IV KO 86/13

Sąd Najwyższy2013-11-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościsędziaprokuratorodmowa wszczęcia śledztwazażalenieSąd NajwyższySąd Rejonowy

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi, uznając, że sam fakt oskarżeń wobec sędziego nie uzasadnia delegacji.

Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku, podkreślając, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Sam fakt złożenia zawiadomienia o przestępstwie przez sędziego nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, a autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek był uzasadniony tym, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło czynów popełnionych przez sędziego Sądu Rejonowego w P. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ instytucja przekazania sprawy innemu sądowi jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i nie może być nadużywana. Sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziego nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron ani opinii publicznej, ani nie wątpiły we własne kompetencje. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu pozytywnego wizerunku organów władzy sądowniczej. Sąd Najwyższy zaznaczył, że formułowanie zarzutów pod adresem sędziów nie może automatycznie prowadzić do wątpliwości co do ich bezstronności. Wskazał również, że znajomość sędziów nie może podważać zaufania i bezstronności wszystkich sędziów orzekających w danym sądzie. W związku z tym Sąd Najwyższy orzekł o nieuwzględnieniu wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziego nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji i nie wątpiły we własne kompetencje. Autorytet sądów jest budowany przez racjonalną nieustępliwość i obiektywizm, a nie przez uleganie wątpliwościom co do własnej bezstronności w każdym przypadku kwestionowania decyzji prokuratora.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nieuwzględnienie wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (odrzucenie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskarżący
prokurator Prokuratury Rejonowej w B.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Sąd Rejonowy w P.instytucjawnioskujący o przekazanie sprawy
M. F.osoba_fizycznasędzia (podejrzany o popełnienie czynu)

Przepisy (1)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Przekazanie następuje tylko wtedy, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi jest wyjątkiem i nie może być nadużywana. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji stron ani opinii publicznej. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie wątpiły we własne kompetencje do rzetelnego przeprowadzenia postępowania. Formułowanie zarzutów pod adresem sędziów nie może automatycznie prowadzić do wątpliwości co do ich bezstronności. Znajomość sędziów z osobą, której dotyczy zawiadomienie, nie podważa bezstronności wszystkich sędziów sądu.

Odrzucone argumenty

Zawiadomienie o przestępstwie dotyczy czynów popełnionych przez sędziego Sądu Rejonowego w P. Potencjalna znajomość sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w P. z SSR M. F.

Godne uwagi sformułowania

instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymagają, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

sprawozdawca

Dariusz Świecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy innemu sądowi, gdy zarzuty dotyczą sędziego sądu właściwego, a także interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście dobra wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie zarzuty dotyczą sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zaufania do wymiaru sprawiedliwości i autonomii sędziowskiej, a także procedury przekazywania spraw. Pokazuje, że same zarzuty wobec sędziego nie są wystarczające do zmiany właściwości sądu.

Czy zarzuty wobec sędziego zawsze oznaczają zmianę sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 86/13
POSTANOWIENIE
Dnia 27 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Świecki
w sprawie zażalenia
M. J.
‎
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B.,
z dnia 7 lutego 2013 r.,
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej,
na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2013 r.,
‎
wystąpienia Sądu Rejonowego w p.
z dnia 9 października 2013 r.,
w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k. -
a contrario,
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 października 2013 r., Sąd Rejonowy w P. zwrócił się z inicjatywą do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy w przedmiocie rozpoznania zażalenia M. J. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 7 lutego 2013 r., o odmowie wszczęcia śledztwa, innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek został umotywowany tym, że zawiadomienie o przestępstwie dotyczy czynów, które miały być popełnione przez sędziego Sądu Rejonowego w P. – M. F.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, nie zasługuje na uwzględnienie.
Zważyć bowiem należy, że instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu stanowi istotne odstępstwo od ogólnej zasady właściwości miejscowej sądu i jako instytucja wyjątkowa nie może być nadużywana. Sam fakt złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów w toku prowadzonych postępowań, nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia skierowanego do Sądu Najwyższego wniosku.
Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Takiej zaś przesłanki w omawianym przypadku Sąd Najwyższy się nie dopatruje. W pełni bowiem należy podzielić pogląd, że autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymagają, aby sądy nie ulegały presji stron procesowych i opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego postępowania. Racjonalna nieustępliwość w tym względzie sprzyja kształtowaniu się pozytywnego wizerunku organów trzeciej władzy, minimalizując tym samym wątpliwości co do obiektywizmu i niezawisłości w rozpoznawaniu przyszłych spraw, ograniczając tendencję do nadużywania stosowania właściwości delegacyjnej w związku z inicjatywami sądów na tle wątpliwości co do respektowania gwarancji sprawiedliwego procesu
(zob. postanowienie SN z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040)
.
To, że skarżący niejednokrotnie formułują zarzuty pod adresem sędziów, nie może być – niejako automatycznie – traktowane jako okoliczność uzasadniająca wątpliwości co do bezstronności sędziów sądu właściwego do rozpoznania zażaleń na zarządzenia i postanowienia prokuratora. Nie ma podstaw do korzystania z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. zwłaszcza w każdym wypadku, gdy sądowej kontroli podlega decyzja prokuratora wydana po sprawdzeniu zasadności doniesienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez stronę procesową, kwestionującą przebieg postępowania lub nie akceptującą orzeczenia kończącego to postępowanie.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej we wniosku znajomości sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w P. z SSR M. F. wskazać należy, że fakt takiej znajomości nie może prowadzić do podważania zaufania i bezstronności wszystkich sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w P., co słusznie wyeksponował w swoim orzeczeniu z dnia 11 września 2013 roku Sąd Okręgowy w K., nie dopatrując się podstaw do wyłączenia sędziów tego Sądu od rozpoznania przedmiotowej sprawy.
W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI