IV KO 83/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej do innego sądu, uznając, że wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy bez wcześniejszej kontroli formalnej dopuszczalności oskarżenia.
Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego do innego sądu, argumentując, że wśród oskarżonych znaleźli się sędziowie miejscowego sądu. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, stwierdzając, że inicjatywa sądu rejonowego była bezzasadna. Podkreślono, że przed wystąpieniem o przekazanie sprawy należy przeprowadzić wstępną kontrolę oskarżenia, a wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczające do merytorycznego rozpoznania sprawy, zwłaszcza w kontekście immunitetu sędziowskiego i wymogów formalnych.
Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Rejonowego w K. dotyczącą przekazania sprawy karnej z oskarżenia prywatnego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadniał swoją prośbę tym, że wśród oskarżonych wskazano dwoje sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K., co miało czynić miejscowy sąd nieodpowiednim do rozpoznania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za bezzasadną. Wskazał, że wystąpienie o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. powinno być poprzedzone wstępną kontrolą oskarżenia, zgodnie z przepisami rozdziału 40 k.p.k. oraz art. 475 k.p.k. w zw. z art. 485 k.p.k. Kontrola ta ma na celu ocenę, czy sprawa w ogóle może zostać merytorycznie rozpoznana. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającym warunkiem do rozpoznania zasadności oskarżenia. Zgodnie z art. 181 Konstytucji RP, sędziowie objęci są immunitetem i nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej bez zgody sądu dyscyplinarnego. Brak takiej zgody stanowi ujemną przesłankę procesową (art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.), która uniemożliwia toczenie się procesu karnego. Sąd Najwyższy zaznaczył, że ta przesłanka jest względna (usuwalna) i może być usunięta w trybie art. 80 u.s.p. Dopiero po usunięciu tej formalnej przeszkody przez oskarżyciela prywatnego aktualizowałaby się argumentacja Sądu Rejonowego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy bez wcześniejszej wstępnej kontroli oskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że inicjatywa przekazania sprawy była bezzasadna, ponieważ sąd rejonowy nie przeprowadził wstępnej kontroli oskarżenia. Podkreślono, że immunitet sędziowski (art. 181 Konstytucji RP) i brak wymaganego zezwolenia na ściganie (art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.) stanowią ujemne przesłanki procesowe, które należy zbadać w pierwszej kolejności, a dopiero po ich ewentualnym usunięciu można rozważać merytoryczne rozpoznanie sprawy lub jej przekazanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówić przekazania sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
| sędziowie Sądu Rejonowego | osoba_fizyczna | oskarżony |
| sędziowie Sądu Okręgowego w K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa w tym zakresie musi być poprzedzona wstępną kontrolą oskarżenia.
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
Ustanawia ujemne przesłanki procesowe, w tym brak wymaganego zezwolenia na ściganie, co uniemożliwia toczenie się procesu karnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje, że ujemna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. jest względna (usuwalna).
k.p.k. art. 475
Kodeks postępowania karnego
W zw. z art. 485 k.p.k. dotyczy wstępnej kontroli oskarżenia.
u.s.p. art. 80
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Dotyczy trybu usuwania względnych przesłanek procesowych.
Konstytucja RP art. 181
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Reguluje immunitet sędziowski, który wymaga zgody sądu dyscyplinarnego na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy bez wstępnej kontroli oskarżenia. Należy przeprowadzić wstępną kontrolę oskarżenia zgodnie z k.p.k. przed wystąpieniem o przekazanie sprawy. Brak wymaganego zezwolenia na ściganie jest ujemną przesłanką procesową, która uniemożliwia toczenie się procesu karnego.
Odrzucone argumenty
Sąd Rejonowy argumentował, że obecność sędziów wśród oskarżonych czyni go nieodpowiednim do rozpoznania sprawy, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi.
Godne uwagi sformułowania
wśród osób wymienionych jako oskarżeni w prywatnym akcie oskarżenia P. P. wskazano dwoje sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K., co powoduje, że Sąd miejscowo właściwy nie jest Sądem odpowiednim do rozpoznania tej sprawy Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. była bezzasadna. pojawiają się ujemne przesłanki procesowe wstępnej kontroli oskarżenia brak wymaganego zezwolenia na ściganie ujemna przesłanka procesowa należy do względnych (usuwalnych)
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Tomasz Grzegorczyk
członek
Roman Sądej
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście wstępnej kontroli oskarżenia i immunitetu sędziowskiego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy z uwagi na immunitet sędziowski; wymaga uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy i przepisów k.p.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i procedury karnej, co jest interesujące dla prawników. Pokazuje, jak sądy podchodzą do formalnych przesłanek procesowych, nawet w nietypowych sytuacjach.
“Czy oskarżenie sędziów automatycznie przekazuje sprawę do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt IV KO 83/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba (przewodniczący) SSN Tomasz Grzegorczyk SSN Roman Sądej (sprawozdawca) w sprawie z oskarżenia prywatnego P. P., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 listopada 2014r., inicjatywy Sądu Rejonowego w K., wyrażonej w postanowieniu z dnia 26 września 2014r. (sygn. akt XIV K […]), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przekazania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy wystąpił o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, motywując swą inicjatywę tym, że wśród osób wymienionych jako oskarżeni w prywatnym akcie oskarżenia P. P. wskazano dwoje sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K., co powoduje, że Sąd miejscowo właściwy nie jest Sądem odpowiednim do rozpoznania tej sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. była bezzasadna. Wystąpienie o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., kiedy w jej realiach już prima facie pojawiają się ujemne przesłanki procesowe, poprzedzone powinno być dokonaniem wstępnej kontroli oskarżenia, przewidzianej w rozdziale 40 k.p.k. oraz art. 475 k.p.k. w zw. z art. 485 k.p.k., która umożliwi ocenę czy sprawa w ogóle może zostać merytorycznie rozpoznana. Wskazanie w prywatnym akcie oskarżenia sędziów, którzy – zdaniem oskarżyciela – powinni zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej nie jest przecież wystarczającym warunkiem do rozpoznania zasadności oskarżenia. Zgodnie z art. 181 Konstytucji RP sędziowie objęci są immunitetem i nie mogą być – bez zgody sądu dyscyplinarnego – pociągnięci do odpowiedzialności karnej. Brak owej „zgody” uniemożliwia toczenie się procesu karnego, co znajduje odzwierciedlenie w przepisie art. 17 § pkt 10 k.p.k., ustanawiającym jako jedną z ujemnych przesłanek procesowych „brak wymaganego zezwolenia na ściganie”. Konsekwencje wystąpienia ujemnej przesłanki procesowej są oczywiste, przewidziane w art. 17 § 1 k.p.k., z tym że nie można pomijać regulacji przewidzianej w art. 17 § 2 k.p.k., jako że powyższa ujemna przesłanka należy do względnych (usuwalnych), w tym przypadku w trybie art. 80 u.s.p. W ramach zatem wstępnej kontroli oskarżenia konieczne jest ustalenie formalnej jego dopuszczalności, a dokonanie tych czynności procesowych nie wiąże się z merytorycznym rozpoznaniem sprawy, o którym mowa w art. 37 k.p.k. W realiach tej sprawy, dopiero usunięcie przez oskarżyciela prywatnego formalnej przeszkody toczenia się procesu aktualizowałoby argumentację Sądu Rejonowego, która na obecnym etapie postępowania absolutnie na uwzględnienie nie zasługiwała. Konsekwencją powyższego stanowiska Sądu Najwyższego było orzeczenie wyrażone w części dyspozytywnej postanowienia. [aw]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI