Orzeczenie · 2014-11-27

IV KO 83/14

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2014-11-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyimmunitet sędziowskioskarżenie prywatneprzesłanka procesowakontrola formalnadobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Rejonowego w K. dotyczącą przekazania sprawy karnej z oskarżenia prywatnego do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadniał swoją prośbę tym, że wśród oskarżonych wskazano dwoje sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K., co miało czynić miejscowy sąd nieodpowiednim do rozpoznania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za bezzasadną. Wskazał, że wystąpienie o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. powinno być poprzedzone wstępną kontrolą oskarżenia, zgodnie z przepisami rozdziału 40 k.p.k. oraz art. 475 k.p.k. w zw. z art. 485 k.p.k. Kontrola ta ma na celu ocenę, czy sprawa w ogóle może zostać merytorycznie rozpoznana. Sąd Najwyższy podkreślił, że samo wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającym warunkiem do rozpoznania zasadności oskarżenia. Zgodnie z art. 181 Konstytucji RP, sędziowie objęci są immunitetem i nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej bez zgody sądu dyscyplinarnego. Brak takiej zgody stanowi ujemną przesłankę procesową (art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.), która uniemożliwia toczenie się procesu karnego. Sąd Najwyższy zaznaczył, że ta przesłanka jest względna (usuwalna) i może być usunięta w trybie art. 80 u.s.p. Dopiero po usunięciu tej formalnej przeszkody przez oskarżyciela prywatnego aktualizowałaby się argumentacja Sądu Rejonowego. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście wstępnej kontroli oskarżenia i immunitetu sędziowskiego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy z uwagi na immunitet sędziowski; wymaga uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy i przepisów k.p.k.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wskazanie sędziów jako oskarżonych w prywatnym akcie oskarżenia jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, bez wcześniejszej wstępnej kontroli oskarżenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy bez wcześniejszej wstępnej kontroli oskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że inicjatywa przekazania sprawy była bezzasadna, ponieważ sąd rejonowy nie przeprowadził wstępnej kontroli oskarżenia. Podkreślono, że immunitet sędziowski (art. 181 Konstytucji RP) i brak wymaganego zezwolenia na ściganie (art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k.) stanowią ujemne przesłanki procesowe, które należy zbadać w pierwszej kolejności, a dopiero po ich ewentualnym usunięciu można rozważać merytoryczne rozpoznanie sprawy lub jej przekazanie.

Jaka jest rola wstępnej kontroli oskarżenia w sprawach z oskarżenia prywatnego, zwłaszcza gdy pojawiają się ujemne przesłanki procesowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wstępna kontrola oskarżenia jest obligatoryjna i ma na celu ocenę formalnej dopuszczalności procesu, w tym istnienia ewentualnych ujemnych przesłanek procesowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że inicjatywa przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. powinna być poprzedzona wstępną kontrolą oskarżenia, która umożliwia ocenę, czy sprawa w ogóle może zostać merytorycznie rozpoznana. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy pojawiają się ujemne przesłanki procesowe, takie jak brak wymaganego zezwolenia na ściganie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmówić przekazania sprawy

Strony

NazwaTypRola
P. P.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny
sędziowie Sądu Rejonowegoosoba_fizycznaoskarżony
sędziowie Sądu Okręgowego w K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa w tym zakresie musi być poprzedzona wstępną kontrolą oskarżenia.

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Ustanawia ujemne przesłanki procesowe, w tym brak wymaganego zezwolenia na ściganie, co uniemożliwia toczenie się procesu karnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wskazuje, że ujemna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. jest względna (usuwalna).

k.p.k. art. 475

Kodeks postępowania karnego

W zw. z art. 485 k.p.k. dotyczy wstępnej kontroli oskarżenia.

u.s.p. art. 80

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy trybu usuwania względnych przesłanek procesowych.

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje immunitet sędziowski, który wymaga zgody sądu dyscyplinarnego na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wskazanie sędziów jako oskarżonych nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy bez wstępnej kontroli oskarżenia. • Należy przeprowadzić wstępną kontrolę oskarżenia zgodnie z k.p.k. przed wystąpieniem o przekazanie sprawy. • Brak wymaganego zezwolenia na ściganie jest ujemną przesłanką procesową, która uniemożliwia toczenie się procesu karnego.

Odrzucone argumenty

Sąd Rejonowy argumentował, że obecność sędziów wśród oskarżonych czyni go nieodpowiednim do rozpoznania sprawy, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

wśród osób wymienionych jako oskarżeni w prywatnym akcie oskarżenia P. P. wskazano dwoje sędziów Sądu Rejonowego oraz Sądu Okręgowego w K., co powoduje, że Sąd miejscowo właściwy nie jest Sądem odpowiednim do rozpoznania tej sprawy • Inicjatywa Sądu Rejonowego w K. była bezzasadna. • pojawiają się ujemne przesłanki procesowe • wstępnej kontroli oskarżenia • brak wymaganego zezwolenia na ściganie • ujemna przesłanka procesowa należy do względnych (usuwalnych)

Skład orzekający

Jerzy Grubba

przewodniczący

Tomasz Grzegorczyk

członek

Roman Sądej

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście wstępnej kontroli oskarżenia i immunitetu sędziowskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania sprawy z uwagi na immunitet sędziowski; wymaga uwzględnienia kontekstu konkretnej sprawy i przepisów k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy immunitetu sędziowskiego i procedury karnej, co jest interesujące dla prawników. Pokazuje, jak sądy podchodzą do formalnych przesłanek procesowych, nawet w nietypowych sytuacjach.

Czy oskarżenie sędziów automatycznie przekazuje sprawę do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst