IV KO 99/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie i znieważenie, w której pokrzywdzeni to sędziowie Sądu Rejonowego w C., innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia obiektywizmu i uniknięcia wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Rejonowy w C. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko R. P. o czyny z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. innemu sądowi równorzędnemu. Pokrzywdzonymi byli wiceprezes Sądu Rejonowego w C. oraz inny sędzia tegoż sądu. Sąd Rejonowy argumentował, że wszyscy sędziowie tego sądu podlegają wyłączeniu, a także istniały obawy o wątpliwości co do bezstronności w opinii społecznej. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy.
Do Sądu Rejonowego w C. wpłynął akt oskarżenia przeciwko R. P. o popełnienie przestępstw zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.) i znieważenia (art. 216 § 1 k.k.) na szkodę wiceprezesa Sądu Rejonowego w C. oraz innego sędziego Wydziału Karnego tego sądu. Sąd Rejonowy w C., postanowieniem z dnia 22 października 2018 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku było to, że wszyscy sędziowie Sądu Rejonowego w C. podlegają wyłączeniu z mocy art. 41 § 1 k.k. ze względu na pokrzywdzenie sędziów tego sądu. Dodatkowo, Sąd Rejonowy wskazał na obawy o wątpliwości w opinii społecznej co do bezstronności orzekającego sądu, zwłaszcza w kontekście funkcji wiceprezesa sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu bez udziału stron, uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za zasadną. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy, gdy istnieją szczególne okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu. Sąd Najwyższy stwierdził, że sytuacja, w której pokrzywdzonym jest wiceprezes sądu, a sędzia orzekający podlega mu służbowo, może budzić uzasadnione wątpliwości społeczne co do obiektywizmu. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że rozdzielenie sprawy ze względu na dwóch pokrzywdzonych mogłoby prowadzić do jurysdykcji dwóch różnych sądów, co jest niecelowe. Z uwagi na zasadę łączności podmiotowej (art. 33 § 1 k.p.k.), Sąd Najwyższy postanowił przekazać całą sprawę Sądowi Rejonowemu w J.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy, gdy istnieją szczególne okoliczności mogące wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu. Sytuacja, w której pokrzywdzonym jest wiceprezes sądu, a sędzia orzekający podlega mu służbowo, może budzić uzasadnione wątpliwości społeczne co do obiektywizmu. Dodatkowo, zasada łączności podmiotowej przemawia za rozpoznaniem wszystkich czynów w jednym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 31 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa właściwość sądu miejscowego.
k.p.k. art. 33 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zasada łączności podmiotowej w sprawach o wiele przestępstw.
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo zniesławienia.
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo znieważenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzenie sędziów sądu właściwego miejscowo może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności. Istnienie stosunku podległości służbowej między wiceprezesem sądu a innymi sędziami tego sądu. Zasada łączności podmiotowej przemawia za rozpoznaniem wszystkich czynów w jednym postępowaniu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga obiektywnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
w odczuciu społecznym pojawiłyby się wątpliwości co do bezstronności orzekającego Sądu dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny zasada łączności podmiotowej
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na pokrzywdzenie sędziów sądu właściwego miejscowo i potencjalne wątpliwości co do bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie tego samego sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak system stara się zapewnić bezstronność i obiektywizm, nawet gdy pokrzywdzonymi są przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości. Jest to ciekawy przykład działania mechanizmów procesowych.
“Gdy sędzia staje się ofiarą: Sąd Najwyższy o bezstronności w procesie karnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 99/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 20 grudnia 2018 roku, w sprawie R. P., oskarżonego o popełnienie czynów z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. i in., inicjatywy przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w C. z dnia 22 października 2018r., sygn. akt II K […] , na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w J.. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w C. wpłynął akt oskarżenia przeciwko R. P., w którym zarzucono mu popełnienie przestępstw z art. 216 § 1 k.k. i art. 212 § 1 k.k. na szkodę wiceprezesa Sądu występującego oraz sędziego Wydziału II Karnego tegoż Sądu. Postanowieniem z 22 października 2018r. Sąd właściwy miejscowo zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. W uzasadnieniu postulatu wskazał, że w danym układzie procesowym wszyscy sędziowie Sądu właściwego do orzekania na podstawie art. 31 § 1 k.k. podlegają procedurze wyłączenia zgodnie z art. 41 § 1 k.k., ponieważ pokrzywdzonymi w sprawie jest dwóch sędziów tegoż Sądu. Z tej samej przyczyny, mając dodatkowo na uwadze, że jednym z sędziów jest wiceprezes Sądu Rejonowego w C., zachodzą uzasadnione obawy, że w odczuciu społecznym pojawiłyby się wątpliwości co do bezstronności orzekającego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu właściwego miejscowo zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należało wskazać, że dobro wymiaru sprawiedliwości, w rozumieniu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy sądowi równorzędnemu innemu niż właściwy miejscowo wtedy, gdy zaistnieją takie szczególne okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie okoliczności wskazane w postanowieniu należały do tych szczególnych sytuacji, które determinowały zastosowanie instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Właściwym bowiem terytorialnie do rozpoznania sprawy jest Sąd, którego wiceprezes został – według oskarżyciela publicznego - pokrzywdzony czynem zabronionym i miałby być stroną toczącego się postępowania. Należało mieć na uwadze, że do obowiązków prezesa sądu należy m.in. administracyjny nadzór nad pracą sędziów, co sprawia, iż pozostają oni z nim w jakiejś mierze w stosunku podległości służbowej. Było zatem oczywiste, że procedowanie w sprawie, w której pokrzywdzonym jest wiceprezes sądu przez podlegającego mu służbowo sędziego, może wywoływać w opinii społecznej uzasadnione przekonanie o braku warunków do procedowania w sposób obiektywny. Jednocześnie należało mieć w polu widzenia, że w sprawie mógłby zaistnieć układ procesowy, w którym oskarżony jednym aktem oskarżenia o popełnienie kilku tożsamych czynów zabronionych na szkodę dwóch osób, podlegałby jurysdykcji dwóch różnych sądów: w sprawie pokrzywdzonej wiceprezes właściwy byłby inny sąd równorzędny, a w sprawie sędzi nie pełniącej żadnej funkcji byłby to Sąd Rejonowy w C.. Implikowało to przekonanie o braku celowości rozłącznego prowadzenie tychże spraw. Tym samym, mając na uwadze zasadę łączności podmiotowej, o której mowa w art. 33 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy uznał za zasadne przekazanie całej sprawy objętej aktem oskarżenia Sądowi Rejonowemu w J. Dlatego Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozytywnej części postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI