IV KO 92/15

Sąd Najwyższy2015-12-09
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądusędziabezstronnośćwymiar sprawiedliwościzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że zarzuty wobec sędziego związane z jego pracą orzeczniczą nie uzasadniają takiej zmiany właściwości.

Sąd Rejonowy Katowice – Zachód wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu orzekającemu w tym sądzie. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sam fakt, iż sprawa dotyczy sędziego, nie jest wystarczający do zmiany właściwości, zwłaszcza gdy zarzuty dotyczą zwykłej pracy orzeczniczej i nie ma postępowania dyscyplinarnego. Podkreślono, że takie wnioski mogą być nadużywane i nie służą dobru wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego Katowice – Zachód o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek wynikał z faktu, że przedmiotem rozpoznania było zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, skierowane przez B. K., a dotyczyło ono personalnie sędziego orzekającego w Sądzie Rejonowym Katowice – Zachód. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny. Podkreślono, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziego, nie oznacza automatycznie konieczności zmiany właściwości sądu, chyba że istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu. W tej konkretnej sprawie zarzuty wobec sędziego wiązały się wyłącznie z jego pracą orzeczniczą i nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przekazywanie sprawy w takich okolicznościach nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, a może budować przekonanie o łatwości manipulowania właściwością sądów. Ponadto, wskazano, że postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa nie analizuje zachowania konkretnego sędziego, a jedynie ocenę znamion przestępstwa, co sąd rozpoznający zażalenie również musi rozstrzygnąć. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że próba wyłączenia sędziów została już rozpoznana przez Sąd Okręgowy, który odmówił wyłączenia, a wniosek w trybie art. 37 k.p.k. nie może służyć kwestionowaniu tego stanowiska. Wyrażono dezaprobatę dla przewlekłego procedowania w sprawie, które trwało już 8 miesięcy bez merytorycznego efektu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego i jego pracy orzeczniczej, nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie ma innych okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy z uwagi na zarzuty wobec sędziego, dotyczące jego pracy orzeczniczej, nie jest celowe, jeśli nie toczy się postępowanie dyscyplinarne. Podkreślono, że takie wnioski mogą być nadużywane i nie służą dobru wymiaru sprawiedliwości, a mogą budować przekonanie o łatwości manipulowania właściwością sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (nie uwzględnił wniosku)

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w tym konieczność zapobieżenia możliwości zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w określonym sądzie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy wyłączenia sędziego z mocy ustawy lub na wniosek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty wobec sędziego dotyczą wyłącznie jego pracy orzeczniczej. Nie toczy się postępowanie dyscyplinarne przeciwko sędziemu. Wniosek w trybie art. 37 k.p.k. nie może służyć kwestionowaniu stanowiska sądu okręgowego w przedmiocie wyłączenia sędziego. Przekazanie sprawy w takich okolicznościach nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego, nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. wniosek w trybie art. 37 k.p.k. nie może mieć za swój przedmiot kontestacji stanowiska Sądu Okręgowego odmawiającego wyłączenia sędziów, czy kreować swoisty tryb odwoławczy w tym przedmiocie.

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k., zwłaszcza w kontekście zarzutów wobec sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty wobec sędziego dotyczą wyłącznie jego pracy orzeczniczej i nie ma postępowania dyscyplinarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o zmianę właściwości sądu w sytuacjach, gdy stroną lub przedmiotem postępowania jest sędzia, co może budzić zainteresowanie prawników i społeczeństwa.

Czy zarzuty wobec sędziego zawsze oznaczają zmianę sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 92/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie zażalenia
B. K.
na postanowienie Prokuratury Rejonowej Katowice – Północ w Katowicach o odmowie wszczęcia śledztwa
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 9 grudnia 2015 r. wniosku Sądu Rejonowego Katowice – Zachód w Katowicach z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt III Kp 208/15, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Wniosek Sądu Rejonowego nie jest zasadny.
Sąd Rejonowy Katowice – Zachód w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego
z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z powołaniem się na okoliczność, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa skierowane przez B.K.. Zawiadomienie o przestępstwie wniesione przez skarżącego dotyczy wskazanego personalnie sędziego orzekającego w Sądzie Rejonowym Katowice – Zachód w Katowicach, będącego Przewodniczącym III Wydziału Karnego.
W ocenie Sądu Najwyższego sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego, nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. poprzez konieczność zapobieżenia możliwości zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości, co do bezstronności wszystkich sędziów orzekających w określonym sądzie. W tym wypadku najistotniejsze jest to, że stawiane sędziemu zarzuty mają charakter wyłącznie wiążący się z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie. Czyni to przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu niecelowym. Wcale bowiem nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością.
Warto też zwrócić uwagę, że w uzasadnieniu postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia 17 marca 2015r., nie analizuje się zachowania konkretnego sędziego, lecz poprzestaje na ocenie wypełnienia znamion przestępstwa, które miałoby zostać popełnione w związku z wydaniem orzeczenia. Siłą rzeczy zatem, również rozpoznając zażalenie na to postanowienie, sąd musi rozstrzygnąć przede wszystkim to, czy taka argumentacja była słuszna. Ku temu zaś, żadnej przeszkody nie stanowi okoliczność, jakich osób dotyczyło zawiadomienie.
Sąd Najwyższy pragnie po raz kolejny podkreślić, że w takiej sytuacji, jak niniejsza, o wyłączeniu konkretnego sędziego mogłyby decydować tylko racjonalne względy podniesione w trybie art. 42§1 k.p.k.
Dostrzec jednak należy, że sędziowie zatrudnieni w Sądzie Rejonowym Katowice – Zachód w Katowicach podjęli taką próbę, składając stosowne oświadczenia. Ich żądania w tym zakresie zostały rozpoznane i Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2015r. w sprawie VI Ko 96/15 zajął w tej kwestii stanowisko, szeroko i trafnie je uzasadniając. Stanowczo zatem wytknąć należy Sądowi, że wniosek w trybie art. 37 k.p.k. nie może mieć za swój przedmiot kontestacji stanowiska Sądu Okręgowego odmawiającego wyłączenia sędziów, czy kreować swoisty tryb odwoławczy w tym przedmiocie. Takie zachowanie z pewnością nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, a więc z istoty swojej sprzeciwia się celom wynikającym z dyspozycji art. 37 k.p.k.
Zdecydowanie należy wyrazić też dezaprobatę dla procedowania w niniejszej sprawie zaprezentowanego przez Sąd Rejonowy Katowice – Zachód w Katowicach, które doprowadziło do tego, że rozpoznawanie tej stosunkowo nieskomplikowanej sprawy trwa już od 8 miesięcy (zażalenie B. K. przekazano Sądowi w dniu 10 kwietnia 2015r.) bez jakiegokolwiek merytorycznego efektu. Powyższe rodzi uzasadnione obawy, czy nie należy ocenić, że postępowanie niniejsze toczy się w sposób przewlekły. Jako takie zaś, powinno ono już
obecnie znaleźć się pod nadzorem kierownictwa Sądu.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI