Orzeczenie · 2025-10-02

IV KS 14/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-10-02
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.skargasąd najwyższypostępowanie karneuchylenie wyrokuponowne rozpoznanie

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego D.M. na wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach uniewinniający oskarżonego od zarzutu oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił sądowi okręgowemu naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, argumentując, że nie było konieczności przeprowadzania na nowo przewodu sądowego, a także naruszenie art. 442 § 3 k.p.k. poprzez wykroczenie poza uprawnienia. Sąd Najwyższy oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie skargowe w trybie art. 539a § 1 k.p.k. służy kontroli zaistnienia podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie merytorycznemu badaniu prawidłowości kontroli odwoławczej. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd okręgowy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy ze względu na nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego i wykładni znamion przestępstwa oszustwa. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. nie należą do materii kontroli skargowej. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżonego kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu skargowym w trybie art. 539a k.p.k., w szczególności dotyczące dopuszczalności zarzutów naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. oraz stosowania zasady ne peius.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga w przedmiocie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania) i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy karnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, naruszając przepisy proceduralne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy proceduralne, a skarga obrońcy nie jest zasadna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy ze względu na nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego i wykładni znamion przestępstwa oszustwa. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. nie należą do zakresu kontroli skargowej.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu skargowym w trybie art. 539a § 1 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. nie należą do materii kontroli skargowej zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy normujące postępowanie skargowe powinny być interpretowane ściśle, a rozszerzająca wykładnia art. 539a § 3 k.p.k. jest niedopuszczalna. Przepis art. 442 § 3 k.p.k. nie należy do materii kontroli skargowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
D.M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 286 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przestępstwa oszustwa. Sąd odwoławczy analizował wykładnię pojęcia 'mienie' oraz 'niekorzystne rozporządzenie mieniem' w kontekście tego przepisu.

k.p.k. art. 539a § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje tryb wnoszenia skargi od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.k. art. 539a § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa zakres kontroli sądu w postępowaniu skargowym, ograniczając go do naruszenia art. 437 k.p.k. lub uchybień z art. 439 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa przesłanki uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w tym konieczność przeprowadzenia w całości przewodu sądowego.

k.p.k. art. 454 § 1

Kodeks postępowania karnego

Definiuje tzw. regułę ne peius, ograniczającą możliwość wydania wyroku surowszego w instancji odwoławczej.

k.p.k. art. 442 § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa uprawnienia i obowiązki sądu odwoławczego przy wydawaniu wyroku kasatoryjnego, w tym przedstawianie zapatrywań prawnych i wskazań co do dalszego postępowania.

k.p.k. art. 8 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy proceduralne dotyczące uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. • Zarzuty obrońcy dotyczące naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. wykraczają poza zakres kontroli skargowej. • Postępowanie skargowe ma charakter nadzwyczajny i powinno być interpretowane ściśle.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy nie było konieczności przeprowadzania na nowo przewodu sądowego. • Naruszenie art. 442 § 3 k.p.k. poprzez wykroczenie przez Sąd II instancji poza kodeksowe uprawnienia.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem tego postępowania nie jest natomiast merytoryczne badanie prawidłowości przeprowadzonej kontroli odwoławczej w aspekcie uchybień zarzucanych w apelacji, jak również zasadności uchybień stwierdzonych przez sąd odwoławczy. • Zadaniem sądu ad quem było więc wykazanie, że gdyby nie doszło do zaistnienia stwierdzonego uchybienia (uchybień), to mogłoby zapaść orzeczenie o winie, ale jego wydanie – wobec obowiązującej zasady ne peius – nie było dopuszczalne w instancji odwoławczej. • Sąd Najwyższy, orzekając w ramach zainicjowanego skargą postępowania, nie jest uprawniony do badania prawidłowości stanowiska sądu drugiej instancji w zakresie realizacji przez oskarżonego znamion przypisywanego mu czynu, jak również prawidłowości przyjętej przezeń wykładni prawnej, albowiem taka aktywność pozostaje poza zakresem kompetencji sądu skargowego, które wyznacza treść art. 539a § 3 k.p.k. • Konsekwencją tego stanowiska musi być zatem uznanie, że w postępowaniu skargowym nie jest dopuszczalny zarzut, w którym skarżący podnosi naruszenie przez sąd odwoławczy art. 442 § 3 k.p.k., albowiem przepis ten – jak wynika z treści art. 539a § 3 k.p.k. – nie należy do materii kontroli skargowej.

Skład orzekający

Marek Motuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądowej w postępowaniu skargowym w trybie art. 539a k.p.k., w szczególności dotyczące dopuszczalności zarzutów naruszenia art. 442 § 3 k.p.k. oraz stosowania zasady ne peius."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga w przedmiocie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania) i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w specyficznym trybie skargowym, co jest kluczowe dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Jakie zarzuty można podnieść w skardze na uchylenie wyroku uniewinniającego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst