IV KS 10/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuProkurator wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyłączenie sędziów (Prezesa SN Z.K., A.B. i A.R.) od rozpoznania skargi w sprawie IV KS 10/26. Głównym argumentem prokuratora była wadliwość powołania tych sędziów na urząd, wskazując na niespełnianie standardów konstytucyjnych przez Krajową Radę Sądownictwa, która brała udział w procesie nominacyjnym. Prokurator twierdził, że sędziowie ci nie mogą tworzyć sądu ustanowionego ustawą i nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu bez udziału stron, uznał go za niedopuszczalny z mocy ustawy. Sąd podkreślił, że charakter czynności prawnej określa jej rzeczywista treść, a nie formalne nazwanie czy powołanie się na przepisy. Wnioski o wyłączenie sędziego nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup sędziów czy kwestii ustrojowych, lecz muszą opierać się na konkretnych okolicznościach faktycznych lub zdarzeniach procesowych. Sąd wskazał, że niedopuszczalność badania wadliwości powołania sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. wynika również z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślono, że wcześniejsze wnioski prokuratury o podobnej treści, choć inaczej nazwane, również były oparte na przepisach Prawa o prokuraturze i nie zawierały konkretnych zarzutów. Sąd stwierdził, że obecny wniosek stanowi próbę obejścia prawa i zakamuflowania jego rzeczywistej, ustrojowej treści. Dodatkowo, zauważono niekonsekwencję w argumentacji prokuratora, który powołując się na przepisy o wyłączeniu sędziego, jednocześnie kwestionował status sędziowski osób, których dotyczył wniosek. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek prokuratora bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących kwestii ustrojowych i wadliwości nominacji sędziowskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa i wnioskami prokuratorskimi o charakterze ustrojowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzutach ustrojowych dotyczących wadliwości powołania sędziego, podlega rozpoznaniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki wniosek jest niedopuszczalny z mocy ustawy i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziego, mające charakter abstrakcyjny i ustrojowy, nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Przepisy te wymagają odniesienia do konkretnych okoliczności faktycznych lub zdarzeń procesowych, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do bezstronności. Wnioski o charakterze ustrojowym, złożone z pominięciem trybu przewidzianego w k.p.k., są niedopuszczalne.
Czy prokurator może skutecznie żądać przekazania sprawy do rozpoznania innemu składowi orzekającemu, powołując się na przepisy Prawa o prokuraturze i kwestionując status sędziów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Prawa o prokuraturze nie przewidują takiej decyzji, a próba nadania wnioskowi pozorów dopuszczalności poprzez powołanie się na przepisy k.p.k. jest nieskuteczna.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy Prawa o prokuraturze nie przewidują postulowanej przez prokuratora decyzji o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu składowi orzekającemu w sytuacji wyłączenia sędziów z przyczyn ustrojowych. Zmiana nazwy wniosku i dodanie przepisów k.p.k. miało na celu obejście prawa i zakamuflowanie rzeczywistej treści czynności, dla której brak jest podstaw prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D.P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej del. do Prokuratury Krajowej | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten, w zw. z art. 41 § 1 k.p.k., stanowi podstawę do wyłączenia sędziego, jednakże zarzuty muszą mieć charakter faktyczny, a nie ustrojowy.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności natury faktycznej lub zdarzenia procesowe mogą uzasadniać wątpliwości co do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy przez konkretnego sędziego. Rozwiązania legislacyjne dotyczące ustroju sądownictwa nie należą do tych okoliczności.
Prawo o prokuraturze art. 3 § 1
Ustawa Prawo o prokuraturze
Wskazany przez prokuratora jako podstawa wniosku, ale nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia sądu.
Prawo o prokuraturze art. 5
Ustawa Prawo o prokuraturze
Wskazany przez prokuratora jako podstawa wniosku, ale nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia sądu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § 4
Kodeks postępowania karnego
Stosowany per analogiam w kontekście pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
k.p.k. art. 41 § 2
Kodeks postępowania karnego
Stosowany per analogiam w kontekście pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
k.p.k. art. 45 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wspomniany w kontekście wniosku prokuratora, ale nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia sądu.
k.k. art. 200 § 1
Kodeks karny
Dotyczy sprawy głównej, w kontekście której złożono wniosek o wyłączenie.
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
Dotyczy sprawy głównej, w kontekście której złożono wniosek o wyłączenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziego, oparty wyłącznie na zarzutach ustrojowych dotyczących wadliwości powołania, jest niedopuszczalny z mocy ustawy. • Zarzuty dotyczące ustroju sądownictwa i procedury nominacyjnej nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego w trybie art. 41 § 1 k.p.k. • Wnioski o charakterze ustrojowym, złożone z pominięciem trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania karnego, są niedopuszczalne. • Próba nadania wnioskowi pozorów dopuszczalności poprzez powołanie się na przepisy k.p.k. jest nieskuteczna, gdy rzeczywista treść czynności jest inna.
Odrzucone argumenty
Sędziowie SN zostali wadliwie powołani na urząd z udziałem niespełniającej standardów konstytucyjnych Krajowej Rady Sądownictwa. • Sędziowie SN nie mogą tworzyć sądu ustanowionego ustawą, niezależnego, bezstronnego i niezawisłego. • Sędziowie SN nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego i orzeczeń trybunałów europejskich.
Godne uwagi sformułowania
o charakterze ustrojowym • nie mogą tworzyć i nie tworzą sądu ustanowionego ustawą • nie respektują Konstytucji RP oraz prawa unijnego • nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem • nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów • czysto formalnym inkorporowaniu przez prokuratora [...] kodeksowych przepisów [...] ma [...] na celu jedynie próbę obejścia instytucji obowiązującego prawa oraz zakamuflowanie rzeczywistej treści przedsiębranej czynności
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
sędzia
Z.K.
przewodniczący
A.B.
sprawozdawca
A.R.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących kwestii ustrojowych i wadliwości nominacji sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami sądownictwa i wnioskami prokuratorskimi o charakterze ustrojowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i rolą Krajowej Rady Sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.
“Sąd Najwyższy: Wniosek prokuratora o wyłączenie sędziów z powodu 'wadliwego powołania' pozostawiony bez rozpoznania.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.