IV KS 10/20

Sąd Najwyższy2020-03-16
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
art. 177 k.k.skarga kasacyjnadopuszczalnośćsąd najwyższypostępowanie karneuchylenie wyrokuponowne rozpoznanie

Sąd Najwyższy pozostawił skargę obrońcy oskarżonego o przestępstwo z art. 177 § 1 k.k. bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności formalnej.

Obrońca oskarżonego M.S., uniewinnionego w pierwszej instancji, a następnie skazanego przez Sąd Okręgowy uchyleniem wyroku i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, wniosła skargę do Sądu Najwyższego. Skarga zarzucała naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał skargę za niedopuszczalną, wskazując, że jej podstawy formalne nie odpowiadały wymogom art. 539a § 3 k.p.k., a obrońca w istocie dążyła do ponownej kontroli apelacyjnej ustaleń faktycznych.

Sprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego M.S. złożonej na wyrok Sądu Okręgowego w K., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w O. uniewinniający oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez bezpodstawne uchylenie wyroku pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kwestię dopuszczalności skargi, stwierdził, że jest ona niedopuszczalna. Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k., skarga na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał, że obrońca, mimo formalnego powołania się na naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., w rzeczywistości dążyła do ponownej kontroli ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co wykraczało poza dopuszczalne podstawy skargi. W związku z tym, skarga została pozostawiona bez rozpoznania, a oskarżony został obciążony opłatą sądową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli obrońca w istocie dąży do ponownej kontroli apelacyjnej ustaleń faktycznych, a nie do wykazania naruszenia art. 437 k.p.k. lub art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że podstawy skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania są zamknięte i ograniczone do naruszenia art. 437 k.p.k. lub uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. Powołanie się na te przepisy musi być rzeczowe, a nie formalne. W przedmiotowej sprawie obrońca, mimo formalnego zarzutu naruszenia art. 437 § 2 k.p.k., w rzeczywistości dążyła do ponownej kontroli ustaleń faktycznych, co czyni skargę niedopuszczalną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie skargi bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (7)

Główne

k.k. art. 177 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § § 2 zd. 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne tylko w przypadkach opisanych w tym przepisie.

k.p.k. art. 539a § § 3

Kodeks postępowania karnego

Określa dopuszczalne podstawy skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu I instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 454 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio w postępowaniu wszczętym skargą na wyrok sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

Stosowany odpowiednio w postępowaniu wszczętym skargą na wyrok sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 118 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga obrońcy nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 539a § 3 k.p.k., gdyż jej podstawy nie ograniczają się do naruszenia art. 437 k.p.k. lub art. 439 § 1 k.p.k., a w istocie zmierza do ponownej kontroli ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. przez Sąd Okręgowy, polegający na bezpodstawnym uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Godne uwagi sformułowania

Enumeratywne wyliczony w tym przepisie katalog podstaw wniesienia skargi dowodzi, że ma on charakter zamknięty odpowiednie stosowanie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. w postępowaniu wszczętym skargą na wyrok sądu odwoławczego pozwala na uznanie skargi za niedopuszczalną nie tylko wtedy, gdy oparto ją na innych podstawach niż wskazane w art. 539a § 3 k.p.k., ale także wówczas, gdy tylko formalnie taką podstawę powołano w skardze, choć w rzeczywistości rozstrzygnięcie jest kwestionowane z innych powodów niż wymienione w tym przepisie stanowi to próbę obejścia formalnych wymogów skargi na wyrok sądu odwoławczego, która nie mogła okazać się skuteczna

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, a także interpretacja art. 539a § 3 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dopuszczalności skargi kasacyjnej w specyficznych sytuacjach procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki formalne.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KS 10/20
POSTANOWIENIE
Dnia 16 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 marca 2020 r.,
w sprawie
M. S.
oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 k.k.
kwestii dopuszczalności skargi obrońcy oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w K.
z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt IX Ka (…),
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w O.
z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II K (…)
postanawia:
1. pozostawić skargę bez rozpoznania;
2. obciążyć oskarżonego M. S.  uiszczoną
przez niego opłatą sądową w kwocie 450 zł.
UZASADNIENIE
M. S.  został oskarżony o popełnienie czynu wyczerpującego znamiona art. 177 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w O.  wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt II K (…) uniewinnił oskarżonego M. S.  od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu z art. 177 § 1 k.k., a kosztami procesu obciążył Skarb Państwa.
Od tego wyroku zostały złożone apelacje przez prokuratora oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego.
Sąd Okręgowy w K.  wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt IX Ka (…), uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O..
Skargę od wyroku Sądu odwoławczego, wniosła obrońca M. S.  zaskarżając go w całości na korzyść oskarżonego. Na podstawie art. 539a § 3 k.p.k. skarżąca temu wyrokowi zarzuciła: „naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wydanego wyroku, a to art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. polegające na bezpodstawnym zastosowaniu tego przepisu, uchylenie wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, pomimo że żaden z przypadków opisanych w tym przepisie prawa nie zaistniał, a w szczególności przypadek opisany w art. 454 § 1 k.p.k.”.
Obrońca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w K.  do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga obrońcy oskarżonego M. S. jest niedopuszczalna.
Skarga od wyroku Sądu odwoławczego uchylającego wyrok Sądu I instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. - może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Enumeratywne wyliczony w tym przepisie katalog podstaw wniesienia skargi dowodzi, że ma on charakter zamknięty, co oznacza że tylko powołanie się na jedną z wymienionych tam podstaw, wsparte rzeczowym uzasadnieniem, gwarantuje merytoryczne rozpoznanie skargi. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego: „
odpowiednie
stosowanie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 539f k.p.k. w postępowaniu wszczętym skargą na wyrok sądu odwoławczego pozwala na uznanie skargi za niedopuszczalną nie tylko wtedy, gdy oparto ją na innych podstawach niż wskazane w art. 539a § 3 k.p.k., ale także wówczas, gdy tylko formalnie taką podstawę powołano w skardze, choć w rzeczywistości rozstrzygnięcie jest kwestionowane z innych powodów niż wymienione w tym przepisie -art. 118 § 1 k.p.k” (postanowienie z dnia 25 września 2018 r., V KS 19/18, OSNK 2018, z.12, poz. 81).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Obrońca oskarżonego M. S.  wprawdzie w złożonej skardze podniosła zarzut naruszenia przez Sąd II instancji przepisu postępowania, tj. art. 437 § 2 k.p.k., jednakże stanowi to próbę obejścia formalnych wymogów skargi na wyrok sądu odwoławczego, która nie mogła okazać się skuteczna.  Z uzasadnienia skargi wprost bowiem wynika, że skarżąca dokonując samodzielnej oceny poszczególnych dowodów dąży do zdezawuowania ustaleń, które mogłyby doprowadzić do skazania oskarżonego za zarzucany czyn. W ten sposób zmierza do wywołania ponownej kontroli apelacyjnej. Dokonywanej przez Sąd Najwyższy. Obrońca nie przestawiła natomiast jakichkolwiek racjonalnych argumentów, które podważałyby kasatoryjne orzeczenie Sądu odwoławczego. Wskazać należy, że tej treści skarga nie powinna była być w ogóle przyjęta, a z uwagi na to, że to jednak nastąpiło, Sąd Najwyższy zobligowany był do jej pozostawienia bez rozpoznania.
Z tych względów orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI