IV KO 82/12

Sąd Najwyższy2012-11-21
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekroczenie uprawnieńniedopełnienie obowiązkówsędziowieprokuratorodmowa wszczęcia śledztwazmiana właściwościsąd najwyższysąd rejonowysąd apelacyjny

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy dotyczącej rzekomego przekroczenia uprawnień przez sędziów innemu sądowi, uznając brak podstaw do zmiany właściwości.

Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Apelacyjnego w K. M. P. wniósł zażalenie, a następnie Sąd Rejonowy w K. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, powołując się na obawy o obiektywizm ze względu na to, że sprawa dotyczy sędziów z obszaru właściwości tego sądu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, uznając, że nie zachodzi szczególna sytuacja uzasadniająca zmianę właściwości i że Sąd Rejonowy jest zdolny do bezstronnego rozpoznania sprawy.

Sprawa dotyczyła zażalenia M. P. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Apelacyjnego w K. w związku z prowadzeniem postępowania cywilnego. Sąd Rejonowy w K., rozpatrując wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., wskazał, że okoliczność, iż sprawa dotyczy sędziów z obszaru właściwości tego sądu, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności rozpoznania. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. W uzasadnieniu podkreślono, że Sąd Rejonowy błędnie zinterpretował zakres przedmiotowy sprawy, a wskazani przez skarżącego sędziowie Sądu Apelacyjnego nie powodują uzależnienia Sądu Rejonowego od osób, których dotyczy postępowanie. Sąd Najwyższy stwierdził, że nie zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca zmianę właściwości miejscowej, a Sąd Rejonowy posiada zdolność do rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady bezstronności. Podkreślono również, że nadmierne wykorzystywanie instytucji zmiany właściwości podważa zaufanie do niezależności sądów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca zmianę właściwości, ponieważ Sąd Rejonowy nie jest uzależniony od osób, których dotyczy postępowanie, a wskazani sędziowie Sądu Apelacyjnego nie wpływają na jego zdolność do bezstronnego rozpoznania sprawy. Nadmierne wykorzystywanie tej instytucji podważa zaufanie do sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w K. (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Prokuratury Rejonowej w K.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie przygotowawcze
Sędziowie Sądu Apelacyjnego w K.innepodejrzani
Sąd Rejonowy w K.instytucjasąd wnioskujący o zmianę właściwości

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w sytuacji, gdy właściwy miejscowo sąd lub prokurator nie może prowadzić postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa odmowy wszczęcia śledztwa z powodu braku znamion czynu zabronionego.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wyjątkowej sytuacji uzasadniającej zmianę właściwości. Sąd Rejonowy jest zdolny do bezstronnego rozpoznania sprawy. Nadmierne wykorzystywanie instytucji zmiany właściwości podważa zaufanie do sądów.

Odrzucone argumenty

Obawa o obiektywizm i bezstronność rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy ze względu na to, że dotyczy ona sędziów z obszaru jego właściwości. Potrzeba zapewnienia stronie poczucia rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd niezależny od osób, których dotyczy postępowanie.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność, która nie tylko nie będzie sprzyjać obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu sprawy, ale wręcz może rodzić spekulacje co do wpływu powiązań i „znajomości” tych osób na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zachodzi jakaś wyjątkowa i szczególna sytuacji, która uzasadniałaby zmianę właściwości miejscowej sądu powołanego do rozpoznania sprawy dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów

Skład orzekający

Jacek Sobczak

przewodniczący

Zbigniew Puszkarski

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, gdy zarzuty dotyczą sędziów z obszaru właściwości sądu rozpoznającego sprawę. Interpretacja art. 37 k.p.k. i zasady niezawisłości sędziowskiej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wnioskiem o zmianę właściwości sądu w kontekście postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z zaufaniem do wymiaru sprawiedliwości i niezawisłością sędziowską, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Czy obawy o 'znajomości' sędziów mogą zmienić sąd prowadzący sprawę? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 82/12
POSTANOWIENIE
Dnia 21 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Puszkarski
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
w sprawie zażalenia
M. P.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia 25 lipca 2012 r.,
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron,
w dniu 21 listopada 2012 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w K.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanawia:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w K. postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r., odmówił, na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia w okresie od dnia 1 grudnia 2009 r. do 28 października 2010 r. w K. uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Apelacyjnego w K. Wydział Cywilny poprzez nieprawidłowe prowadzenie postępowania, sygn. /…/ oraz postępowania międzyinstancyjnego WSC /…/ polegającym na niesłusznym oddaleniu apelacji i doprowadzeniu do odmowy przyjęcia w dniu 28 października 2010 r. przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej i działania w ten sposób na szkodę interesu prywatnego M. P.”, tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., wobec braku znamion czynu zabronionego.
Na to postanowienie zażalenie wniósł M. P.
Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z dnia 4 października 2012 r., zwrócił się w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.  Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu swojego wystąpienia, że okoliczność, iż właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy, na obszarze właściwości którego pełnią służbę sędziowie wskazani przez zawiadamiającego jako prawdopodobni sprawcy czynów zabronionych, a także okoliczność, że jako prawdopodobnych sprawców zawiadamiający wskazuje sędziów Sądu Apelacyjnego właściwego dla tego obszaru, może być postrzegana w opinii społecznej jako ta, która nie tylko nie będzie sprzyjać obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu sprawy, ale wręcz może rodzić spekulacje co do wpływu powiązań i „znajomości” tych osób na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że Sąd Rejonowy
K.
wskazał błędnie na zakres przedmiotowy rozpoznawanej sprawy.  Analiza akt sprawy wskazuje bowiem jednoznacznie, że prokurator odmówił wszczęcia śledztwa w zakresie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów, ale sędziów Sądu Apelacyjnego w K. Wskazywanie natomiast w wystąpieniu, że prokurator błędnie odczytał wniosek M. P. ograniczając się do zawiadomienia w tej części, mimo że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczyło również sędziów Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w K., i wyciąganie z tego wniosku, iż zachodzi konieczność przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy do rozpoznania innemu sądowi, wydaje się być nieuprawnione.  Analiza wniosku M. P. pozwala bowiem co najwyżej przyjąć, iż domagał się on ścigania, prócz sędziów Sądu Apelacyjnego w K., również sędziów Sądu Okręgowego w K. i to tylko tych, którzy orzekali w sprawie cywilnej z jego powództwa przeciwko Komendzie Miejskiej Policji w K. o zapłatę odszkodowania.
W takiej sytuacji należy przyjąć, że wbrew treści wystąpienia, sprawa nie dotyczy osób, od których Sąd wnioskujący byłby w jakikolwiek sposób uzależniony, a więc w niniejszej sprawie nie zachodzi jakaś wyjątkowa i szczególna sytuacji, która uzasadniałaby zmianę właściwości miejscowej sądu powołanego do rozpoznania sprawy.  Twierdzenie natomiast, że stronie należy zapewnić poczucie, że sprawa jest rozpoznawana rzetelnie i bezstronnie przez Sąd zupełnie niezależny od osób, których dotyczy, jest całkowicie niezasadne w niniejszej sprawie.  Sąd Rejonowy w K. posiada zdolność do rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady bezstronności, a dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI