IV Kp 492/15

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2015-09-14
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
przywłaszczeniespółka z o.o.pożyczkaodmowa wszczęcia śledztwazażaleniecywilnoprawny charakter sporukodeks karnykodeks spółek handlowych

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia środków spółki, uznając, że brak jest znamion przestępstwa, a sprawa ma charakter cywilnoprawny.

Zawiadamiający G.K. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez byłą żonę A.K. polegającego na przywłaszczeniu 1.500.000 zł tytułem pożyczki od spółki, której A.K. jest prezesem. Prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa, uznając brak znamion przestępstwa przywłaszczenia, gdyż umowa pożyczki nie została zawarta, a środki nie zostały wypłacone. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy postanowienie prokuratora, podkreślając cywilnoprawny charakter sporu dotyczącego udziałów w spółce i możliwości ochrony prawnej w drodze powództwa cywilnego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie G.K. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia przez jego byłą żonę, A.K., środków finansowych spółki (...) Sp. z o.o. w kwocie 1.500.000 zł. Zawiadamiający zarzucił A.K. przywłaszczenie środków tytułem pożyczki, podczas gdy ona jest wspólnikiem większościowym i prezesem zarządu spółki. Prokuratura, po przeprowadzeniu czynności sprawdzających, odmówiła wszczęcia śledztwa, uznając, że nie doszło do wyczerpania znamion przestępstwa przywłaszczenia (art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.), ponieważ umowa pożyczki nie została zawarta, a środki nie zostały wypłacone. Sąd Okręgowy nie uwzględnił zażalenia, stwierdzając, że zawiadomienie stanowiło powtórzenie wcześniejszych twierdzeń i nie zawierało konkretnych zarzutów prawnych. Sąd podkreślił, że stan faktyczny w zakresie uchwały zgromadzenia wspólników o zgodzie na pożyczkę jest bezsporny, ale sama umowa nie została zawarta. Wskazał, że do znamion przestępstwa przywłaszczenia konieczne jest bezprawne rozporządzenie rzeczą lub prawem, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Sąd zaznaczył, że spór ma charakter cywilnoprawny, związany z podziałem majątku, udziałami w spółce i wadami oświadczenia woli, a skarżący posiada środki ochrony prawnej w Kodeksie cywilnym i Kodeksie spółek handlowych. Wniosek o wyłączenie prokuratora został uznany za niezasadny.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ umowa pożyczki nie została zawarta, a środki nie zostały wypłacone, co oznacza brak rozporządzenia mieniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że do znamion przestępstwa przywłaszczenia konieczne jest bezprawne rozporządzenie rzeczą lub prawem, a w tej sprawie do takiego rozporządzenia nie doszło. Sprawa ma charakter cywilnoprawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględniono zażalenia i utrzymano w mocy postanowienie prokuratora

Strona wygrywająca

Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód w Gliwicach

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznazawiadamiający
A. K.osoba_fizycznabyła żona zawiadamiającego, prezes zarządu spółki
Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód w Gliwicachorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
(...) Sp. z o.o.spółkaspółka, której dotyczy sprawa

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 284 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 294 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 286

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak znamion przestępstwa przywłaszczenia, gdyż umowa pożyczki nie została zawarta, a środki nie zostały wypłacone. Sprawa ma charakter cywilnoprawny, a skarżący posiada środki ochrony prawnej w Kodeksie cywilnym i Kodeksie spółek handlowych. Uchwała zgromadzenia wspólników o zgodzie na pożyczkę została podjęta zgodnie z prawem.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące przywłaszczenia środków spółki. Żądanie wszczęcia śledztwa i dopuszczenia skarżącego jako pokrzywdzonego.

Godne uwagi sformułowania

do znamion przestępstwa przywłaszczenia zalicza się bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą albo prawem majątkowym znajdującym się w posiadaniu sprawcy w niniejszej sprawie nie doszło w ogóle do rozporządzenia jakimkolwiek mieniem sprawa ma charakter cywilnoprawny

Skład orzekający

Sławomir Lach

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia w kontekście planowanych transakcji ze spółką, rozróżnienie między sprawami karnymi a cywilnoprawnymi w sporach między wspólnikami."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie umowa nie została zawarta. Interpretacja znamion przestępstwa przywłaszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną granicę między prawem karnym a cywilnym w kontekście sporów gospodarczych i rodzinnych, co jest istotne dla praktyków.

Czy planowana pożyczka ze spółki to już przestępstwo? Sąd wyjaśnia granicę między prawem karnym a cywilnym.

Dane finansowe

WPS: 1 500 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV Kp 492/15 Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód w Gliwicach – Ds 56/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach w Wydziale IV Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Sławomir Lach Protokolant: A. K. przy udziale Prokuratora: Beaty Huras po rozpoznaniu zażalenia zawiadamiającego G. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Gliwice-Wschód w Gliwicach z dnia 11 lutego 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanawia nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Gliwice-Wschód w Gliwicach z dnia 11 lutego 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie. UZASADNIENIE G. K. w dniu 9 stycznia 2015 r. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez jego byłą żonę A. K. . Przestępstwo to miało polegać na przywłaszczeniu środków finansowych spółki (...) Sp. z o.o. z/s w G. (dalej: Spółka), ul. (...) w kwocie 1.500.000 zł tytułem pożyczki udzielonej A. K. przez Spółkę, w której jest ona wspólnikiem większościowym i prezesem zarządu. Na skutek zawiadomienia Prokuratura Rejonowa Gliwice-Wschód w Gliwicach nadzorowała czynności sprawdzające w kierunku czynu z art. 284 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. , w ramach których dokonano analizy kserokopii dokumentów przedłożonych przez zawiadamiającego oraz pełnomocnika A. K. , a także przesłuchano zawiadamiającego. Czynności te pozwoliły na ustalenie następującego stanu faktycznego: G. K. i A. K. są byłymi małżonkami. Aktualnie przed Sądem Rejonowym w G. pod sygn. I Ns 1552/13 toczy się między nimi postępowanie o podział majątku wspólnego. Głównym przedmiotem sporu są prawa do udziałów w spółce (...) sp. z o.o., której wspólnikiem większościowym i prezesem zarządu jest obecnie A. K. . Zawiadamiający twierdzi, że znaczna część przysługujących jej udziałów w rzeczywistości została zakupiona ze środków należących do niego i jedynie „zarejestrowana” na A. K. w celu ominięcia ograniczeń związanych z odbywaniem przez zawiadamiającego aplikacji sędziowskiej. W dniu 31 grudnia 2014 r. odbyło się nadzwyczajne zgromadzenie wspólników spółki (...) sp. z o.o., na którym m. in. wyrażono zgodę na zawarcie przez Spółkę w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. umowy pożyczki w kwocie do 1.500.000 zł z prezesem zarządu Spółki, tj. A. K. . Określono także wysokość oprocentowania w/w pożyczki i wyznaczono pełnomocnika do zawarcia umowy. Powyższy stan faktyczny doprowadził organ ścigania do przekonania, że w sprawie nie doszło do wyczerpania znamion przestępstwa przywłaszczenia w związku z czym wydano postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Postanowienie to zostało następnie zatwierdzone przez prokuratora. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w ustawowym terminie zawiadamiający. Zarzucił mu liczne braki, w tym nieprawidłową ocenę materiału dowodowego i brak przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych. W konsekwencji wniósł o wyłączenie prokurator Joanny Smorczewskiej od dokonywania czynności w sprawie, „wykonanie czynności ustalenie celu działania zarządu zawierającego motywy działania A. K. , jaki miał być zrealizowany dla dobra spółki” oraz dopuszczenie skarżącego do udziału w sprawie w charakterze pokrzywdzonego. Sąd uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zażalenie stanowi w istocie powtórzenie twierdzeń zawartych w zawiadomieniu o przestępstwie i nie zawiera rozważań na temat kwalifikacji prawnej zachowania A. K. , a jedynie ogólnikowe wskazanie, że „ A. K. chodziło o pieniądze”. Skarżący daje w nim wyraz swojej subiektywnej oceny zaistniałej sytuacji, która nie może automatycznie prowadzić do przypisania jego byłej żonie odpowiedzialności karnej. Organ ścigania ustalił prawidłowy stan faktyczny. W części istotnej dla odpowiedzialności karnej A. K. jest on bezsporny. Skarżący nie neguje bowiem faktu, iż uchwała zgromadzenia wspólników Spółki w przedmiocie zgody na udzielenie pożyczki A. K. została podjęta zgodnie z prawem. Jego zarzuty dotyczą prawa A. K. do części udziałów w Spółce. Udziały te zapewniają jej status wspólnika większościowego i kontrolę nad działalnością Spółki, a zdaniem skarżącego zostały nabyte z jego majątku osobistego. Nadto bezsporne jest, że przedmiotowa umowa pożyczki – pomimo wyrażenia zgody w przewidzianej przepisami formie uchwały – nie została jak dotąd zawarta i żadne środki z majątku Spółki nie zostały A. K. udzielone. W świetle powyższego należy podkreślić, co zresztą uczyniono także w zaskarżonym postanowieniu, że do znamion przestępstwa przywłaszczenia zalicza się bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie rzeczą ruchomą albo prawem majątkowym znajdującym się w posiadaniu sprawcy, przez włączenie jej (jego) do swojego majątku i powiększenie w ten sposób swojego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby albo wykonywanie w inny sposób w stosunku do nich uprawnień właścicielskich (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2015 r. sygn. akt III KK 289/14). Tymczasem, jak wynika z powyższego, w niniejszej sprawie nie doszło w ogóle do rozporządzenia jakimkolwiek mieniem. Nie tylko niespłacenie zaciągniętej pożyczki przez A. K. , lecz także samo jej zaciągnięcie, pozostają jak dotąd w sferze zdarzeń czysto hipotetycznych. Z tych samych względów nie sposób dopatrzeć się w zachowaniu A. K. znamion innych przestępstw przeciwko mieniu, np. przestępstwa oszustwa stypizowanego w art. 286 k.k. Nawet jednak, gdyby istotnie doszło do udzielenia A. K. przedmiotowej pożyczki, opisane przez skarżącego okoliczności najprawdopodobniej nie pozwoliłyby na przedstawienie jej zarzutów. Wynika z nich bowiem jednoznacznie, że sprawa ma charakter cywilnoprawny – obejmuje m in. kwestie związane z wadami oświadczenia woli, ważnością uchwały wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i odpowiedzialnością cywilną członka zarządu spółki. W tej sytuacji skarżący ma do dyspozycji szeroki wachlarz środków ochrony przewidziany w przepisach Kodeksu cywilnego i Kodeksu spółek handlowych . Najwyraźniej zresztą skarżący doskonale zdaje sobie z tego sprawę, skoro złożył już dwa pozwy dotyczące przedmiotowej uchwały. Na marginesie należy zauważyć, że wniosek o wyłączenie m.in. prokuratora Joanny Smorczewskiej został rozpoznany. Zgodnie z oświadczeniem prokurator Joanny Smorczewskiej z dnia 2 marca 2015 r., nie nadzorowała ona wskazanej przez skarżącego sprawy o znęcanie się przeciwko zawiadamiającemu, ani nie uczestniczyła w niej w charakterze oskarżyciela publicznego na etapie sądowym. W tej sytuacji kwestionowanie jej bezstronności jest niezasadne. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę