IV KO 97/20

Sąd Najwyższy2020-09-23
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysędziaobiektywizmbezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościkodeks postępowania karnegoSąd NajwyższySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą rzekomego poświadczenia nieprawdy przez sędziego innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i unikanie zarzutów o brak obiektywizmu.

Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zarzutu poświadczenia nieprawdy przez sędziego K. K. innemu sądowi. Uzasadniono to bliskimi relacjami zawodowymi i koleżeńskimi sędziego z innymi sędziami w Sądzie Rejonowym w K., co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy przez inny sąd, aby uniknąć zarzutów o brak bezstronności.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy z zażalenia M. O. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie poświadczenia nieprawdy przez sędziego K. K. z Sądu Rejonowego w K. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że sędzia K. K. orzeka w pionie karnym tego sądu i jest dobrze znana pozostałym sędziom, z którymi utrzymuje relacje zawodowe i koleżeńskie. Wnioskujący sąd podkreślił, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, powołując się na art. 37 k.p.k. i konstytucyjną zasadę rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odstępstwa od tej zasady w sytuacji, gdy może to rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności. Sąd Najwyższy przywołał dotychczasową praktykę w podobnych sprawach i uznał, że przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w S. jest celowe, również ze względu na bliskość geograficzną i względy ekonomiki procesowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o przekazanie sprawy jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego orzekającego w danym sądzie, a istnieją bliskie relacje zawodowe i koleżeńskie, przekazanie sprawy innemu sądowi jest celowe dla uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, co leży w interesie dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznaskarżący
Prokuratura Rejonowa w K.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
K. K.osoba_fizycznasędzia Sądu Rejonowego w K.
Sąd Rejonowy w K.instytucjawnioskujący o przekazanie sprawy
Sąd Najwyższyinstytucjaorzekający
Sąd Rejonowy w S.instytucjasąd przekazany do rozpoznania sprawy

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł ten stanowi o konstytucyjnej zasadzie rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

k.k. art. 271 § 3

Kodeks karny

Przepis dotyczący czynu poświadczenia nieprawdy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia orzeka w pionie karnym Sądu Rejonowego w K. i jest dobrze znana pozostałym sędziom. Istnieją relacje zawodowe i koleżeńskie między sędzią a innymi sędziami w Sądzie Rejonowym w K. Taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości brak warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w K. w sposób obiektywny uniknięcia zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny brak obiektywizmu i potrzebę ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu jurysdykcji w sądzie rejonowym z udziałem sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę obiektywizmu i bezstronności w sądownictwie, pokazując, jak Sąd Najwyższy dba o zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia w sądzie? Sprawę przekazano innemu, by uniknąć wątpliwości o obiektywizm.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 97/20
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu sprawy z zażalenia
M. O.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR  Ds.(…), o odmowie wszczęcia śledztwa
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 23 września 2020 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w K.
z dnia 13 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV Kp (…)
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. .
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w K., na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia M. O.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa, w sprawie poświadczenia nieprawdy przez sędziego  Sądu Rejonowego w K.  K. K. , która w dniu 14 lutego 2020 r., sygn. akt III Kp (…) utrzymała w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia M. O. na postanowienie Prokuratora Rejonowego w K.  z dnia 9 października 2019 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o sygn. akt PR Ds. (…) w celu osiągnięcia korzyści osobistej poprzez oświadczenie, iż skarżący nie kierował do Prokuratury Rejonowej w K.  wniosku o przywrócenie terminu i zapisanie w postanowieniu, iż nie przysługuje zażalenie na postanowienie Sądu, tj. o czyn z art. 271 § 3 k.k., wobec ustalenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że sprawa dotyczy sędziego, który orzeka w pionie karnym Sądu Rejonowego w K. . Z racji wykonywanego zawodu, SSR K. K.  jest dobrze znana pozostałym sędziom, z którymi utrzymuje relacje zarówno zawodowe, jak i koleżeńskie. Wnioskujący Sąd podkreślił jednocześnie, że tego rodzaju sytuacja
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w K. w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego
w K.
jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
W niniejszej sprawie, istotnie, zaskarżone przez zawiadamiającego M. O.  postanowienie
prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt PR  Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa
dotyczy m. in. osoby sędziego wskazanego Sądu K. K.. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w S. .
Wskazany Sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo bliskiej odległości od Sądu Rejonowego w K. , tym samym i względy ekonomiki przemawiają za wydaniem takiej właśnie decyzji procesowej.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI