IV KO 94/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności, gdy sąd pokrzywdzonego staje się stroną postępowania.
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego A. B. innemu sądowi, wskazując, że jego własny sąd stał się stroną postępowania jako pokrzywdzony. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić w społecznym odbiorze wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu, co przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy karnej oskarżonego A. B. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była specyficzna sytuacja, w której Sąd Rejonowy w O. stał się stroną postępowania jako pokrzywdzony, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności sądu przy dalszym rozpoznawaniu sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania sytuacji, które mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu. Podkreślono, że nie chodzi o rzeczywisty brak obiektywizmu sędziów, lecz o potencjalne podejrzenia w odbiorze społecznym. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N., aby zapewnić pełne zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka sytuacja może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności, w których sąd właściwy dla rozpoznania sprawy staje się stroną postępowania (jako pokrzywdzony), mogą wywoływać w społecznym odbiorze wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu. Dla zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i wyeliminowania takich potencjalnych podejrzeń, przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w O. | instytucja | pokrzywdzony |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy przemawia za tym "dobro wymiaru sprawiedliwości", w tym konieczność uwzględnienia sytuacji mogących wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 301 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja, w której sąd właściwy staje się stroną postępowania (pokrzywdzonym), może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania sytuacji stwarzających pozory braku obiektywizmu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej podejrzeń co do braku obiektywizmu w powszechnym odbiorze społecznym brak rzetelności i stronniczości nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Jarosław Matras
sprawodawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu, gdy sąd sam jest stroną postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd właściwy staje się stroną postępowania. Nie dotyczy ogólnych wątpliwości co do bezstronności sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sądy, ale także budowanie zaufania publicznego poprzez unikanie sytuacji, które mogą rodzić pozory stronniczości. Jest to ciekawy przykład dbałości o wizerunek wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sąd może być stroną w sprawie, którą sam ma rozpoznać? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN IV KO 94/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie A. B. oskarżonego o czyn z art. 301 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 listopada 2023 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 18 października 2023 r., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił sprawę II K 722/23 przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w N. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy oskarżonego A. B., któremu zarzucono popełnienie czynu m.in. na szkodę Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w O. W uzasadnieniu postanowienia odwołano się m.in. do treści pisma z dnia 10 października 2023 r. stanowiącego oświadczenie pełnomocnika tego pokrzywdzonego o zamiarze działania w niniejszej sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Taka sytuacja, zdaniem występującego z wnioskiem sądu, w której Sąd Rejonowy w O. obecnie (przy ponownym rozpoznaniu sprawy) pozostaje aktywną stroną postępowania może wywoływać w społecznym odbiorze przekonanie, że sprawa rozpoznawana w sądzie właściwym nie zostanie bezstronnie rozstrzygnięta. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Niewątpliwie „dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność uwzględnienia takich sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Chodzi tu konkretnie o wyeliminowanie mogących powstać w opinii publicznej podejrzeń co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Nie chodzi przy tym o każdy rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby się zrodzić u postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych w tym procesie. Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie, a sygnalizowane we wniosku przez sąd właściwy, niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Chodzi przede wszystkim o wspominaną we wstępnej części postanowienia specyficzną konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, w której nie tylko pokrzywdzonym, ale obecnie i stroną jest ten właśnie sąd, ugruntowałoby się przekonanie o braku rzetelności i stronniczości prowadzonego postępowania i to w szczególności wówczas, gdy rozstrzygnięcie to byłoby dla oskarżyciela posiłkowego korzystne. Zastrzec trzeba, że decyzja Sądu Najwyższego podjęta w tej sprawie, nie powinna i nie może być odebrana, jako potwierdzenie braku obiektywizmu czy zaufania do sędziów Sądu Rejonowego w O. Rzecz jednak w tym, że szczególne okoliczności faktyczne tej sprawy w rzeczywistości mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości, co do rzetelności i obiektywności prowadzonego postępowania, a to nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w N. [M.S.] [ał]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI