IV KS 23/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy oskarżonego na wyrok sądu okręgowego uchylający wyrok uniewinniający, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 k.p.k.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego A. M. S. na wyrok Sądu Okręgowego w O., który uchylił wyrok uniewinniający wydany przez Sąd Rejonowy w G. w sprawie o czyn z art. 197 § 1 k.k. Obrońca zarzucił sądowi odwoławczemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie było takiej potrzeby. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy, w szczególności art. 454 k.p.k., a uchylenie wyroku uniewinniającego było uzasadnione analizą dowodów i wiekiem pokrzywdzonej.
Sprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego A. M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w O., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w G. uniewinniający oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 197 § 1 k.k. (obcowanie płciowe z osobą poniżej 15 lat, poprzez podstęp i upojenie alkoholowe). Sąd Rejonowy uniewinnił oskarżonego, jednak prokurator wniósł apelację, zarzucając obrazę przepisów postępowania i błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego złożył skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę na posiedzeniu w trybie art. 539e k.p.k., oddalił ją jako niezasadną. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zinterpretował uzasadnienie wyroku pierwszej instancji i uznał zarzuty apelacji prokuratora za zasadne. Podkreślono, że sąd odwoławczy nie podzielił stanowiska sądu pierwszej instancji co do świadomej zgody pokrzywdzonej na obcowanie płciowe, biorąc pod uwagę jej wiek, rozwój emocjonalny, brak doświadczenia oraz stan upojenia alkoholowego. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było konsekwencją zastosowania art. 454 k.p.k., który zakazuje sądowi odwoławczemu skazania oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji, a nie potrzebą przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, jak sugerował obrońca. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie naruszył art. 437 § 2 k.p.k. Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione zastosowaniem art. 454 k.p.k. w związku z zasadnością zarzutów apelacji prokuratora.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił dowody i uznał zarzuty apelacji prokuratora za zasadne, co uzasadniało uchylenie wyroku uniewinniającego. Powodem uchylenia nie była potrzeba przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, lecz konieczność zastosowania art. 454 k.p.k. wobec braku możliwości skazania przez sąd odwoławczy oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
prokurator
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| P. H. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| O. K. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 539e § § 1 i § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 454 k.p.k. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego wskazuje na zasadność zarzutów apelacji prokuratora. Pokrzywdzona była w stanie upojenia alkoholowego, co wykluczało świadomą zgodę na obcowanie płciowe.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez nieuzasadnione przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
nie użył sformułowania odwołującego się do przeprowadzenia przewodu sądowego w całości nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że małoletnia pokrzywdzona faktycznie upojona alkoholem spożywanym z dorosłym i rosłym mężczyzną w pełni świadomie i dobrowolnie zgodziła się na obcowanie płciowe z oskarżonym chodzi o przesłankę z art. 454 k.p.k.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i zastosowanie art. 437 § 2 k.p.k. oraz art. 454 k.p.k. w kontekście uchylenia wyroku uniewinniającego przez sąd odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, gdzie sąd odwoławczy nie mógł skazać oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa seksualnego i pokazuje złożoność procedury odwoławczej, w tym ograniczenia sądu drugiej instancji. Interpretacja przepisów dotyczących uchylenia wyroku uniewinniającego jest istotna dla praktyków.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KS 23/22 POSTANOWIENIE Dnia 18 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 i § 2 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 sierpnia 2022 r., sprawy A. M. S. oskarżonego o przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. z powodu skargi obrońcy oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2022 r., sygn. akt VII Ka […] , uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w G., V Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w W. z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt V K […] , p o s t a n o w i ł 1) oddalić skargę; 2) obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE A. M. S. został oskarżony o to, że w nocy z 2/3 sierpnia 2020 r. W miejscowości M. podając do spożycia alkohol 15-letniej P. H. poprzez jej upojenie, podstępem doprowadził pokrzywdzoną do obcowania płciowego poprzez odbycie z nią stosunku płciowego, tj. O czyn z art. 197 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r., V K […] , Są d Rejonowy w G., V Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w W. uniewinnił A. M. S. od popełnienia zarzucanego mu czynu. Apelację od tego wyroku wniósł prokurator, który zaskarżył go w całości i zarzucił mu obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W yrokiem z dnia 13 maja 2022 r., VII Ka […] , Są d Okręgowy w O. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Są dowi Rejonowemu w G., V Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą w W.. Skargę na wyrok sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2022 r. I zarzucił mu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w celu przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, pomimo że taka konieczność nie nastąpiła. Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przyczyną takiej jej oceny jest lektura uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, z którego wynika, że przyczyną uchylenia wyroku Sądu I instancji - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze na wyrok sądu odwoławczego - nie była potrzeba przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Sąd ten wskazał wprawdzie, że wobec przytoczonych wcześniej okoliczności, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania był w pełni zasadny, ale nie użył sformułowania odwołującego się do przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Z pozostałej części uzasadnienia wynika, że Sąd II instancji uznał za zasadne zarzuty sformułowane w apelacji prokuratora. Poddał analizie przeprowadzone w sprawie dowody i przyjął, że wynika z nich, iż pokrzywdzona straciła świadomość po spożywaniu alkoholu z oskarżonym. Jej zeznania dotyczące fragmentów zdarzenia, o których pamięć powracała do niej pod postacią pozornie oderwanych obrazów i skojarzeń, wraz z zeznaniami świadka O. K. tworzą spójną całość. Dalej Sąd ten stwierdził, że nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że małoletnia pokrzywdzona faktycznie upojona alkoholem spożywanym z dorosłym i rosłym mężczyzną w pełni świadomie i dobrowolnie zgodziła się na obcowanie płciowe z oskarżonym. Za skarżącym Sąd podkreślił jej wiek, rozwój emocjonalny, brak doświadczenia w kontaktach intymnych z płcią przeciwną w szczególności z dojrzałymi mężczyznami oraz faktycznie sporadyczny wcześniejszy kontakt z alkoholem. Podejmując decyzję o uchyleniu wyroku Sądu I instancji Sąd odwołał się jedynie do art. 437 § 2 k.p.k. bez szczegółowego wskazania, która z wymienionych w tym przepisie okoliczności zaistniała. Pomimo tego, z uzasadnienia jego wyroku wynika, że chodzi o przesłankę z art. 454 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem, Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co do którego w pierwszej instancji umorzono postępowanie. Przywołane wcześniej stwierdzenie o potrzebie ponownego rozpoznania sprawy, stanowi jedynie odwołanie do konsekwencji uchylenia wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [as]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI