IV KO 89/20

Sąd Najwyższy2020-08-13
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegosąd najwyższysąd rejonowyprokuraturazażaleniedobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy pozostawił bez rozpoznania wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi, ponieważ sędzia, który wydał postanowienie w tej sprawie, był wyłączony z mocy prawa.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, złożony przez Sąd Rejonowy w K. Wniosek ten wynikał z faktu, że sprawa dotyczyła czynności podejmowanych m.in. przez osoby pracujące w tym samym sądzie lub prokuraturze, co mogło wpływać na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że sędzia, która wydała postanowienie w tej sprawie w Sądzie Rejonowym, była jednocześnie osobą wskazaną w pierwotnym zawiadomieniu jako potencjalnie naruszająca prawo, co skutkowało jej wyłączeniem z mocy prawa.

Postępowanie sprawdzające zostało zainicjowane zawiadomieniem złożonym przez S. , dotyczące podejrzenia popełnienia czynów stypizowanych m.in. w art. 232-241 k.k. w zw. z art. 231 k.k. Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. odmówił wszczęcia śledztwa, uznając brak znamion czynu zabronionego. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem przez S. , które wskazywało m.in. na udział w sprawie prokuratora i dwóch sędziów. Zażalenie trafiło do Sądu Rejonowego w K. , który następnie, postanowieniem z dnia 16 lipca 2020 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości i potrzebą uniknięcia wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy, analizując akta, stwierdził, że sędzia Sądu Rejonowego B. S. , która wydała postanowienie o przekazaniu sprawy, była jednocześnie osobą wskazaną w pierwotnym zawiadomieniu i zażaleniu jako potencjalnie zaangażowana w sprawę. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że sędzia ta była wyłączona z mocy prawa od udziału w sprawie na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniosku o przekazanie sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy pozostawił wniosek bez rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może być merytorycznie rozpoznany, jeśli sędzia, który wydał postanowienie w tej sprawie, był wyłączony z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia Sądu Rejonowego, która wydała postanowienie o przekazaniu sprawy, była jednocześnie osobą wskazaną w pierwotnym zawiadomieniu i zażaleniu jako potencjalnie zaangażowana w sprawę. W związku z tym, sędzia ta była wyłączona z mocy prawa od udziału w sprawie na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniosku o przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić wniosek bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
S.innewnioskodawca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w K.organ_państwowyorgan
Sąd Rejonowy w K.instytucjaorgan
Sędzia Sądu Rejonowego B. S.innesędzia

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego z mocy prawa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa, pozostawania w związku małżeńskim lub faktycznym z jedną ze stron, lub gdy sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub w wydaniu orzeczenia, od którego środek odwoławczy jest środkiem zwyczajnym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 305 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące odmowy wszczęcia śledztwa.

k.p.k. art. 307 § § 1 i 3

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące odmowy wszczęcia śledztwa.

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Przesłanka odmowy wszczęcia śledztwa - brak znamion czynu zabronionego.

k.k. art. 239 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący utrudniania postępowania karnego.

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący składania fałszywych zeznań.

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący zbiegu przepisów.

k.k. art. 231

Kodeks karny

Przepis dotyczący nadużycia uprawnień.

k.k. art. 232

Kodeks karny

Przepis dotyczący utrudniania postępowania.

k.k. art. 241

Kodeks karny

Przepis dotyczący utrudniania postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia, która wydała postanowienie w Sądzie Rejonowym, była jednocześnie osobą wskazaną w pierwotnym zawiadomieniu i zażaleniu jako potencjalnie zaangażowana w sprawę, co skutkowało jej wyłączeniem z mocy prawa.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości – w aspekcie postrzegania działalności wymiaru sprawiedliwości przez postronnych obserwatorów – wymaga, by w sprawie nie orzekali sędziowie tutejszego sądu Sędzia ta była wyłączona z mocy prawa od udziału w sprawie (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.), co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. i skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania

Skład orzekający

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność badania wyłączenia sędziego z mocy prawa w postępowaniach incydentalnych, takich jak wniosek o przekazanie sprawy, nawet jeśli dotyczy on sądu niższej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sędzia orzekający w sprawie wniosku o przekazanie jest jednocześnie osobą, której dotyczyło pierwotne postępowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad wyłączenia sędziego, nawet w procedurach incydentalnych, aby zapewnić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Sędzia wyłączony z mocy prawa – dlaczego wniosek o przekazanie sprawy został pozostawiony bez rozpoznania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 89/20
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie zażalenia
S.
na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w K.  z dnia 28 lutego 2020 r., sygn. akt PR  Ds. (…), o odmowie wszczęcia śledztwa,
na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2020 r.,
w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w K. ,
zawartego w postanowieniu z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. II Kp (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.,
postanowił
pozostawić wniosek bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Postępowanie sprawdzające zostało zainicjowane pismem z dnia 2 sierpnia 2019 r. skierowanym do Prokuratury Regionalnej w […]., w związku „z uzasadnionym podejrzeniem do czynów stypizowanych m.in. z art. 232 – 241 kk w zw. z art. 231 kk”. Pismo to zostało złożone przez S. , reprezentowane m.in. przez E. M. .
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2020 r., na podstawie art. 305 § 1 i 3 k.p.k., art. 307 § 1 i 3 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie utrudniania w nieustalonych dniach w okresie od dnia 17 kwietnia 2013 r. do dnia 7 kwietnia 2014 r. w K. , w nieustalony sposób, postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w K.  pod sygn.  Ds. (…) z zawiadomienia S. , a następnie postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w K.  Wydział XIV Karny pod sygn. XIV Kp (…) i złożenia w nieustalonych dniach fałszywych zeznań mających służyć za dowód w tych postępowaniach, tj. o czyn z art. 239 § 1 k.k. i art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – wobec braku w czynie znamion czynu zabronionego.
Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem złożonym przez S.  w którym odwołano się do szeregu okoliczności związanych w postępowaniami dotyczącymi ww. S. . W zażaleniu (w punkcie 1) wskazano, że dotyczy ono trzech funkcjonariuszy publicznych: prokuratora i dwóch sędziów, w tym „SSR B.  S. ”.
Sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w K.  celem rozpoznania tego zażalenia.
Postanowieniem z dnia
16 lipca 2020 r.,
Sąd Rejonowy
w K.
wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Uzasadniając ten wniosek Sąd wskazał, że „sprawa dotyczy, mimo jej niejasnego sprecyzowania, czynności podejmowanych m.in. przez osoby pracujące w ramach tego samego sądu czy prokuratury, z którymi tutejszy sąd współpracuje”. W dalszej części uzasadnienia podniesiono, że „dobro wymiaru sprawiedliwości – w aspekcie postrzegania działalności wymiaru sprawiedliwości przez postronnych obserwatorów – wymaga, by w sprawie nie orzekali sędziowie tutejszego sądu”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Z analizy akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia 16 lipca 2020 r. wydał Sąd, w składzie którego zasiadała Sędzia Sądu Rejonowego B. S. , która została wskazana (jako „SSR B. S. ” - k. 5 akt sprawy PR  Ds.  (…)) w piśmie z dnia 2 sierpnia 2019 r. zatytułowanym „wniosek/żądanie wszczęcia postępowania z uzasadnionym podejrzeniem do czynów stypizowanych m.in. z art. 232 – 241 kk”, czyli w piśmie inicjujące postępowanie sprawdzające. Na osobę ww. Sędziego wskazuje również zażalenie S.  na postanowienie z dnia 28 lutego 2020 r. (k. 8 akt II Kp (…)).
W ocenie Sądu Najwyższego, Sędzia ta była wyłączona z mocy prawa od udziału w sprawie (art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k.), co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniosku złożonego w trybie art. 37 k.p.k. i skutkowało pozostawieniem go bez rozpoznania (por. podobnie: postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020 r., IV KO 88/20).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI