IV KO 86/20

Sąd Najwyższy2020-09-03
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegobezstronnośćwłaściwość sąduprocedura karnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając, że zarzuty oskarżonego dotyczące braku bezstronności sędziów z uwagi na miejsce ich pracy nie uzasadniają takiego wniosku.

Sąd Rejonowy w C. złożył wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na wniosek oskarżonego o wyłączenie wszystkich sędziów z C. z powodu wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że polska procedura karna nie przewiduje wyłączenia sędziego z uwagi na miejsce wykonywania obowiązków zawodowych ani wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu. Sąd podkreślił, że wątpliwości co do bezstronności muszą wynikać z konkretnych przyczyn, a nie z geograficznego kryterium stosowanego przez oskarżonego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten był motywowany żądaniem oskarżonego o wyłączenie od orzekania wszystkich sędziów z C., powołującego się na wątpliwości co do ich bezstronności. Sąd Najwyższy uznał, że wskazana przez oskarżonego przyczyna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. W polskiej procedurze karnej nie istnieje instytucja wyłączenia sędziego ze względu na miejsce wykonywania przez niego obowiązków zawodowych, ani wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu. Podstawą do wyłączenia sędziego są wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z przepisów ustawy lub szczególnych okoliczności sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że "swoisty klucz geograficzny", według którego oskarżony nie ufa sędziom z C., ale byłby skłonny zaufać sędziemu z innej miejscowości, nie stanowi realnej podstawy do kwestionowania bezstronności. Taka argumentacja prowadziłaby do niczym nieuzasadnionego odstępstwa od ustawowej właściwości sądu i pozwalałaby stronom na manipulowanie tym, jakiego sądu wybierają do rozpoznania swojej sprawy. Sąd zaznaczył również, że oskarżony wnosi o wyłączenie sędziów, z którymi nigdy nie miał kontaktu i których bezstronność ocenia wyłącznie na podstawie nieracjonalnego kryterium geograficznego. Wobec braku podstaw prawnych i faktycznych, Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie uzasadnia przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Polska procedura karna nie przewiduje wyłączenia sędziego z powodu miejsca wykonywania obowiązków zawodowych ani wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu. Wątpliwości co do bezstronności muszą wynikać z konkretnych przyczyn, a nie z geograficznego kryterium stosowanego przez stronę, które pozwalałoby na manipulowanie właściwością sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
Z. P.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wyłączenia sędziego z uwagi na miejsce wykonywania obowiązków zawodowych. Brak możliwości manipulowania właściwością sądu przez stronę postępowania. Wątpliwości co do bezstronności muszą mieć konkretne, uzasadnione podstawy, a nie opierać się na kryteriach geograficznych.

Odrzucone argumenty

Oskarżony wnosi o wyłączenie wszystkich sędziów z C. z uwagi na wątpliwości co do ich bezstronności, opierając się na "kluczu geograficznym".

Godne uwagi sformułowania

polska procedura karna nie zna zjawiska wyłączenia sędziego z uwagi na miejsce wykonywania przez niego obowiązków zawodowych swoisty klucz geograficzny strona procesu ma prawo manipulować tą właściwością i wybierać sąd do rozpoznania swojej sprawy wedle stworzonych przez siebie kryteriów, czy upodobań

Skład orzekający

Jerzy Grubba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego i przekazanie sprawy, interpretacja pojęcia bezstronności sędziego w kontekście miejsca pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy opartego na wątpliwych przesłankach geograficznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wyłączenia sędziego i właściwości sądu, choć jej faktyczny stan nie jest wybitnie nietypowy.

Czy można wybrać sąd, bo "nie lubisz sędziów z tego miasta"? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KO 86/20
POSTANOWIENIE
Dnia 3 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
w sprawie
Z. P.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 3 września 2020r.
wniosku Sądu Rejonowego w C.
z dnia 10 lipca 2020r., sygn. akt XI K (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w
C.
, wnosząc o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazał na to, że oskarżony wniósł o wyłączenie od orzekania wszystkich „sędziów z C.” z uwagi na wątpliwości co do ich bezstronności.
Wskazana przyczyna nie uzasadnia uwzględnienia wniosku.
Przede wszystkim wskazać należy, że polska procedura karna nie zna zjawiska wyłączenia sędziego z uwagi na miejsce wykonywania przez niego obowiązków zawodowych. Podobnie jak wyłączenia od orzekania w danej sprawie wszystkich sędziów danego sądu czy sądów.
Podstawą do wyłączenia sędziego od orzekania są wątpliwości co do jego bezstronności. Wątpliwości te mogą wynikać z przyczyn wskazanych w ustawie lub też szczególnych okoliczności sprawy. Te szczególne okoliczności sprawy np. zarzuty karne stawiane prezesowi sądu mogą rodzić wątpliwości, na ogół czysto teoretyczne, co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, co z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości winno skutkować przekazaniem takiej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Nie sposób jednak przyjąć, że za takim przekazaniem może przemawiać swoisty klucz geograficzny, który stosuje oskarżony przyjmując, że do sędziów pełniących swoje obowiązki zawodowe w C.  nie ma zaufania, ale zupełnie inaczej wyglądałaby sprawa, gdyby jego sprawę rozpoznawał sędzia „z innej miejscowości”. Powyższe nie określa w najmniejszym stopniu realnych wątpliwości co do bezstronności sędziów z Sądu Rejonowego w C. . Co więcej rodziłoby to nie tylko niczym nie uzasadnione odstępstwo od ustawowej właściwości sądu, ale co jeszcze istotniejsze, wskazywałoby na to, że strona procesu ma prawo manipulować tą właściwością i wybierać sąd do rozpoznania swojej sprawy wedle stworzonych przez siebie kryteriów, czy upodobań.
Stąd brak jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku opartego na takich przesłankach.
Podkreślić należy też, że oskarżony wnosi o wyłączenie od rozpoznawania jego sprawy sędziów, z którymi nigdy się nie zetknął, którzy nigdy nie rozpoznawali żadnej jego sprawy i co do których bezstronność ocenia wyłącznie o owe nieracjonalne, wskazane wyżej kryterium geograficzne.
Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI