IV KO 89/18

Sąd Najwyższy2018-11-28
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegosąd najwyższykodeks postępowania karnegodobro wymiaru sprawiedliwościstronniczośćrelacje rodzinne

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że relacje rodzinne oskarżonego z biegłym psychiatrą nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia sądu.

Sąd Rejonowy w R. złożył wniosek o przekazanie sprawy karnej przeciwko A. M. innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to tym, że oskarżony jest synem biegłego psychiatry, który sporządzał opinie dla tego sądu, w tym dla referenta sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i wskazując, że same kontakty służbowe sędziów z ojcem oskarżonego nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej A. M., oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony jest synem biegłego lekarza psychiatry, który sporządził dla tutejszego Sądu wiele opinii, w tym dla referenta niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Sąd Najwyższy podkreślił, że ugruntowane orzecznictwo stanowi, iż odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym jest wyjątkiem i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Argumenty przedstawione przez Sąd Rejonowy, w tym fakt utrzymywania przez sędziów kontaktów służbowych z ojcem oskarżonego, nie pozwalają na przyjęcie, że rzeczywiście brak jest warunków do rozpoznania sprawy przez właściwy Sąd Rejonowy w R. Sam fakt tych kontaktów nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, same kontakty służbowe sędziów z ojcem oskarżonego z racji wykonywanych przez nich obowiązków zawodowych nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić tylko w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Argumenty oparte na kontaktach służbowych sędziów z ojcem oskarżonego nie spełniają tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 65 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy może nastąpić tylko w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Same kontakty służbowe sędziów z ojcem oskarżonego nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy.

Odrzucone argumenty

Relacje rodzinne oskarżonego z biegłym psychiatrą, który sporządzał opinie dla sądu, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości charakter wyjątkowy ścisła interpretacja realne okoliczności obiektywne rozpoznanie sprawy sam fakt utrzymywania przez sędziów tego Sądu kontaktów służbowych z ojcem oskarżonego z racji wykonywanych przez nich obowiązków zawodowych nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k. i interpretacja pojęcia 'dobra wymiaru sprawiedliwości'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji rodzinnych, ale stanowi ugruntowane stanowisko SN w kwestii przesłanek przekazania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jakie kryteria musi spełnić wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego.

Kiedy relacje rodzinne mogą wpłynąć na przebieg procesu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 89/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 listopada 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
w sprawie
A. M.
oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2018 r.
wniosku Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy
innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Występując z inicjatywą przekazania niniejszej sprawy, w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Rejonowy w R. wskazał, że oskarżony A. M. jest synem wieloletniego biegłego lekarza psychiatry, który sporządził dla tutejszego Sądu wiele opinii, w tym opinie dla referenta niniejszej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie jest zasadny.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przepis art. 37 k.p.k. stanowiący podstawę przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy innemu sądowi równorzędnemu niż sąd właściwy do jej rozpoznania, ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ma charakter wyjątkowy, co implikuje nakaz jego ścisłej interpretacji. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17). Tylko zatem szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z dyspozycji tego przepisu. Taki wyjątkowy charakter tego unormowania był podkreślony w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13 lipca 1995 r. III KO 34/95 OSNKW 1995, z. 9 - 10, poz. 68; 7 listopada 1995 r. II KO 51/95 OSNKW 1996, z. 1 - 2, poz. 6; 2 czerwca 1995 r. II KO 19/95 OSNKW 1995, z. 9 - 10, poz. 67; 21 stycznia 2003 r. III KO 59/02 Lex nr 77010).
Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy podkreślić należy, że argumenty przedstawione w uzasadnieniu wniosku nie pozwalają na przyjęcie, że rzeczywiście brak jest warunków do jej rozpoznania przez właściwy rzeczowo i miejscowo Sąd Rejonowy w R. Sam fakt utrzymywania przez sędziów tego Sądu kontaktów służbowych z ojcem oskarżonego z racji wykonywanych przez nich obowiązków zawodowych nie stanowi jeszcze wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI