IV KS 19/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy J.B. na orzeczenie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 lutego 2020 r., które uchyliło orzeczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia 4 listopada 2019 r. uznające oświadczenie lustracyjne J.B. za zgodne z prawdą. Apelację od orzeczenia Sądu Okręgowego wniósł prokurator, zarzucając obrazę prawa materialnego. Sąd Apelacyjny uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca lustrowanego wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. poprzez uchylenie orzeczenia bez zaistnienia enumeratywnie wymienionych w tym przepisie podstaw. Sąd Najwyższy, po analizie przepisów dotyczących skargi na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a § 3 k.p.k.), stwierdził, że chociaż skarga formalnie powołuje się na naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., to jej uzasadnienie wskazuje na inne naruszenia, które nie mieszczą się w ograniczonym katalogu podstaw skargowych. W szczególności, Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga nie może służyć badaniu naruszenia przez sąd odwoławczy przepisów wyznaczających granice rozpoznania środka odwoławczego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał skargę za opartą na niedopuszczalnych podstawach i pozostawił ją bez rozpoznania, obciążając lustrowanego kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie dopuszczalności i zakresu kontroli sądowej w postępowaniu lustracyjnym w ramach skargi na wyrok sądu odwoławczego, a także interpretacja podstaw skargi na wyrok kasatoryjny.
Dotyczy specyfiki postępowania lustracyjnego i skargi na wyrok sądu odwoławczego w kontekście zmian w k.p.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, oparta na zarzucie naruszenia art. 437 § 2 k.p.k., może być podstawą do badania przez Sąd Najwyższy naruszenia przez sąd odwoławczy przepisów wyznaczających granice rozpoznania środka odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na wyrok sądu odwoławczego, oparta na art. 539a § 3 k.p.k., co do zasady nie uprawnia Sądu Najwyższego do badania naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisów wyznaczających granice rozpoznania środka odwoławczego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że skarga na wyrok sądu odwoławczego ma charakter formalny i służy jedynie ustaleniu, przed którym z sądów ma się toczyć postępowanie. Wąskie podstawy skargowe określone w art. 539a § 3 k.p.k. nie uzasadniają szerszej kontroli, która zbliżałaby ją do kontroli kasacyjnej.
Czy instytucja skargi na wyrok sądu odwoławczego (art. 539a i nast. k.p.k.) ma zastosowanie w postępowaniu lustracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, instytucja skargi przewidziana w Rozdziale 55 Kodeksu postępowania karnego znajduje odpowiednie zastosowanie (art. 19 ustawy lustracyjnej) także w postępowaniu lustracyjnym.
Uzasadnienie
Postępowanie lustracyjne jest szczególnym rodzajem postępowania represyjnego, do którego w zakresie nieuregulowanym ustawą lustracyjną stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. Wprowadzenie zmian w modelu postępowania odwoławczego w k.p.k. spowodowało przeobrażenie postępowania odwoławczego w postępowaniu lustracyjnym, w tym zastosowanie art. 437 § 2 k.p.k. Brak kompleksowego uregulowania kwestii skargi w ustawie lustracyjnej i niesprzeczność instytucji skargi z charakterem postępowania lustracyjnego przemawiają za jej stosowaniem.
Czy skarga obrońcy lustrowanego, która formalnie zarzuca naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., ale w rzeczywistości opiera się na innych naruszeniach prawa, powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli skarga tylko formalnie powołuje jedną ze wskazanych w art. 539a § 3 k.p.k. podstaw, podczas gdy w rzeczywistości uchybienie sądu odwoławczego wiąże z naruszeniem innych przepisów prawa, należy ją pozostawić bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę I KZP 1/19 wskazał, że jeśli autor skargi upatruje błędu sądu odwoławczego w czymś innym niż wskazane w art. 437 § 2 k.p.k. podstawy uchylenia, a jedynie formalnie powołuje się na ten przepis, skarga powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | lustrowany |
| Prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu | organ_państwowy | apelujący |
| Obrońca J. B. | inne | skarżący |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie drugie
Kodeks postępowania karnego
Określa podstawy do wydania przez sąd odwoławczy wyroku kasatoryjnego (uchylającego orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania).
ustawa lustracyjna art. 19
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz o treści tych dokumentów
Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego do postępowania lustracyjnego w zakresie nieuregulowanym ustawą.
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Określa dopuszczalne podstawy skargi na wyrok sądu odwoławczego.
k.p.k. art. 531 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do pozostawienia skargi bez rozpoznania.
k.p.k. art. 539f
Kodeks postępowania karnego
Przepis powiązany z art. 531 § 1 k.p.k. w kontekście skargi.
Pomocnicze
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius, która może stać na przeszkodzie orzekaniu reformatoryjnemu przez sąd odwoławczy.
ustawa lustracyjna art. 3a § ust. 1
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz o treści tych dokumentów
Dotyczy kryteriów współpracy w rozumieniu ustawy lustracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga obrońcy lustrowanego została oparta na naruszeniu przepisów, które nie mieszczą się w katalogu podstaw skargi określonych w art. 539a § 3 k.p.k., w szczególności nie dotyczy naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. w sposób uzasadniający ingerencję Sądu Najwyższego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy lustrowanego, że Sąd Najwyższy powinien badać naruszenie przez sąd odwoławczy przepisów wyznaczających granice rozpoznania środka odwoławczego w ramach skargi na wyrok kasatoryjny.
Godne uwagi sformułowania
skarga obrońcy lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego (...) uchylającego orzeczenie Sądu Okręgowego w K. • skarga tylko formalnie zarzuca naruszenie art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., w rzeczywistości oparta jest na innym, niż wymienionym w art. 539a § 3 k.p.k., naruszeniu prawa • określone w art. 539a § 3 k.p.k. podstawy skargi na wyrok kasatoryjny nie uprawniają - co do zasady - Sądu Najwyższego do badania naruszenia przez sąd drugiej instancji przepisów wyznaczających granice rozpoznania środka odwoławczego
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności i zakresu kontroli sądowej w postępowaniu lustracyjnym w ramach skargi na wyrok sądu odwoławczego, a także interpretacja podstaw skargi na wyrok kasatoryjny."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania lustracyjnego i skargi na wyrok sądu odwoławczego w kontekście zmian w k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy procedury karnej i specyfiki postępowania lustracyjnego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach. Wyjaśnia ograniczenia skargi do Sądu Najwyższego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy skarga na wyrok sądu odwoławczego nie jest dopuszczalna?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.