Orzeczenie · 2014-07-07

IV Kp 290/14

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2014-07-07
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚredniaokręgowy
oszustwonieruchomościgrunt rolnyprawo pierwokupuspółdzielnia mieszkaniowaskarboweprzedawnienieodmowa wszczęcia śledztwa

Sprawa dotyczy zażalenia pokrzywdzonej Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa przy sprzedaży gruntów rolnych. Zawiadomienie dotyczyło F.J., który miał wprowadzić w błąd notariusza, oświadczając niezgodnie z prawdą, że nabycie gruntów rolnych od obywateli niemieckich następuje w celu powiększenia gospodarstwa rodzinnego i spełnia wymogi ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, a także że cena sprzedaży odpowiada wartości rynkowej. Celem miało być uzyskanie korzyści majątkowej na szkodę Spółdzielni Mieszkaniowej oraz Skarbu Państwa. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, stwierdzając brak znamion czynu zabronionego. Sąd Okręgowy w Gliwicach utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że pokrzywdzona spółdzielnia nie ma legitymacji procesowej do działania w imieniu Skarbu Państwa, a tym samym zarzuty dotyczące szkody dla Skarbu Państwa nie mogły być brane pod uwagę. Odnosząc się do zarzutów dotyczących szkody dla Spółdzielni, sąd podzielił stanowisko prokuratora, że F.J. wprowadził w błąd jedynie notariusza, a nie Spółdzielnię czy Skarb Państwa. Sąd podkreślił, że przepis art. 286 § 1 k.k. wymaga doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd, a w tym przypadku nie doszło do takiego rozporządzenia przez osobę wprowadzoną w błąd. Sąd wskazał również, że powodem zawiadomienia o przestępstwie było wystąpienie F.J. z powództwem przeciwko Spółdzielni o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości, a wcześniej wyrokiem sądu nakazano F.J. przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Spółdzielni. Sąd stwierdził również przedawnienie karalności w zakresie innych potencjalnych przestępstw (art. 272 k.k., art. 56 § 2 k.k.s.). W konsekwencji, sąd uznał, że zachodzą negatywne przesłanki procesowe uniemożliwiające prowadzenie postępowania i odmowa wszczęcia śledztwa była zasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście transakcji nieruchomościowych i wprowadzania w błąd notariusza; kwestie legitymacji procesowej i przedawnienia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących obrotu gruntami rolnymi; brak rozstrzygnięcia co do meritum sprawy karnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wprowadzenie w błąd notariusza co do okoliczności wyłączających ustawowe prawo pierwokupu, w celu uzyskania korzyści majątkowej, stanowi przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k. na szkodę Skarbu Państwa lub Spółdzielni Mieszkaniowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wprowadzenie w błąd jedynie notariusza co do okoliczności wyłączających ustawowe prawo pierwokupu, bez doprowadzenia Skarbu Państwa lub Spółdzielni Mieszkaniowej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, nie wypełnia znamion przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenie było skierowane do notariusza jako osoby czuwającej nad prawem, a nie do Skarbu Państwa czy Spółdzielni jako podmiotów, które mogłyby niekorzystnie rozporządzić swoim mieniem. Brak jest zatem elementu doprowadzenia do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez osobę wprowadzoną w błąd.

Czy Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada legitymację procesową do działania w imieniu Skarbu Państwa w kontekście zarzutów o przestępstwo na szkodę Skarbu Państwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Spółdzielnia Mieszkaniowa nie jest uprawniona do występowania w imieniu Skarbu Państwa i nie posiada w tym zakresie legitymacji procesowej.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak legitymacji procesowej spółdzielni do reprezentowania Skarbu Państwa w tej sprawie.

Czy zachowanie F.J. wyczerpuje znamiona innych przepisów ustawy karnej, takich jak art. 272 k.k. lub art. 56 § 2 k.k.s. w kontekście sprzedaży gruntów rolnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w zakresie tych przepisów wystąpiło przedawnienie karalności.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko prokuratora co do przedawnienia karalności w odniesieniu do czynów z art. 272 k.k. oraz art. 56 § 2 k.k.s.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie
Strona wygrywająca
Prokuratura Rejonowa w Zabrzu

Strony

NazwaTypRola
SM (...) w G.spółkapokrzywdzona
Prokuratura Rejonowa w Zabrzuorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
F. J. (1)osoba_fizycznapodejrzany
Skarb Państwaorgan_państwowypokrzywdzony (potencjalnie)

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Wymaga doprowadzenia innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranej działalności. W tym przypadku wprowadzono w błąd notariusza, a nie Skarb Państwa czy Spółdzielnię, co nie skutkowało niekorzystnym rozporządzeniem ich mieniem.

Pomocnicze

k.p.k. art. 329

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 465 § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 98 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

u.k.u.r. art. 3 § ust. 7

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

u.k.u.r. art. 5 § ust. 1

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

k.k. art. 272

Kodeks karny

Stwierdzono przedawnienie karalności.

k.k.s. art. 56 § § 2

Kodeks karny skarbowy

Stwierdzono przedawnienie karalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wprowadzenia w błąd Skarbu Państwa lub Spółdzielni Mieszkaniowej w sposób skutkujący niekorzystnym rozporządzeniem mieniem. • Brak legitymacji procesowej Spółdzielni Mieszkaniowej do działania w imieniu Skarbu Państwa. • Przedawnienie karalności potencjalnych innych czynów zabronionych.

Odrzucone argumenty

Zarzut wprowadzenia w błąd notariusza jako wypełniający znamiona oszustwa. • Zarzut popełnienia przestępstwa na szkodę Skarbu Państwa przez F.J.

Godne uwagi sformułowania

nie mogło zatem dojść do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez osobę wprowadzoną w błąd • nie posiada w tym zakresie legitymacji procesowej • zachodzą negatywne przesłanki procesowe uniemożliwiające prowadzenie postępowania

Skład orzekający

Adam Chodkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa oszustwa w kontekście transakcji nieruchomościowych i wprowadzania w błąd notariusza; kwestie legitymacji procesowej i przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów dotyczących obrotu gruntami rolnymi; brak rozstrzygnięcia co do meritum sprawy karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy oszustwa przy transakcji nieruchomościowej, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Jednakże, rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych i braku znamion czynu, a nie na meritum zarzutów, co obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Oszustwo na gruncie rolnym – czy wprowadzenie w błąd notariusza to już przestępstwo?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst