób powołania sędziego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależyta obsada sądu dotyczy wyłącznie składu odbiegającego liczbowo lub strukturalnie od przewidzianego. Kwestie związane z powołaniem sędziego na wniosek KRS po zmianach z 2017 r. nie mieszczą się w tym katalogu, a orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego potwierdzają zgodność z prawem takiego powołania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w reprezentacji Sądu Najwyższego)

Strony

NazwaTypRola
T.Ż.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k.

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd odwoławczy uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, jeżeli nie stwierdził podstaw do wydania wyroku zmieniającego lub reformatoryjnego, a konieczne jest przeprowadzenie w całości przewodu sądowego.

k.p.k. art. 454 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zakaz reformationis in peius – sąd odwoławczy nie może orzec na niekorzyść oskarżonego, chyba że wniesiono środek odwoławczy na jego korzyść.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Katalog bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które zawsze skutkują uchyleniem orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 2 - nienależyta obsada sądu.

k.k. art. 258 § 1

Kodeks karny

Udział w zorganizowanej grupie przestępczej.

k.k.s. art. 62 § 2a

Kodeks karny skarbowy

Przestępstwo skarbowe.

k.k. art. 271a § 1

Kodeks karny

Poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej.

k.k. art. 299 § 1

Kodeks karny

Pranie pieniędzy.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania skargowego.

k.p.k. art. 634

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował regułę ne peius, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na uchybienia w ocenie dowodów. • Sposób powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej po zmianach z 2017 r. nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. • Naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu (sędzia powołany po zmianach w KRS).

Godne uwagi sformułowania

podstawą do wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania jest wyłącznie naruszenie przepisu określonego w art. 437 k.p.k. albo wystąpienie uchybienia wymienionego enumeratywnie w treści art. 439 § 1 k.p.k. • sąd odwoławczy nie dopuścił się naruszeń, o których mowa w art. 539a § 3 k.p.k., a przede wszystkim obrazy art. 437 § 2 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • z uwagi na ograniczenie płynące z treści art. 454 § 1 k.p.k., sąd ten nie mógł skazać oskarżonego w instancji odwoławczej. • nie zaistniała także bezwzględna przyczyna odwoławcza w postaci nienależytej obsady sądu. • sposób powołania sędziego na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. [...] nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Anna Dziergawka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skargi kasacyjnej na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, w szczególności stosowania reguły ne peius oraz kwalifikacji nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji) i kwestii proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie porusza gorący temat nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS, jednocześnie wyjaśniając istotne kwestie proceduralne w postępowaniu karnym, co jest interesujące dla prawników i osób śledzących wymiar sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy sędzia powołany po zmianach w KRS to nienależyta obsada sądu?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst