IV KO 92/19

Sąd Najwyższy2019-09-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.przekazanie sprawysąd najwyższybezstronność sądudobro wymiaru sprawiedliwościkumoterstwopomówienie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na powiązania oskarżonej i oskarżyciela z pracownikami sądu rejonowego i okręgowego.

Sąd Rejonowy w R. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) do innego sądu, wskazując na powiązania oskarżonej M. S. z biegłymi sądowymi oraz sędzią Sądu Rejonowego w R. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że zarzuty oskarżonej dotyczyły również sędzi i biegłych, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. W celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia podejrzeń o brak obiektywizmu, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w T..

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżona M. S. miała pomawiać nie tylko oskarżyciela prywatnego T. L., ale również biegłych z listy Prezesa Sądu Okręgowego w R. oraz sędziego Sądu Rejonowego w R. o działania przestępcze. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, rozszerzając argumentację. Podkreślono, że zarzuty oskarżonej dotyczyły powiązań między oskarżycielem, sędzią E. W. a biegłym sądowym J. S., a także zarzutów o popełnienie przestępstwa z art. 233 k.k. przez biegłego i oskarżyciela. Dodatkowo, czyny te miały związek z postępowaniem cywilnym toczącym się przed Sądem Rejonowym w R. (sygn. akt I C (...)). Sąd Najwyższy stwierdził, że taka konfiguracja powiązań podmiotowo-przedmiotowych z Sądem Rejonowym w R. wymaga przekazania sprawy do innego sądu poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w R., aby zapewnić dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknąć podejrzeń o brak bezstronności. Podkreślono, że takie działanie jest niezbędne dla budowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym i niezawisłym działaniu sądów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi podstawa do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania oskarżonej i oskarżyciela z pracownikami sądu (sędzią, biegłymi) mogą budzić wątpliwości co do bezstronności i wpływać na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla zapewnienia obiektywnego przebiegu postępowania i utrzymania zaufania publicznego do sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaoskarżona
T. L.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
biegli z listy Prezesa Sądu Okręgowego w R.inneuczestnik postępowania (potencjalnie pomówiony)
sędzia Sądu Rejonowego w R.inneuczestnik postępowania (potencjalnie pomówiony)
sędzia E. W.inneuczestnik postępowania (potencjalnie pomówiony)
biegły sądowy J. S. z R.inneuczestnik postępowania (potencjalnie pomówiony)

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony zniesławienia, będący przedmiotem postępowania.

k.k. art. 233

Kodeks karny

Przepis dotyczący składania fałszywych zeznań, który miał być naruszany przez biegłego i oskarżyciela.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania oskarżonej i oskarżyciela z pracownikami sądu (sędzią, biegłymi) mogą budzić wątpliwości co do bezstronności. Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i utrzymania zaufania publicznego do sądów. Potrzeba zagwarantowania przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności potrzeba ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności

Skład orzekający

Dariusz Kala

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"dobra wymiaru sprawiedliwości\" w kontekście przekazania sprawy ze względu na potencjalny brak bezstronności sądu, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą pracowników sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty zniesławienia dotyczą osób związanych z sądem orzekającym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność, ale także jej postrzeganie przez społeczeństwo, co prowadzi do przekazania sprawy do innego sądu.

Czy sędzia i biegły mogą być obiektem zniesławienia w sprawie karnej? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 92/19
POSTANOWIENIE
Dnia 6 września 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie
M. S.
oskarżonej o czyn z art. 212 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 września 2019 r.
wniosku Sądu Rejonowego w R.
z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II K (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił
przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T..
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w R., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej prywatnym aktem oskarżenia wniesionym przeciwko M. S.  w sprawie o czyn z art. 212 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II K […] zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, położonemu poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w R..
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że powodem owego wystąpienia jest fakt, że z dokumentów przedłożonych przez oskarżyciela prywatnego T. L. wynika, że oskarżona miała pomawiać o działania przestępcze nie tylko jego, ale i biegłych z listy Prezesa Sądu Okręgowego w R.  oraz sędziego Sądu Rejonowego w R..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się zasadny, choć argumentacja wskazana w postanowieniu Sądu Rejonowego w R. wymaga uzupełnienia. Najistotniejsze w przedmiotowej sprawie jest bowiem nie tyle to, że oskarżona, według przedstawionych przez oskarżyciela prywatnego informacji, miała pomawiać „biegłych z listy Prezesa Sądu Okręgowego w R.” oraz „sędziego Sądu Rejonowego w R.” o działalność przestępczą „w ogóle”, ale to, że „niezgodne z prawem i z zasadami etyki radcowskiej oraz przestępcze postępowanie”, o które T. L. był pomawiany przez oskarżoną miało pozostawać w ścisłym związku z zachowaniem ww. osób. M. S.  miała bowiem stwierdzać m.in., że „prawdopodobnie doszło do kumoterstwa pomiędzy radcą prawnym T. L. a sędziną E. W.” oraz wskazywać, że biegły sądowy J. S. z R. oraz oskarżyciel w sposób zamierzony naruszali art. 233 k.k. „zeznając nieprawdę podczas wizji lokalnej”. Podkreślenia również wymaga, że czyny będące przedmiotem zarzutu aktu oskarżenia miały związek z postępowaniem toczącym się przed Sądem Rejonowym w R.  w sprawie sygn. akt I C (…).
W ocenie Sądu Najwyższego  przedstawiona wyżej konfiguracja powiązań podmiotowo – przedmiotowych z Sądem Rejonowym w R. wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to usytuowany poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w R.. Tylko takie posunięcie jest bowiem w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest także niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów niniejszego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Pamiętać bowiem należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, w świetle art. 37 k.p.k., trzeba rozumieć także potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy.
Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł  jak na wstępie.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI