IV KS 22/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji, uznając, że kontrola SN ogranicza się do kwestii formalnych.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga dotyczyła zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych przy uchylaniu wyroku. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że jego rola w postępowaniu skargowym ogranicza się do kontroli formalnej poprawności decyzji o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a nie do merytorycznej oceny dowodów.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego A.B. na wyrok Sądu Okręgowego w P., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w P. uniewinniający oskarżonego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga obrońcy opierała się na zarzucie naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności art. 437 § 2 k.p.k., który ogranicza możliwość uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 539e § 2 k.p.k. oraz orzecznictwo, podkreślił, że jego rola w postępowaniu skargowym jest ograniczona do badania, czy w sprawie zachodziły tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze, czy doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k., lub czy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego jednoznacznie wskazywało na podstawy uchylenia wyroku sądu I instancji, a kontrola SN nie obejmuje merytorycznej oceny wiarygodności zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych. W związku z tym skarga obrońcy została oddalona, a kosztami postępowania obciążono oskarżonego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, rola Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym ogranicza się do kontroli formalnej poprawności decyzji o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że jego zadaniem jest badanie, czy w sprawie zachodziły bezwzględne przyczyny odwoławcze lub czy konieczne jest ponowne przeprowadzenie przewodu w całości, a nie merytoryczna ocena dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w imieniu którego działał sąd)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa prawna postanowienia Sądu Najwyższego o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też czy konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius, wskazująca, że sąd odwoławczy nie może wydać orzeczenia surowszego dla oskarżonego niż sąd pierwszej instancji, chyba że wniesiono środek odwoławczy na jego korzyść.
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
Przepis określający czyn zabroniony (stalking).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym bada jedynie kwestie formalne, a nie merytoryczną ocenę dowodów. Uzasadnienie sądu odwoławczego jednoznacznie wskazało podstawy uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty obrońcy dotyczące merytorycznej oceny dowodów przez sąd odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
rola Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym ogranicza się do kontroli formalnej poprawności decyzji nie jest możliwe w ramach tej kontroli dokonywanie merytorycznej oceny wiarygodności zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych decyzja Sądu Odwoławczego jest całkowicie samodzielna i nie podlega badaniu
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym dotyczącym uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania skargowego w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w sprawach karnych, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Kontrola formalna, nie merytoryczna – granice kognicji SN w sprawach karnych.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KS 22/20 POSTANOWIENIE Dnia 3 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 września 2020r., w sprawie A. B. oskarżonego o czyn z art. 190a§1 k.k. i in. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 11 lutego 2020r., sygn. akt II Ka (…), uchylający wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 września 2019r., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) kosztami postępowania skargowego obciążyć oskarżonego. UZASADNIENIE Skarga oskarżyciela nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też czy konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego ( vide : uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił argumentację zaprezentowaną w apelacji prokuratora oraz w dużej części w środku odwoławczym pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej ( pkt 3.1, 3.2, 3.3 uzasadnienia wyroku Sądu Odwoławczego). W uzasadnieniu tym jednoznacznie wskazano, że „ w ocenie Sądu Okręgowego zeznania S. B. są wiarygodne i korespondują z zeznaniami pozostałych świadków (…). Zeznania pokrzywdzonej są logiczne i brak jest podstaw, aby odmówić im przymiotu wiarygodności ”. Powyższe powiązano z regułą ne peius z art. 454§1 k.p.k. wskazując, że Sąd Okręgowy w zaistniałej sytuacji nie mógł wydać orzeczenia skazującego. Z przytoczonym poglądem nie stoi w sprzeczności wskazanie tego Sądu, że „ Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę powinien dokonać powtórnej analizy materiału dowodowego ”, wszak przy pierwszym rozpoznaniu sprawy Sąd ten uniewinnił oskarżonego, a zeznaniom pokrzywdzonej odmówił wiary. Sąd Odwoławczy jednoznacznie wyraził swoje stanowisko co do przekonania o winie oskarżonego, ale powyższe w niczym nie odbiera Sądowi I instancji prawa do swobodnej własnej oceny dowodów i wydania na jej podstawie rozstrzygnięcia. Orzeczenie Sądu Okręgowego, choć zawierać musi jasno wyrażony pogląd w omawianej materii, to nie jest swoistym prejudykatem wiążącym sąd ponownie rozpoznający sprawę w zakresie sprawstwa i zawinienia. Stąd prawidłowym było zarówno wyrażenie przez Sąd Odwoławczy jednoznacznego stanowiska w zakresie oceny przeprowadzonych dowodów w kontekście art. 454§1 k.p.k., jak i zlecenie ponownej analizy tych dowodów Sądowi Rejonowemu, który wszak powinien dokonać własnych rozważań, jak i dostrzegać stanowisko Sądu Okręgowego. Z pewnością zaś rola Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym ogranicza się do kontroli formalnej poprawności decyzji z art. 437 k.p.k. o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania i nie jest możliwe w ramach tej kontroli dokonywanie merytorycznej oceny wiarygodności zeznań świadków i wyjaśnień oskarżonych. W tej sferze decyzja Sądu Odwoławczego jest całkowicie samodzielna i nie podlega badaniu – art. 539a§3 k.p.k. W świetle powyższego skarga nie mogła być uznana za zasadną. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI